NGHIÊN CỨU MẬT ĐỘ XƯƠNG, THÀNH PHẦN KHỐI NẠC, KHỐI MỠ CƠ THỂ VÀ NỒNG ĐỘ LEPTIN, ADIPONECTIN HUYẾT THANH Ở NGƯỜI TRÊN 40 TUỔI CÓ HỘI CHỨNG CHUYỂN HÓA
Nội khoa
Luận án "Nghiên cứu mật độ xương, thành phần khối nạc, khối mỡ cơ thể và nồng độ leptin, adiponectin huyết thanh ở người trên 40 tuổi có hội chứng chuyển hóa" của Ngô Thị Thu Thủy, ngành Nội khoa, được hoàn thành tại Học viện Quân y năm 2024. Đề tài tập trung giải quyết mối liên quan phức tạp giữa Hội chứng chuyển hóa (HCCH) với mật độ xương (MĐX), khối nạc, khối mỡ, và vai trò của leptin, adiponectin ở người trên 40 tuổi.
Mục tiêu nghiên cứu là xác định MĐX, thành phần khối nạc, mỡ, sự phân bố mỡ cơ thể (bằng DEXA) và nồng độ leptin, adiponectin huyết thanh ở người trên 40 tuổi có HCCH. Đồng thời, phân tích mối liên quan giữa MĐX với các yếu tố này và đặc điểm HCCH.
Nghiên cứu chỉ ra rằng người có HCCH có mật độ xương cao hơn nhóm chứng, dù không khác biệt khi phân tầng theo BMI. Nhóm HCCH có khối nạc và khối mỡ cao hơn, với mỡ thân mình và mỡ android cao hơn, nhưng mỡ gynoid và mỡ chân thấp hơn. Nồng độ adiponectin huyết thanh ở nhóm HCCH thấp hơn có ý nghĩa thống kê, trong khi leptin huyết thanh cao hơn nhưng chưa đạt ý nghĩa thống kê so với nhóm chứng.
Về mối liên quan, khối nạc toàn thân liên quan thuận với MĐX toàn thân, cột sống và xương dài. Khối mỡ toàn thân cũng liên quan thuận với MĐX toàn thân, cột sống và xương dẹt. Mô mỡ các vị trí khác nhau ảnh hưởng không đồng nhất: khối mỡ toàn thân liên quan thuận, tỉ lệ mỡ android/gynoid liên quan nghịch với MĐX. Leptin và adiponectin huyết thanh liên quan nghịch với MĐX nhưng chỉ ở các xương dẹt. Ảnh hưởng của hai adipokin này khác biệt giữa hai nhóm: ở nhóm HCCH, adiponectin liên quan nghịch với MĐX trong khi leptin không liên quan; còn ở nhóm chứng, leptin liên quan nghịch với MĐX nhưng adiponectin không liên quan.
Luận án có cấu trúc 135 trang, gồm Đặt vấn đề, Tổng quan tài liệu, Đối tượng và phương pháp nghiên cứu, Kết quả nghiên cứu, Bàn luận, Kết luận và Kiến nghị, kèm 34 bảng, 9 hình, và 141 tài liệu tham khảo. Nghiên cứu được thực hiện từ tháng 10/2017 đến tháng 09/2022, khảo sát 128 người có HCCH và 71 người nhóm chứng.