Luận án Nghiên cứu hoạt tính kháng viêm và kháng ung thư của một số hợp chất phân lập từ hai loài Tầm bóp (P. angulata) và Thù lù nhỏ (P. minima), họ Cà – Solanaceae

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU HOẠT TÍNH KHÁNG VIÊM VÀ KHÁNG UNG THƯ CỦA MỘT SỐ HỢP CHẤT PHÂN LẬP TỪ HAI LOÀI TẦM BÓP (P. angulata) VÀ THÙ LÙ NHỎ (P. minima), HỌ CÀ – SOLANACEAE

Ngành:

Sinh lý học người và động vật

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tiến sĩ này tập trung vào nghiên cứu hoạt tính kháng viêm và kháng ung thư của các hợp chất phân lập từ hai loài thực vật Tầm bóp (Physalis angulata) và Thù lù nhỏ (Physalis minima), thuộc họ Cà – Solanaceae. Ung thư và viêm mãn tính là những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng trên toàn cầu, thúc đẩy nhu cầu tìm kiếm các dược chất mới từ nguồn gốc tự nhiên, đặc biệt là thực vật, do chúng thường có độc tính thấp và hiệu quả trong điều trị. Tầm bóp và Thù lù nhỏ đã được sử dụng rộng rãi trong các bài thuốc Đông y để điều trị các bệnh lý viêm và ung thư.

Mục tiêu chính của đề tài là phân lập, xác định cấu trúc hóa học của các hợp chất từ hai loài cây này, đồng thời phát hiện các hợp chất tiềm năng có hoạt tính kháng viêm và kháng ung thư. Nghiên cứu đã sàng lọc hoạt tính ức chế sản sinh NO (kháng viêm) và hoạt tính gây độc tế bào ung thư từ các dịch chiết. Kết quả cho thấy cao chiết diclomethane (PAD) từ P. angulata và cao chiết diclomethane (PMD), ethyl acetate (PME) từ P. minima thể hiện hoạt tính mạnh nhất.

Từ P. angulata, 15 hợp chất đã được phân lập và xác định cấu trúc, trong đó có 3 hợp chất mới là physalucoside A (PA1), physagulin P (PA6), và physagulin Q (PA12). Các hợp chất PA9, PA10, PA11, PA13, PA14 cho thấy khả năng ức chế mạnh sản sinh NO, với PA13 và PA14 còn giảm biểu hiện enzyme iNOS và COX-2. Về hoạt tính kháng ung thư, PA11, PA13, PA14 gây độc mạnh trên tế bào ung thư phổi A549, PA13 mạnh nhất trên HeLa, và PA3, PA6, PA7, PA8, PA11, PA14 gây độc đáng kể trên PANC-1. Đặc biệt, hợp chất mới PA6 cảm ứng apoptosis trên tế bào A549 thông qua cô đặc nhân, kích hoạt caspase-3 và tăng tỷ lệ tế bào chết.

Từ P. minima, 6 hợp chất đã được phân lập, bao gồm 1 hợp chất mới cho chi Physalis là 4-deoxywithaperuvin (PM6) và 5 hợp chất lần đầu tiên được phân lập từ P. minima. Hợp chất withanolide E (PM1) thể hiện hoạt tính ức chế sản sinh NO mạnh nhất, đồng thời PM1 và 4β-hydroxywithanolide E (PM3) gây độc rất mạnh trên các dòng tế bào ung thư gan (HepG2), phổi (SK-LU-1) và vú (MCF7).

Những đóng góp mới của luận án bao gồm việc lần đầu tiên phân lập và xác định cấu trúc của 3 hợp chất mới từ P. angulata và 1 hợp chất mới từ chi Physalis phân lập từ P. minima. Đồng thời, đây là lần đầu tiên đánh giá hoạt tính gây độc tế bào trên 6 dòng ung thư và hoạt tính kháng viêm của 21 hợp chất từ hai loài này. Luận án cũng là nghiên cứu đầu tiên xác định PA13 và PA14 từ P. angulata ức chế iNOS và COX-2, và PA6 kích hoạt apoptosis trong tế bào A549. Các kết quả này cung cấp cơ sở khoa học quan trọng cho việc nghiên cứu và phát triển thuốc điều trị ung thư và kháng viêm từ Tầm bóp và Thù lù nhỏ.

Mục lục chi tiết:

• CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN

  • 1.1. Một vài nét về viêm và ung thư
  • 1.2. Sơ lược về chi Physalis
    • 1.2.1. Đặc điểm thực vật chi Physalis
    • 1.2.2. Thành phần hóa học và hoạt tính sinh học của chi Physalis
    • 1.2.3. Giới thiệu về loài Tầm bóp (P.angulata)
    • 1.2.4. Giới thiệu về loài Thù lù nhỏ (P.minima)

• CHƯƠNG 2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

  • 2.1. Đối tượng và vật liệu nghiên cứu
    • 2.1.1. Mẫu loài Tầm bóp (P.angulata)
    • 2.1.2. Mẫu loài Thù lù nhỏ (P.minima)
    • 2.1.3. Vật liệu nghiên cứu
    • 2.1.4. Hoá chất sử dụng trong nghiên cứu
  • 2.2. Phương pháp nghiên cứu
    • 2.2.1. Phương pháp xử lý tạo dịch chiết metanol và các cao phân đoạn của các mẫu P. angulata và P. minima
    • 2.2.2. Phương pháp phân lập các hợp chất từ loài P. angulata
      • 2.2.2.1. Tạo cao chiết methanol và các cao chiết phân đoạn từ loài P.angulata
      • 2.2.2.2. Chiết xuất, phân lập các hợp chất từ cao chiết PAD của loài P. angulata
    • 2.2.3. Phương pháp phân lập các hợp chất từ loài P. minima
      • 2.2.3.1. Tạo cao chiết methanol và các cao chiết phân đoạn từ loài P. minima
      • 2.2.3.2. Chiết xuất và phân lập các hợp chất từ cao chiết PMD và PME của loài P. minima
  • 2.3. Phương pháp xác định cấu trúc hóa học các hợp chất
    • 2.3.1. Phương pháp sắc ký dùng để phân lập các hợp chất từ mẫu thực vật
    • 2.3.2. Phương pháp phổ cộng hưởng từ hạt nhân
    • 2.3.3. Phương pháp phổ khối lượng
    • 2.3.4. Phương pháp đo độ quay cực [a]D
  • 2.4. Phương pháp đánh giá hoạt tính sinh học
    • 2.4.1. Phương pháp nuôi cấy tế bào in vitro
    • 2.4.2. Phương pháp đánh giá hoạt tính gây độc tế bào ung thư
    • 2.4.3. Phương pháp xác định khả năng ức chế sản sinh NO của tế bào sử dụng tế bào đại thực bào RAW 264.7
    • 2.4.4. Phương pháp Western Blot
    • 2.4.5. Phương pháp đánh giá tác động cảm ứng apoptosis
  • 2.5. Phương pháp phân tích thống kê

• CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

  • 3.1. Kết quả sàng lọc hoạt tính ức chế sự sản sinh NO trong tế bào RAW 264.7 và hoạt tính gây độc tế bào của loài P. angulata và P.minina
    • 3.1.1. Kết quả sàng lọc hoạt tính ức chế sự sản sinh NO trong tế bào RAW 264.7 của các cao chiết phân lập từ loài P.angulata và P.minina
    • 3.1.2. Kết quả sàng lọc hoạt tính gây độc tế bào của các cao chiết từ hai loài P. angulata và P. minima
  • 3.2. Kết quả xác định cấu trúc hóa học của các hợp chất phân lập từ loài P. angulata và P. minina
    • 3.2.1. Kết quả xác định cấu trúc hóa học của các hợp chất phân lập từ loài P. angulata
    • 3.2.2. Xác định cấu trúc hóa học của các hợp chất phân lập từ loài P. minima
  • 3.3. Kết quả đánh giá hoạt tính ức chế sinh NO định hướng kháng viêm và gây độc tế bào của các hợp chất phân lập từ loài P. angulata
    • 3.3.1. Kết quả đánh giá hoạt tính ức chế sinh NO định hướng kháng viêm của các hợp chất phân lập từ loài P. angulata
    • 3.3.2. Kết quả đánh giá hoạt tính cảm ứng enzyme iNOS và COX-2 của hợp chất PA13 và PA14 phân lập từ loài P. angulata
    • 3.3.3. Kết quả đánh giá hoạt tính ức chế một số dòng tế bào ung thư của các hợp chất phân lập từ loài P. angulata
    • 3.3.4. Kết quả đánh giá cảm ứng apoptosis của hợp chất PA6 trên dòng tế bào ung thư phổi (A549)
      • 3.3.4.1. Xác định khả năng cảm ứng apoptosis nhờ nhuộm nhân tế bào với Hoechst 33342
      • 3.3.4.2. Xác định khả năng cảm ứng apoptosis của PA6 bằng phương pháp Flowcytometry
      • 3.3.4.3. Nghiên cứu hoạt tính cảm ứng apoptosis thông qua enzyme caspase 3
  • 3.4. Kết quả đánh giá hoạt tính ức chế sinh NO định hướng kháng viêm và gây độc tế bào của các hợp chất phân lập từ loài P. minima
    • 3.4.1. Kết quả đánh giá hoạt tính ức chế NO của các hợp chất phân lập từ loài P. minima
    • 3.4.2. Kết quả đánh giá hoạt tính ức chế một số dòng tế bào ung thư của các hợp chất phân lập từ loài P. minima

• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

• NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN