Luận án Nghiên cứu giải phẫu và ứng dụng lâm sàng thần kinh cơ cắn trong điều trị liệt mặt giai đoạn bán cấp

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU GIẢI PHẪU VÀ ỨNG DỤNG LÂM SÀNG THẦN KINH CƠ CẮN TRONG ĐIỀU TRỊ LIỆT MẶT GIAI ĐOẠN BÁN CẤP

Ngành:

Răng Hàm Mặt (Mã số: 62720601)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Nghiên cứu giải phẫu và ứng dụng lâm sàng thần kinh cơ cắn trong điều trị liệt mặt giai đoạn bán cấp" tập trung vào việc giải quyết tình trạng liệt các cơ bám da mặt do tổn thương dây thần kinh số VII, vốn ảnh hưởng nghiêm trọng đến giao tiếp và chức năng bảo vệ mắt. Nhận thấy các phương pháp phẫu thuật hiện có còn tồn tại hạn chế về hiệu quả, nghiên cứu này khám phá tiềm năng của việc chuyển thần kinh cơ cắn (TKCC), một phương pháp đã cho thấy kết quả khả quan nhưng chưa được nghiên cứu hệ thống tại Việt Nam.

Mục tiêu chính của nghiên cứu là khảo sát chi tiết giải phẫu thần kinh cơ cắn và đánh giá kết quả ứng dụng lâm sàng của kỹ thuật chuyển TKCC trong điều trị phẫu thuật liệt mặt giai đoạn bán cấp (từ 3 tuần đến 24 tháng).

Kết quả nghiên cứu giải phẫu trên 22 tiêu bản xác tươi của người Việt Nam đã xác định TKCC nằm ở lớp sâu của cơ cắn, có chiều dài trung bình 64,4 mm và rộng 37,4 mm, thường chia thành hai nhánh tận. Các mốc giải phẫu quan trọng được xác định bao gồm khoảng cách từ bình tai (trung bình 33,16 mm ở nam, 33,3 mm ở nữ) và các giới hạn bởi nhánh gò má dưới, nhánh miệng trên của dây thần kinh VII. Đường kính TKCC trung bình là 1,1 mm.

Về ứng dụng lâm sàng, nghiên cứu trên bệnh nhân liệt mặt giai đoạn bán cấp được phẫu thuật chuyển TKCC cùng bên cho thấy kết quả tích cực, không ghi nhận biến chứng sau phẫu thuật như nhiễm trùng, tụ dịch hay rò nước bọt. Thời gian co cơ đầu tiên khi cắn khít hàm trung bình là 4,3 tháng, và thời gian vận động góc miệng đầu tiên trung bình là 5,6 tháng. Kết quả xa (theo dõi từ 6 đến 72 tháng) cho thấy đa số bệnh nhân đạt mức độ phục hồi tốt (66,7% đạt độ II theo thang điểm FNGS 2.0), với 100% bệnh nhân có tái dẫn truyền vận động. Về chức năng, 91,7% bệnh nhân có sự cân đối khi tĩnh, 100% giảm hoặc hết khô mắt và chảy nước mắt, cùng với chức năng ăn nhai và khớp thái dương hàm bình thường 100% sau 84 tháng theo dõi. Tổng điểm FNGS 2.0 cải thiện đáng kể từ 22,9 xuống 9,7 (p < 0,001).

Nghiên cứu khẳng định tính ưu việt của phương pháp chuyển TKCC trong việc phục hồi vận động cơ mặt, với thời gian phục hồi sớm và di chứng tại nơi cho thần kinh là tối thiểu so với các phương pháp chuyển thần kinh khác. Để nâng cao độ chính xác và mở rộng ứng dụng, cần có các nghiên cứu tiếp theo trên số lượng bệnh nhân lớn hơn.

Mục lục chi tiết:

• Chương 1: TỔNG QUAN

  • 1.1. Thần kinh cơ cắn
  • 1.2. Những phương pháp phẫu thuật phục hồi vận động cơ mặt theo thời gian liệt
    • 1.2.1. Liệt mặt cấp tính (thời gian liệt < 3 tuần)
    • 1.2.2. Liệt mặt bán cấp (từ 3 tuần đến 2 năm)
    • 1.2.3. Liệt mặt mạn tính (> 2 năm)
  • 1.3. Tình hình ứng dụng thần kinh cơ cắn trong điều trị liệt mặt
    • 1.3.1. Chuyển thần kinh cơ cắn trong điều trị liệt mặt giai đoạn bán cấp (< 2 năm)
    • 1.3.2. Sử dụng nguồn TKCC trong liệt mặt giai đoạn mạn tính (>2 năm)
    • 1.3.3. Tại Việt Nam

• Chương 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

  • 2.1. Đối tượng nghiên cứu
  • 2.1.1. Tiêu chuẩn lựa chọn và loại trừ bệnh nhân
  • 2.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
  • 2.2.1. Thiết kế nghiên cứu
  • 2.2.2. Phương tiện và dụng cụ nghiên cứu
  • 2.2.3. Nội dung cải tiến trong phẫu tích tìm TKCC
  • 2.2.4. Theo dõi sau phẫu thuật
  • 2.2.5. Tập phục hồi chức năng sau phẫu thuật
  • 2.3. Xử lý số liệu
  • 2.4. Đạo đức trong nghiên cứu

• Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

  • 3.1. Kết quả nghiên cứu giải phẫu thần kinh cơ cắn
  • 3.2. Kết quả phẫu thuật
    • 3.2.1. Kết quả gần
    • 3.2.2. Kết quả xa

• Chương 4: BÀN LUẬN

  • 4.1. Giải phẫu thần kinh cơ cắn
  • 4.2. Đánh giá kết quả phẫu thuật
    • 4.2.1. Kết quả gần
    • 4.2.2. Kết quả xa

• KẾT LUẬN

  • 1. Về giải phẫu thần kinh cơ cắn
  • 2. Kết quả phẫu thuật

• KIẾN NGHỊ

• DANH MỤC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN ĐÃ ĐƯỢC CÔNG BỐ