Luận án Nghiên cứu giá trị siêu âm nội soi và chọc hút bằng kim nhỏ trong chẩn đoán ung thư tụy

Năm2017

Lĩnh vựcY tế - Sức khoẻ

Ngôn ngữTiếng Việt, Tiếng Anh

Xem trước tài liệu

Đang tải tài liệu...

Mô tả tài liệu

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU GIÁ TRỊ SIÊU ÂM NỘI SOI VÀ CHỌC HÚT BẰNG KIM NHỎ TRONG CHẨN ĐOÁN UNG THƯ TỤY

Ngành:

Nội – Tiêu hóa

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tiến sĩ y học này tập trung nghiên cứu về giá trị của siêu âm nội soi (SANS) và chọc hút bằng kim nhỏ (FNA) trong chẩn đoán ung thư tụy (UTT). UTT là một bệnh ác tính nguy hiểm với tỷ lệ tử vong cao; chẩn đoán sớm, đặc biệt khi kích thước u ≤ 2 cm, có vai trò then chốt trong điều trị và cải thiện tiên lượng. Tuy nhiên, các phương pháp chẩn đoán hình ảnh truyền thống còn hạn chế trong việc phát hiện các tổn thương nhỏ. SANS, với đầu dò tần số cao và độ phân giải vượt trội, cùng với FNA dưới hướng dẫn SANS như một thủ thuật ít xâm lấn, đã được chứng minh hiệu quả và trở thành phương pháp thường quy ở nhiều quốc gia. Tại Việt Nam, các nghiên cứu về SANS và FNA trong chẩn đoán UTT còn khá mới mẻ.

Nghiên cứu được thực hiện với hai mục tiêu chính: mô tả đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của UTT, và đánh giá giá trị chẩn đoán của SANS cùng FNA. Đây là một trong những công trình khoa học đầu tiên tại Việt Nam về lĩnh vực này, góp phần quan trọng vào việc nâng cao năng lực chẩn đoán UTT. Kết quả trên 73 bệnh nhân cho thấy SANS và FNA là những phương pháp có độ an toàn cao, không ghi nhận tai biến nghiêm trọng nào trong 73 lần làm SANS và 94 lần chọc hút tế bào. SANS đạt độ nhạy 92,9%, độ đặc hiệu 76,5% và độ chính xác 89,0% trong chẩn đoán UTT. Đối với các khối u tụy nhỏ (≤ 2 cm), SANS cũng cho kết quả khả quan với độ nhạy 87,5% và độ chính xác 81,8%. FNA dưới hướng dẫn SANS có độ nhạy 63,0%, độ đặc hiệu 100% và độ chính xác 75,6%. Các giá trị này đều cao hơn so với siêu âm bụng, chụp cắt lớp vi tính và chụp cộng hưởng từ trong chẩn đoán UTT nói chung và UTT khối nhỏ nói riêng.

Luận án kết luận rằng SANS và FNA là các phương pháp chẩn đoán ung thư tụy an toàn và có giá trị cao. Khuyến nghị đưa ra là nên phổ biến rộng rãi các kỹ thuật này cho các bác sĩ chuyên ngành liên quan để hỗ trợ chẩn đoán sớm và định hướng kế hoạch điều trị hiệu quả cho bệnh nhân UTT, đặc biệt là những trường hợp có nguy cơ cao.

Mục lục chi tiết:

GIỚI THIỆU LUẬN ÁN

1. Đặt vấn đề

2. Tính thời sự của luận án

3. Những đóng góp khoa học trong luận án

4. Bố cục luận án

CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU

1.1. Đặc điểm lâm sàng ung thư tụy

1.2. Các phương pháp cận lâm sàng chẩn đoán ung thư tụy

1.2.1. Dấu ấn sinh học chỉ điểm ung thư CA 19.9
1.2.2. Các phương pháp hình ảnh chẩn đoán ung thư tụy

1.3. Siêu âm nội soi chẩn đoán ung thư tụy

1.3.1. Khái niệm, lịch sử siêu âm nội soi và chọc hút bằng kim nhỏ
1.3.2. Chỉ định siêu âm nội soi chẩn đoán ung thư tụy
1.3.3. Giá trị siêu âm nội soi trong chẩn đoán ung thư tụy

1.4. Chọc hút bằng kim nhỏ dưới hướng dẫn của siêu âm nội soi

1.4.1. Chỉ định chọc hút bằng kim nhỏ dưới hướng dẫn SANS
1.4.2. Chọn kim và số lần đưa kim ra vào trong một lần chọc hút
1.4.3. Giá trị chọc hút bằng kim nhỏ trong chẩn đoán ung thư tụy
1.4.4. Tai biến chọc hút bằng kim nhỏ dưới hướng dẫn siêu âm nội soi

1.5. Tình hình nghiên cứu giá trị siêu âm nội soi tại Việt Nam

CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1. Đối tượng nghiên cứu

2.1.1. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
2.1.2. Tiêu chuẩn chọn bệnh nhân vào nhóm nghiên cứu
2.1.3. Tiêu chuẩn loại trừ khỏi nghiên cứu
2.1.4. Tiêu chuẩn chọn bệnh nhân chọc hút bằng kim nhỏ
2.1.5. Tiêu chuẩn siêu âm nội soi chẩn đoán ung thư tụy
2.1.6. Tiêu chuẩn tế bào học chẩn đoán ung thư tụy
2.1.7. Tiêu chuẩn mô bệnh học chân đoán và phân loại ung thư tụy
2.1.8. Tiêu chuẩn chẩn đoán cuối cùng

2.2. Phương pháp nghiên cứu

2.2.1. Thiết kế nghiên cứu
2.2.2. Chọn cỡ mẫu
2.2.3. Phương pháp nghiên cứu
2.2.4. Xử lý số liệu
2.2.5. Đạo đức nghiên cứu

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

3.1. Đặc điểm chung ung thư tụy

3.1.1. Đặc điểm về tuổi, giới ung thư tụy
3.1.2. Đặc điểm phân bố bệnh theo nhóm tuổi trong ung thư tụy

3.2. Đặc điểm lâm sàng ung thư tụy

3.2.1. Đặc điểm triệu chứng cơ năng ung thư tụy
3.2.2. Đặc điểm triệu chứng thực thể ung thư tụy

3.3. Đặc điểm cận lâm sàng ung thư tụy

3.3.1. Đặc điểm nồng độ CA 19.9 trong ung thư tụy
3.3.2. Đặc điểm siêu âm ung thư tụy
3.3.3. Đặc điểm chụp cắt lớp vi tính ung thư tụy
3.3.4. Đặc điểm chụp cộng hưởng từ ung thư tụy
3.3.5. Đặc điểm siêu âm nội soi ung thư tụy
3.3.6. Đặc điểm chọc hút bằng kim nhỏ dưới hướng dẫn SANS

3.4. Giá trị siêu âm nội soi trong chẩn đoán ung thư tụy

3.4.1. Giá trị siêu âm nội soi chân đoán ung thư tụy
3.4.2. Giá trị siêu âm nội soi chẩn đoán ung thư tụy khối nhỏ
3.4.3. Giá trị siêu âm nội soi chẩn đoán ung thư đầu tụy
3.4.4. Giá trị siêu âm nội soi trong chẩn đoán hạch ổ bụng
3.4.5. Giá trị SANS trong chẩn đoán xâm lấn mạch máu

3.5. Giá trị chọc hút bằng kim nhỏ dưới hướng dẫn SANS trong chẩn đoán ung thư tụy

3.6. So sánh giá trị SANS với các phương pháp chẩn đoán khác

3.6.1. So sánh giá trị SANS với các phương pháp chẩn đoán khác
3.6.2. Giá trị SANS, CLVT/CHT và SA chẩn đoán UTT khối nhỏ
3.6.3. Giá trị SANS, SA, CLVT/CHT chẩn đoán hạch ổ bụng
3.6.4. Giá trị SANS, CLVT/CHT, SA chẩn đoán xâm lấn mạch

CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN

4.1. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng ung thư tụy

4.1.1. Đặc điểm lâm sàng ung thư tụy
4.1.2. Đặc điểm CA 19.9 trong chẩn đoán ung thư tụy

4.2. Giá trị siêu âm nội soi chẩn đoán ung thư tụy

4.2.1. Về số lượng, kích thước và vị trí u
4.2.2. Cấu trúc u tụy
4.2.3. Giá trị siêu âm nội soi chẩn đoán hạch ổ bụng
4.2.4. Giá trị siêu âm nội soi chẩn đoán xâm lấn mạch
4.2.5. Giá trị siêu âm nội soi trong chẩn đoán ung thư tụy

4.3. Giá trị chọc hút bằng kim nhỏ dưới hướng dẫn siêu âm nội soi chẩn đoán ung thư tụy

4.3.1. Về phương diện kỹ thuật
4.3.2. Một số yếu tố ảnh hưởng đến thành công của chọc hút bằng kim nhỏ dưới hướng dẫn của siêu âm nội soi
4.3.3. Giá trị chọc hút bằng kim nhỏ dưới hướng dẫn của SANS