NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH VÀ PHÁT HIỆN LƯU LƯỢNG BẤT THƯỜNG TRÊN MẠNG INTERNET
Kỹ thuật viễn thông
Luận án "Nghiên cứu đề xuất phương pháp phân tích và phát hiện lưu lượng bất thường trên mạng Internet" của Nguyễn Hà Dương, hoàn thành năm 2017 tại Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông, chuyên ngành Kỹ thuật viễn thông, tập trung giải quyết vấn đề phát hiện lưu lượng mạng bất thường. Đây là một chủ đề quan trọng do các nguyên nhân đa dạng như hỏng hóc thiết bị mạng, lỗi đường truyền, lỗi cấu hình, tăng đột ngột số lượng truy nhập, các hoạt động tấn công của tin tặc, phát tán thư rác, và sâu máy tính. Trọng tâm nghiên cứu của luận án là phát triển phương pháp xác định lưu lượng bất thường dựa trên dữ liệu thu thập được để đưa ra cảnh báo.
Luận án đã chỉ ra những hạn chế của phương pháp Phân tích Thành phần Chính (PCA) hiện có và đề xuất một số đóng góp mới. Cụ thể, tác giả đề xuất một công thức mới để tính khoảng cách trong miền con PCA, dựa trên công thức Minkowski có bổ sung trọng số, nhằm cải thiện hiệu quả và giảm độ phức tạp tính toán. Trên cơ sở này, phương pháp dPCA (Distance-based anomaly detection method in PCA subspace) được giới thiệu, hoạt động phân cấp với khả năng sử dụng một hoặc hai mức ngưỡng (dPCA1T và dPCA2T). Các thử nghiệm cho thấy dPCA đạt hiệu quả phát hiện tương đương với các phương pháp trước đó nhưng với độ phức tạp tính toán giảm.
Ngoài ra, luận án đề xuất hai phương pháp phát hiện và khử ngoại lai trong tập dữ liệu mẫu: udPCA (Unclean dPCA) và K-means. Kết quả thử nghiệm chứng minh việc khử ngoại lai bằng udPCA và K-means làm tăng đáng kể tỷ lệ phát hiện đúng (TPR) của dPCA, mặc dù có thể làm tăng nhẹ tỷ lệ cảnh báo sai (FPR). Luận án cũng đề xuất kỹ thuật chỉnh mức ngưỡng để khắc phục vấn đề này.
Cuối cùng, luận án trình bày mô hình ứng dụng phương pháp dPCA vào một hệ thống giám sát thực tế cho mạng nội bộ của một tổ chức hoặc doanh nghiệp, kết hợp với phát hiện xâm nhập dựa trên mẫu dấu hiệu (IDS) để phân tích và phát hiện lưu lượng bất thường, cũng như các cuộc tấn công mạng. Kết quả mô phỏng cho thấy khả năng áp dụng dPCA để phát hiện các loại tấn công cụ thể là khả thi trên thực tế.