Tên luận án:
NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT, THÀNH PHẦN HÓA HỌC VÀ MỘT SỐ TÁC DỤNG SINH HỌC CỦA LOÀI CHLORANTHUS JAPONICUS SIEB. Ở VIỆT NAM
Ngành:
DƯỢC LIỆU - DƯỢC HỌC CỔ TRUYỀN
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Nghiên cứu đặc điểm thực vật, thành phần hóa học và một số tác dụng sinh học của loài Chloranthus japonicus Sieb. ở Việt Nam" được thực hiện nhằm khai thác tiềm năng dược liệu của cây Sói nhật tại Việt Nam. Xuất phát từ thực trạng sử dụng dược liệu ngày càng tăng và nhu cầu khoa học hóa y học cổ truyền, nghiên cứu này tập trung vào một loài cây có nguồn gốc Đông Á, phân bố rộng rãi ở Việt Nam và được dùng trong dân gian để chữa nhiều bệnh như kiết lỵ, đau xương khớp, ứ huyết sưng đau. Mục tiêu chính của luận án bao gồm thẩm định tên khoa học, xác định đặc điểm thực vật vi học để tiêu chuẩn hóa dược liệu; chiết xuất, phân lập và xác định cấu trúc hóa học của các hợp chất; và đánh giá một số tác dụng sinh học như độc tính cấp, chống viêm, chống oxy hóa, bảo vệ gan, cũng như hoạt tính ức chế enzym protease HIV-1.
Kết quả nghiên cứu đã mô tả đầy đủ đặc điểm hình thái và giải phẫu rễ, thân, lá của cây Sói nhật. Luận án đã xác định sự hiện diện của các nhóm chất như flavonoid, saponin, acid hữu cơ, chất béo, steroid, caroten, polysaccharid và tinh dầu trong cả phần trên mặt đất và rễ. Đặc biệt, 14 hợp chất đã được phân lập và xác định cấu trúc hóa học, trong đó có 6 chất lần đầu tiên được phân lập từ chi Chloranthus Sw. và 5 chất lần đầu tiên từ loài Chloranthus japonicus Sieb.
Về tác dụng sinh học, cao chiết phần trên mặt đất của cây Sói nhật được xác định an toàn về độc tính cấp (không biểu hiện độc tính cấp ở liều 150 g dl/kg), trong khi cao chiết rễ có LD50 là 202,18 g/kg ttc. Cả cao chiết phần trên mặt đất và rễ đều có tác dụng chống viêm mạn. Cao chiết phần trên mặt đất có tác dụng chống viêm cấp ở liều cao và làm giảm số lượng bạch cầu trong dịch rỉ viêm. Cao chiết phần trên mặt đất và rễ đều thể hiện tác dụng bảo vệ gan trên mô hình gây tổn thương gan cấp bằng paracetamol. Cuối cùng, hợp chất 4a,8β-dihydroxyeudesm-7(11)-en-12,8-olid (hợp chất 2) đã được chứng minh có hoạt tính ức chế mạnh enzym protease HIV-1 với IC50 là 0,45 μΜ.
Những đóng góp này làm sáng tỏ cơ sở khoa học cho việc khai thác và sử dụng cây Sói nhật, đồng thời mở ra hướng nghiên cứu sâu hơn về các tác dụng sinh học tiềm năng và thành phần hóa học khác của loài cây này.
Mục lục chi tiết:
- CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
- 1.1. VỊ TRÍ PHÂN LOẠI, ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT CỦA HỌ HOA SÓI (CHLORANTHACEAE) VÀ CHI CHLORANTHUS.
- 1.2. THÀNH PHẦN HOÁ HỌC CỦA CHI CHLORANTHUS SW.
- 1.3. TÁC DỤNG SINH HỌC CỦA CHI CHLORANTHUS SW.
- CHƯƠNG 2: NGUYÊN VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 2.1. NGUYÊN VẬT LIỆU NGHIÊN CỨU
- 2.1.1. Nguyên liệu nghiên cứu
- 2.1.2. Động vật thí nghiệm
- 2.1.3. Thiết bị và hóa chất
- 2.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 2.2.1. Phương pháp nghiên cứu đặc điểm thực vật
- 2.2.2. Phương pháp nghiên cứu về hóa học
- 2.2.2.1. Định tính các nhóm chất hữu cơ có trong dược liệu
- 2.2.2.2. Chiết xuất
- 2.2.2.3. Phân lập các chất
- 2.2.2.4. Xác định cấu trúc các hợp chất phân lập được
- 2.2.3. Phương pháp nghiên cứu tác dụng sinh học
- 2.2.3.1. Thử độc tính cấp
- 2.2.3.2. Nghiên cứu tác dụng chống viêm cấp và mạn tính
- 2.2.3.3. Nghiên cứu tác dụng bảo vệ gan và chống oxy hóa
- 2.2.3.4. Thử hoạt tính ức chế protease HIV-1 của chất tinh khiết đã phân lập được
- CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
- 3.1. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VỀ THỰC VẬT
- 3.1.1. Thẩm định tên khoa học cây Sói nhật
- 3.1.2. Đặc điểm hình thái cây Sói nhật
- 3.1.3. Đặc điểm giải phẫu cây Sói nhật
- 3.1.3.1. Đặc điểm giải phẫu rễ
- 3.1.3.2. Đặc điểm giải phẫu thân
- 3.1.3.3. Đặc điểm giải phẫu lá
- 3.1.3. Đặc điểm bột phần trên mặt đất và rễ cây Sói nhật
- 3.1.3.1. Đặc điểm bột phần trên mặt đất cây Sói nhật
- 3.1.3.1. Đặc điểm bột rễ cây Sói nhật
- 3.2. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VỀ THÀNH PHẦN HÓA HỌC
- 3.2.1. Định tính các nhóm chất hữu cơ trong cây Sói nhật
- 3.2.2. Kết quả chiết xuất và phân lập các chất
- 3.2.3. Nhận dạng các chất phân lập được
- 3.2.3.1. Nhận dạng các chất phân lập được từ phần trên mặt đất cây Sói nhật
- 3.2.3.2. Nhận dạng các chất phân lập được từ rễ cây Sói nhật
- 3.3. ĐỘC TÍNH VÀ TÁC DỤNG SINH HỌC CỦA CÂY SÓI NHẬT
- 3.3.1. Độc tính cấp
- 3.3.1.1. Phần trên mặt đất cây Sói nhật
- 3.3.1.2. Phần rễ cây Sói nhật
- 3.3.2. Tác dụng chống viêm
- 3.3.2.1. Tác dụng chống viêm cấp
- 3.3.2.2. Tác dụng chống viêm mạn
- 3.3.3. Tác dụng bảo vệ gan và chống oxy hóa
- 3.3.3.1. Tác dụng bảo vệ gan và chống oxy hóa của cao Sói nhật (phần TMĐ)
- 3.3.3.2. Tác dụng bảo vệ gan và chống oxy hóa của cao Sói nhật (phần rễ)
- 3.3.4. Hoạt tính ức chế protease HIV-1 của chất tinh khiết SN2
- KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
- 1. Về thực vật
- 1. Về thành phần hóa học
- 2. Về độc tính và tác dụng sinh học của cây Sói nhật
- KIẾN NGHỊ