Luận án Nghiên cứu đặc điểm thực vật, thành phần hóa học và tác dụng chống viêm in vitro của cây Dây đòn gánh (Gouania leptostachya DC.), họ Táo ta (Rhamnaceae)

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT, THÀNH PHẦN HÓA HỌC VÀ TÁC DỤNG CHỐNG VIÊM IN VITRO CỦA CÂY DÂY ĐÒN GÁNH (Gouania leptostachya DC.), HỌ TÁO TA (Rhamnaceae)

Ngành:

Dược liệu - Dược học cổ truyền

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Nghiên cứu đặc điểm thực vật, thành phần hóa học và tác dụng chống viêm in vitro của cây Dây đòn gánh (Gouania leptostachya DC.), họ Táo ta (Rhamnaceae)" được thực hiện nhằm cung cấp bằng chứng khoa học cho việc sử dụng cây Dây đòn gánh trong y học dân gian để điều trị các triệu chứng viêm. Mặc dù cây thuốc này đã được nghiên cứu về thành phần hóa học và tác dụng chống viêm, cơ sở dữ liệu vẫn còn hạn chế và các thành phần hoạt chất cụ thể chưa được làm rõ.

Mục tiêu chính của luận án là xác định đặc điểm thực vật và vị học của Dây đòn gánh, phân lập và xác định cấu trúc hóa học các hợp chất có định hướng tác dụng chống viêm in vitro, và đánh giá tác dụng chống viêm in vitro của cao chiết cùng các hợp chất phân lập.

Về thực vật học, luận án đã mô tả chi tiết đặc điểm hình thái, vi phẫu thân, lá và đặc điểm bột dược liệu của Dây đòn gánh.

Về hóa học, nghiên cứu đã định tính sự có mặt của các nhóm chất như saponin, flavonoid, đường khử, sterol và caroten. Đặc biệt, luận án đã phân lập và xác định cấu trúc của 15 hợp chất từ phần trên mặt đất của cây. Trong số đó, có 5 hợp chất saponin triterpenoid mới (gouaniasid VII-IX, joazeirosid C và gouaniosid A), 4 hợp chất flavonoid, 1 hợp chất fructosid lần đầu được phân lập từ chi Gouania, và 3 hợp chất triterpenoid (lupeol, acid alphitolic, acid epigouanic) lần đầu tiên được phân lập từ loài G. leptostachya.

Về tác dụng chống viêm in vitro, các cao chiết và hợp chất tinh khiết đã được đánh giá trên mô hình tế bào RAW264.7 bị kích thích viêm bởi LPS. Cao chiết ethyl acetat (GLE) thể hiện tác dụng chống viêm tốt nhất, ức chế đáng kể sản sinh PGE2, IL-1β, IL-6, giảm biểu hiện mARN, protein và hoạt động COX-2 luciferase, cũng như ức chế sản sinh NO. Trong các hợp chất tinh khiết, acid alphitolic (GL7), acid epigouanic (GL9) và gouaniosid A (GL5) cho thấy tác dụng ức chế mạnh mẽ đối với PGE2, IL-1β, IL-6, mARN và hoạt động COX-2 luciferase, cùng với ức chế NO. Các hợp chất khác như lupeol (GL6), acid ceanothenic (GL8), gouaniasid VII (GL1), gouaniasid VIII (GL2) và gouaniasid IX (GL3) cũng thể hiện tác dụng chống viêm ở các mức độ khác nhau.

Những kết quả này đóng góp ý nghĩa khoa học quan trọng, bổ sung dữ liệu về hợp chất thiên nhiên, làm sáng tỏ cơ sở khoa học cho việc sử dụng Dây đòn gánh trong y học cổ truyền, đồng thời mở ra tiềm năng phát triển các sản phẩm chăm sóc sức khỏe từ dược liệu này.