Luận án Nghiên cứu đặc điểm sinh trưởng, sản lượng và kích thước hạt của các giống Mắc ca (Macadamia) tại một số tỉnh miền Bắc.

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM SINH TRƯỞNG, SẢN LƯỢNG VÀ KÍCH THƯỚC HẠT CỦA CÁC GIỐNG MẮC CA (MACADAMIA) TẠI MỘT SỐ TỈNH MIỀN BẮC

Ngành:

Di truyền và chọn giống cây lâm nghiệp

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tập trung nghiên cứu đặc điểm sinh trưởng, sản lượng và kích thước hạt của các giống Mắc ca (Macadamia) tại một số tỉnh miền Bắc Việt Nam, nhằm cung cấp cơ sở khoa học cho công tác cải thiện giống cây trồng này. Mắc ca là loài cây lấy hạt có giá trị kinh tế cao, tuy nhiên, các nghiên cứu trước đây về khả năng phát triển ở Việt Nam chủ yếu giới hạn ở giai đoạn 5-6 tuổi và tập trung tại Tây Nguyên, Tây Bắc với số lượng dòng khảo nghiệm hạn chế. Do Mắc ca có tuổi khai thác dài (40-60 năm) và đặc điểm sinh thái riêng, việc đánh giá liên tục ở các giai đoạn tuổi cao hơn và trên nhiều lập địa, đặc biệt là các tỉnh phía Bắc, là cần thiết.

Mục tiêu chung của luận án là nghiên cứu cơ sở khoa học để cải thiện giống, nâng cao sản lượng và chất lượng hạt Mắc ca phục vụ công tác trồng rừng. Các mục tiêu cụ thể bao gồm xác định đặc điểm biến dị và khả năng di truyền về sinh trưởng, sản lượng hạt; mức độ tương tác kiểu gen với điều kiện hoàn cảnh; và chọn lọc các giống có sản lượng quả cao, tương đối ổn định, với kích thước nhân hạt lớn ở một số vùng trồng. Luận án đã đánh giá một cách toàn diện và có hệ thống về đặc điểm sinh trưởng, sản lượng và kích thước quả, hạt, nhân của 20 giống Mắc ca, đồng thời xác định được một giống mới (A4) có sinh trưởng tốt, sản lượng cao và kích thước hạt lớn, ổn định, phục vụ phát triển sản xuất.

Kết quả nghiên cứu cho thấy các giống Mắc ca có sự phân hóa rõ rệt về sinh trưởng tại các khảo nghiệm ở Thạch Thành và Tân Uyên (đất sâu, giàu dinh dưỡng), nhưng không rõ ràng tại Ba Vì và Lạc Thủy (đất nông). Lập địa đồi trọc, đất nghèo dinh dưỡng như Ba Vì không phù hợp trồng Mắc ca. Sản lượng hạt biến động lớn giữa các năm và các khảo nghiệm. Các chỉ tiêu về kích thước quả, hạt, nhân và tỷ lệ thu hồi nhân có sự khác biệt giữa các dòng/giống, là cơ sở để chọn lọc giống phù hợp cho từng vùng. Hệ số di truyền của sản lượng hạt lũy tích cao hơn các tính trạng sinh trưởng và sản lượng hạt hàng năm. Mức độ tương tác kiểu gen - hoàn cảnh về sinh trưởng và sản lượng hạt là yếu đến trung bình tại Thạch Thành, Lạc Thủy, Tân Uyên, nhưng cao tại Ba Vì.

Luận án đã chọn lọc được nhiều giống có sản lượng hạt cao và ổn định, vượt trội so với trung bình, cùng các giống có đường kính hạt và nhân lớn. Các giống được chọn lọc bao gồm A38, A4, A16, OC, QN1, A800, Daddow, 842, 246, 816. Nghiên cứu kiến nghị cần tiếp tục theo dõi và đánh giá đầy đủ, có hệ thống ở quy mô rộng hơn về các tính trạng quan trọng tại các khảo nghiệm dòng vô tính trong thời gian dài hơn để phát triển sản xuất tại các tỉnh phía Bắc.

Mục lục chi tiết:

• Phần mở đầu: 5 trang
• Chương 1: Tổng quan vấn đề nghiên cứu: 26 trang
• Chương 2: Nội dung và phương pháp nghiên cứu: 14 trang
• Chương 3: Kết quả nghiên cứu và thảo luận: 70 trang
• Kết luận, tồn tại, và kiến nghị: 3 trang