Tên luận án:
NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM GÂY BỆNH CỦA NẮM Isaria javanica (Friederichs & Bally) Samson & Hywel-Jones KÝ SINH SÂU KHOANG Ở NGHỆ AN
Ngành:
BẢO VỆ THỰC VẬT
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án tập trung nghiên cứu đặc điểm gây bệnh của nấm Isaria javanica (Friederichs & Bally) Samson & Hywel-Jones, một loài nấm ký sinh côn trùng, trên sâu khoang (Spodoptera litura) tại Nghệ An. Đề tài xuất phát từ thực trạng phòng trừ sâu khoang bằng hóa học kém hiệu quả và tiềm năng của thuốc trừ sâu sinh học. Mục tiêu chính là đánh giá khả năng gây bệnh của I. javanica, lựa chọn các mẫu phân lập triển vọng và đề xuất biện pháp ứng dụng hiệu quả.
Nghiên cứu đã điều tra và xác định 10 loài nấm thuộc chi Isaria cùng vật chủ của chúng tại Vườn Quốc gia Pù Mát từ năm 2011 đến 2013, trong đó Isaria javanica chiếm 18 mẫu vật. Các loài nấm này ký sinh trên nhiều bộ côn trùng (Cánh vảy, Cánh màng, Cánh nửa) và nhện lớn, chủ yếu ở pha nhộng (67,13%) và phân bố trong tàn dư thực vật (61,64%).
Về đặc điểm sinh học, I. javanica có khả năng sinh sản vô tính, dễ dàng phân lập, nhân nuôi và sinh trưởng nhanh trên môi trường PDA. Quá trình gây bệnh và phát triển trên sâu khoang diễn ra qua 5 giai đoạn, với vòng đời trung bình 7,82±0,23 ngày và chu kỳ 12,79±0,36 ngày. Bào tử hình thành sớm, đạt mật độ cao (7,1x107 bào tử/con) sau 5-6 ngày sâu chết.
Dựa trên 6 tiêu chí về khả năng gây bệnh và phát triển, bốn mẫu phân lập I. javanica triển vọng đã được tuyển chọn, bao gồm VN1472, VN1487, VN1801 và VN1802. Nghiên cứu chi tiết về chủng I. javanica VN1487 trong phòng thí nghiệm cho thấy hiệu lực gây bệnh trên sâu khoang chịu ảnh hưởng của nồng độ bào tử, mật độ vật chủ, tuổi sâu khoang, nhiệt độ và độ ẩm. Hiệu lực cao nhất đạt tỷ lệ chết >70% và tỷ lệ mọc nấm >60% sau 10 ngày lây nhiễm ở điều kiện tối ưu (nhiệt độ 25°C, độ ẩm 70-80% RH).
Trên đồng ruộng tại Nghi Phong, Nghi Lộc, Nghệ An, I. javanica VN1487 thể hiện khả năng tồn tại và thích ứng, đạt tỷ lệ sâu chết >60% và mọc nấm >40% sau 14 ngày xử lý. Nấm có thể lưu tồn trong đất 3-4 tháng và có khả năng lây nhiễm sang sâu khỏe ở các vụ mùa tiếp theo. Đề tài đã đóng góp dẫn liệu khoa học quan trọng và đề xuất các biện pháp để nâng cao hiệu quả ứng dụng nấm ký sinh này trong bảo vệ thực vật.
Mục lục chi tiết:
-
PHẦN 1. MỞ ĐẦU
-
1.1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
-
1.2. MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI
-
1.3. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
-
1.4. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA ĐỀ TÀI
-
1.5. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
- 1.5.1. Ý nghĩa khoa học
- 1.5.2. Ý nghĩa thực tiễn
-
PHẦN 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
-
2.1. CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI
-
2.2. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TRÊN THẾ GIỚI
- 2.2.1. Nghiên cứu đặc điểm nấm ký sinh côn trùng chi Isaria
- 2.2.2. Nghiên cứu đặc điểm vòng đời và chu kỳ phát triển của nấm ký sinh trên côn trùng
- 2.2.3. Nghiên cứu tuyển chọn nấm ký sinh côn trùng để phòng trừ sâu hại
- 2.2.4. Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng gây bệnh của nấm trên côn trùng
- 2.2.5. Nghiên cứu nấm ký sinh côn trùng phòng trừ sâu khoang
-
2.3. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU Ở VIỆT NAM
- 2.3.1. Nghiên cứu về nấm ký sinh côn trùng chi Isaria
- 2.3.2. Nghiên cứu tuyển chọn nấm ký sinh côn trùng để phòng trừ sâu hại
- 2.3.3. Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng xâm nhiễm và gây bệnh của nấm trên côn trùng
- 2.3.4. Nghiên cứu nấm ký sinh côn trùng phòng trừ sâu khoang
-
PHẦN 3. VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
-
3.1. ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU
-
3.2. THỜI GIAN NGHIÊN CỨU
-
3.3. ĐỐI TƯỢNG VÀ VẬT LIỆU NGHIÊN CỨU
- 3.3.1. Đối tượng nghiên cứu
- 3.3.2. Vật liệu nghiên cứu
- 3.3.3. Thiết bị và dụng cụ
-
3.4. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
-
3.5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 3.5.1. Nghiên cứu thành phần loài nấm thuộc chi Isaria và vật chủ của chúng ở Vườn quốc gia Pù Mát, Nghệ An
- 3.5.2. Nghiên cứu đặc điểm sinh học, sinh thái của loài nấm Isaria javanica thu thập ở Vườn quốc gia Pù Mát, Nghệ An
- 3.5.3. Nghiên cứu tuyển chọn các mẫu phân lập của loài nấm Isaria javanica triển vọng để phòng trừ sâu khoang
- 3.5.4. Nghiên cứu ảnh hưởng một số yếu tố đến khả năng gây bệnh của Isaria javanica VN1487 trên sâu khoang trong phòng thí nghiệm
- 3.5.4.1. Ảnh hưởng mầm bệnh nấm Isaria javanica VN1487
- 3.5.4.2. Ảnh hưởng vật chủ
- 3.5.4.3. Ảnh hưởng của nhiệt độ và độ ẩm
- 3.5.5. Nghiên cứu khả năng gây bệnh của nấm Isaria javanica VN1487 trên sâu khoang ở ô lưới ngoài đồng ruộng
- 3.5.6. Phương pháp tính toán và xử lý số liệu
PHẦN 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
-
4.1. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
- 4.1.1. Thành phần loài nấm thuộc chi Isaria và vật chủ của chúng thu thập ở Vườn quốc gia Pù Mát, Nghệ An
- 4.1.1.1. Thành phần loài nấm thuộc chi Isaria thu thập ở Vườn quốc gia Pù Mát
- 4.1.1.2. Thành phần vật chủ các loài nấm chi Isaria thu thập ở Vườn quốc gia Pù Mát
- 4.1.1.3. Vị trí phân bố của các loài chi Isaria thu thập ở Vườn quốc gia Pù Mát
- 4.1.2. Đặc điểm sinh học, sinh thái của loài nấm Isaria javanica thu thập ở Vườn quốc gia Pù Mát, Nghệ An
- 4.1.2.1. Vật chủ và vị trí phân bố của loài nấm Isaria javanica
- 4.1.2.2. Đặc điểm hình thái và khả năng sinh trưởng, phát triển của loài nấm Isaria javanica trên môi trường PDA
- 4.1.2.3. Đặc điểm vòng đời và chu kỳ phát triển của loài nấm Isaria javanica trên sâu khoang
- 4.1.3. Tuyển chọn các mẫu phân lập của loài nấm Isaria javanica triển vọng để phòng trừ sâu khoang
- 4.1.4. Ảnh hưởng một số yếu tố đến khả năng gây bệnh của nấm Isaria javanica VN1487 trên sâu khoang trong phòng thí nghiệm
- 4.1.4.1. Ảnh hưởng của mầm bệnh nấm Isaria javanica VN1487 đến khả năng gây bệnh của chúng trên sâu khoang trong phòng thí nghiệm
- 4.1.4.2. Ảnh hưởng của vật chủ đến khả năng gây bệnh của nấm Isaria javanica VN1487
- 4.1.4.3. Ảnh hưởng của nhiệt độ và độ ẩm đến khả năng gây bệnh của nấm Isaria javanica VN1487 trên sâu khoang S. litura
- 4.1.5. Khả năng gây bệnh của nấm Isaria javanica VN1487 trên sâu khoang S. litura ở ô lưới ngoài đồng ruộng
- 4.1.5.1. Khả năng gây bệnh của nấm Isaria javanica VN1487 trên sâu khoang S. litura ở ô lưới ngoài đồng ruộng
- 4.1.5.2. Khả năng phát tán và lây nhiễm của bào tử nấm Isaria javanica VN1487 trên sâu khoang S. litura ở ô lưới ngoài đồng ruộng
- 4.1.5.3. Khả năng lưu tồn và lây nhiễm của nấm Isaria javanica VN1487 ở ô lưới ngoài đồng ruộng
-
4.2. THẢO LUẬN
- 4.2.1. Phân tích, đánh giá các kết quả đạt được của luận án
- 4.2.2. Một số điểm chưa có điều kiện nghiên cứu của luận án
PHẦN 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
-
5.1. KẾT LUẬN
-
5.2. ĐỀ NGHỊ