Luận án Nghiên cứu đặc điểm dịch tễ học và kết quả điều trị nhiễm nấm trên bệnh nhân bỏng nặng tại Bệnh viện Bỏng quốc gia (2017-2019)

Tên luận án:

Nghiên cứu đặc điểm dịch tễ học và kết quả điều trị nhiễm nấm trên bệnh nhân bỏng nặng tại Bệnh viện Bỏng quốc gia (2017 – 2019)

Ngành:

Thông tin về ngành không được cung cấp trực tiếp trong văn bản.

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Nghiên cứu đặc điểm dịch tễ học và kết quả điều trị nhiễm nấm trên bệnh nhân bỏng nặng tại Bệnh viện Bỏng quốc gia (2017 – 2019)" giải quyết vấn đề nhiễm nấm ở bệnh nhân bỏng, một tổn thương phổ biến với nguy cơ nhiễm trùng cao và là nguyên nhân tử vong hàng đầu. Tình trạng nhiễm nấm, đặc biệt là *Candida*, cùng với sự xuất hiện của các chủng kháng thuốc kháng nấm, đòi hỏi các nghiên cứu chuyên sâu, vốn còn hạn chế tại Việt Nam.

Nghiên cứu này là công trình đầu tiên tại Việt Nam xác định tỷ lệ nhiễm nấm xâm thực, xâm lấn và các yếu tố liên quan trên bệnh nhân bỏng nhiệt nặng. Luận án đã ứng dụng các phương pháp hình thái và sinh học phân tử để xác định thành phần loài nấm, đánh giá độ nhạy của nấm *Candida* với các thuốc kháng nấm và góp phần xây dựng, đánh giá các phác đồ điều trị.

Kết quả trên 400 bệnh nhân bỏng nặng cho thấy 90% trường hợp nhiễm nấm, với 77,25% nhiễm nấm xâm thực đơn thuần và 12,75% nhiễm nấm xâm thực kết hợp xâm lấn (bao gồm nhiễm nấm vết thương, nấm huyết và phối hợp). Các yếu tố như glucose máu cao (OR = 4,067), nhiễm nấm xâm thực nặng (OR = 2,790) và thời gian nằm ICU dài (OR = 2,572) làm tăng nguy cơ nhiễm nấm xâm lấn. Về thành phần loài, 100% nhiễm nấm xâm thực là nấm men, chủ yếu là *Candida tropicalis* (45,56%) và *Candida albicans* (41,94%). Nấm sợi chiếm 7,78% các trường hợp nhiễm phối hợp, chủ yếu là *Aspergillus* (39,29% là *A. fumigatus*). *C. tropicalis* cũng là căn nguyên phổ biến nhất gây nhiễm nấm vết thương (50%) và nhiễm nấm huyết (64,29%).

Đánh giá độ nhạy cảm của nấm *Candida* với thuốc kháng nấm cho thấy tỷ lệ nhạy cao nhất với nhóm echinocandin (caspofungin và micafungin), trong khi tỷ lệ nhạy thấp nhất là với nhóm azole (fluconazol 83,33%, voriconazol 90,06%). *C. albicans* chưa kháng echinocandin nhưng 5,19% kháng fluconazol, trong khi *C. tropicalis* có tỷ lệ kháng azole cao hơn. Kết quả điều trị nhiễm nấm xâm lấn đạt tỷ lệ khỏi 65,85%, với điều trị định hướng nấm cho thấy tỷ lệ tử vong thấp hơn so với điều trị đặc hiệu. Luận án kiến nghị tích cực sàng lọc, sử dụng phác đồ điều trị định hướng khi có yếu tố nguy cơ và theo dõi biến động độ nhạy cảm của nấm để đưa ra khuyến cáo điều trị phù hợp.

Mục lục chi tiết:

Bố cục của luận án

• Đặt vấn đề: 2 trang;
• Tổng quan: 33 trang;
• Đối tượng và Phương pháp nghiên cứu: 22 trang;
• Kết quả nghiên cứu: 32 trang (có 33 bảng và 19 hình);
• Bàn luận: 28 trang;
• Kết luận: 2 trang;
• Kiến nghị: 1 trang.
• Luận án tham khảo 168 tài liệu.

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN

• 1.1. Tỷ lệ và yếu tố liên quan nhiễm nấm trên bệnh nhân bỏng
  • 1.1.1. Khái niệm, phân loại
    • 1.1.1.1. Khái niệm và đặc điểm bỏng
    • 1.1.1.2. Khái niệm và vai trò y học của nấm
    • 1.1.1.3. Khái niệm, phân loại nhiễm nấm trên bệnh nhân bỏng
  • 1.1.2. Tỷ lệ nhiễm nấm trên bệnh nhân bỏng
    • 1.1.2.1. Tỷ lệ nhiễm nấm xâm thực
    • 1.1.2.2. Tỷ lệ nhiễm nấm vết thương
    • 1.1.2.3. Tỷ lệ nhiễm nấm huyết
  • 1.1.3. Yếu tố liên quan nhiễm nấm
    • 1.1.3.1. Các yếu tố liên quan đến bệnh lý bỏng
    • 1.1.3.2. Các yếu tố liên quan tới điều trị bỏng
    • 1.1.3.3. Yếu tố liên quan đến môi trường
• 1.2. Kỹ thuật định danh và thành phần loài nấm ở bệnh nhân bỏng
  • 1.2.1. Kỹ thuật định danh loài nấm
    • 1.2.2.1. Kỹ thuật định danh bằng hình thái
    • 1.2.2.2. Định danh loài nấm bằng sinh học phân tử
  • 1.2.2. Thành phần loài nấm trên bệnh nhân bỏng
    • Thành phần loài gây nhiễm nấm xâm thực
    • Thành phần loài gây nhiễm nấm vết thương
    • Thành phần loài gây nhiễm nấm huyết
    • Một số nghiên cứu về thành phần loài nấm ở Việt Nam
• 1.3. Độ nhạy cảm của nấm với một số thuốc kháng nấm và kết quả điều trị nhiễm nấm trên bệnh nhân bỏng
  • 1.3.1. Các nhóm thuốc kháng nấm
    • 1.3.1.1. Thuốc nhóm polyene: Amphotericin B
    • 1.3.1.2. Thuốc nhóm azole: Fluconazol, voriconazol.
    • 1.3.1.3. Thuốc nhóm echinocandins: Caspofungin, micafungin
    • 1.3.1.4. Flucytosin (5-FC): Flucytosin.
  • 1.3.2. Độ nhạy cảm của nấm với thuốc kháng nấm
    • 1.3.2.1. Các kỹ thuật đánh giá độ nhạy cảm của nấm với thuốc kháng nấm
  • 1.3.3. Điều trị nhiễm nấm ở bệnh nhân bỏng
    • 1.3.3.1. Tiếp cận điều trị
    • 1.3.3.2. Đánh giá kết quả điều trị nhiễm nấm trên bệnh nhân bỏng

Chương 2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

• 2.1. Đối tượng, phương pháp nghiên cứu mục tiêu 1: Tỷ lệ và yếu tố liên quan nhiễm nấm ở bệnh nhân bỏng nặng
  • 2.1.1. Đối tượng nghiên cứu
  • 2.1.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
  • 2.1.3. Vật liệu nghiên cứu
  • 2.1.3. Phương pháp nghiên cứu
    • 2.1.3.1. Thiết kế nghiên cứu:
    • 2.1.3.2. Cỡ mẫu nghiên cứu
    • 2.1.3.3. Nội dung nghiên cứu
    • 2.1.3.4. Phương pháp chọn mẫu:
    • 2.1.3.5. Phương pháp xác định biến số và đo lường biển số
    • 2.1.3.6. Các chỉ số đánh giá
    • 2.1.3.7. Các kỹ thuật áp dụng trong nghiên cứu
    • 2.1.3.8. Vật liệu nghiên cứu
    • 2.1.3.9. Phân tích và xử lý số liệu
• 2.2. Đối tượng, phương pháp nghiên cứu mục tiêu 2 xác định thành phần loài nấm phân lập được từ bệnh nhân bỏng nặng
  • 2.2.1. Đối tượng nghiên cứu
  • 2.2.3. Phương pháp nghiên cứu
    • 2.2.3.1. Thiết kế nghiên cứu:
    • 2.2.3.2. Cỡ mẫu nghiên cứu
    • 2.2.3.3. Phương pháp chọn mẫu
    • 2.2.3.6. Các kỹ thuật áp dụng trong nghiên cứu
• 2.3. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu mục tiêu 3
  • 2.3.1. Xác định độ nhạy cảm của nấm
    • 2.3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
    • 2.3.1.5. Các kỹ thuật áp dụng trong nghiên cứu
    • 2.3.1.6. Các chỉ số đánh giá
  • 2.3.2. Đánh giá kết quả điều trị nhiễm nấm ở bệnh nhân bỏng nặng
    • 2.3.2.1. Đối tượng nghiên cứu
    • 2.2.2.3. Phương pháp nghiên cứu

Chương 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

• 3.1. Kết quả nghiên cứu tỷ lệ và yếu tố liên quan nhiễm nấm ở bệnh nhân bỏng nặng
  • 3.1.1. Thông tin về đối tượng nghiên cứu
  • 3.1.2. Tỷ lệ nhiễm nấm
  • 3.1.3. Các yếu tố liên quan nhiễm nấm
    • 3.1.3.1. Yếu tố liên quan nhiễm nấm xâm thực
    • 3.1.3.2. Các yếu tố liên quan nhiễm nấm xâm lấn
• 3.2. Kết quả nghiên cứu thành phần loài nấm ở bệnh nhân bỏng nặng
  • 3.2.1. Thành phần loài nấm gây nhiễm nấm xâm thực
  • 3.2.2. Thành phần loài nấm gây nhiễm nấm xâm lấn
• 3.3. Kết quả nghiên cứu xác định độ nhạy của nấm và đánh giá kết quả điều trị nhiễm nấm ở bệnh nhân bỏng nặng
  • 3.3.1. Kết quả xác định độ nhạy của nấm với thuốc kháng nấm
  • 3.3.2. Đánh giá kết quả điều trị nhiễm nấm ở bệnh nhân bỏng nặng

Chương 4. BÀN LUẬN

• 4.1. Tỷ lệ và yếu tố liên quan nhiễm nấm ở bệnh nhân bỏng nặng
  • 4.1.1. Tỷ lệ nhiễm nấm
    • 4.1.1.1. Tỷ lệ nhiễm nấm xâm thực
    • 4.1.1.2. Tỷ lệ nhiễm nấm vết thương
    • 4.1.1.3. Tỷ lệ nhiễm nấm huyết
  • 4.1.2. Các yếu tố liên quan nhiễm nấm ở bệnh nhân bỏng nặng
    • 4.1.2.1. Các yếu tố liên quan nhiễm nấm xâm thực
    • 4.1.2.2. Các yếu tố liên quan nhiễm nấm xâm lấn
• 4.2. Thành phần loài nấm phân lập được từ bệnh nhân bỏng nặng
  • 4.2.1. Thành phần loài nấm gây nhiễm nấm xâm thực
    • 4.2.1.1. Thành phần loài nấm men
    • 4.2.1.2. Thành phần loài nấm sợi
  • 4.2.2. Thành phần loài gây nhiễm nấm xâm lấn
    • 4.2.2.1. Thành phần loài gây nhiễm nấm vết thương
    • 4.2.2.2. Thành phần loài gây nhiễm nấm huyết
• 4.3. Độ nhạy cảm của nấm với thuốc kháng nấm và kết quả điều trị nhiễm nấm trên bệnh nhân bỏng
  • 4.3.1. Độ nhạy cảm của nấm với thuốc kháng nấm
  • 4.3.2. Đánh giá kết quả điều trị nhiễm nấm trên bệnh nhân bỏng
    • 4.3.2.1. Phác đồ điều trị nhiễm nấm trên bệnh nhân bỏng
    • 4.3.2.2. Sự thay đổi xét nghiệm nấm
    • 4.3.3.4. Kết quả điều trị cuối cùng

KẾT LUẬN

• 1. Tỷ lệ, yếu tố liên quan nhiễm nấm ở bệnh nhân bỏng nặng điều trị tại bệnh viện Bỏng quốc gia
  • - Tỷ lệ nhiễm nấm:
  • - Yếu tố liên quan nhiễm nấm:
    • Liên quan nhiễm nấm xâm thực:
    • Liên quan nhiễm nấm xâm lấn:
• 2. Thành phần loài nấm ở bệnh nhân bỏng nặng
  • Thành phần loài nấm gây nhiễm nấm xâm thực:
  • Thành phần loài gây nhiễm nấm vết thương:
  • Nhiễm nấm huyết:
• 3. Độ nhạy của nấm với thuốc kháng nấm và kết quả điều trị nhiễm nấm ở bệnh nhân bỏng nặng
  • - Đánh giá độ nhạy của 184 chủng nấm Candida
  • Nấm Candida albicans
  • Nấm men không phải Candida albicans
• - Đánh giá kết quả điều trị

KIẾN NGHỊ

• 1. Tích cực sàng lọc nhiễm nấm ở bệnh nhân bỏng nặng, đặc biệt ở những bệnh nhân có glucose máu cao, thời gian nằm viện kéo dài.
• 2. Sử dụng phác đồ điều trị định hướng nấm khi bệnh nhân có yếu tố nguy cơ (bỏng nặng, glucose máu cao), có sốt mặc dù đã được sử dụng liên tục kháng sinh, khi bệnh nhân có nhiễm nấm xâm thực nặng (Colonization index ≥ 0,5); Candida score > 2,5; Quy tắc tiên đoán nhiễm nấm xâm lấn theo Ostrosky-Zeichner.
• 3. Thử độ nhạy cảm của nấm với thuốc kháng nấm ở những bệnh nhân nhiễm nấm huyết hay nhiễm nấm vết thương do Candida để lựa chọn kháng sinh phù hợp.
• 4. Theo dõi biến động thành phần loài và mức độ nhạy với thuốc kháng nấm thường xuyên để có những khuyến cáo điều trị phù hợp.