NGHIÊN CỨU ĐA DẠNG SINH HỌC VÀ NGUỒN LỢI RONG BIỂN QUẦN ĐẢO NAM DU
Sinh học biển, Đa dạng sinh học, Nguồn lợi thủy sản
Luận án "Nghiên cứu đa dạng sinh học và nguồn lợi rong biển quần đảo Nam Du" của Đỗ Anh Duy, được hoàn thành tại Viện Nghiên cứu Hải sản, tập trung vào việc khảo sát và đánh giá nguồn lợi rong biển tại một trong những khu vực giàu tài nguyên biển nhưng ít được nghiên cứu ở Việt Nam. Luận án nhấn mạnh tầm quan trọng của rong biển như một nguồn tài nguyên kinh tế và khoa học, được sử dụng rộng rãi trong công nghiệp, thực phẩm, dược phẩm, và có vai trò thiết yếu trong cân bằng sinh thái biển.
Mục tiêu chính của nghiên cứu là xác định đa dạng thành phần loài, đặc điểm phân bố và hiện trạng nguồn lợi rong biển tại quần đảo Nam Du, tỉnh Kiên Giang, từ đó đề xuất các giải pháp khai thác bền vững và sử dụng hợp lý. Công trình đã ghi nhận tổng cộng 96 loài rong biển thuộc 4 ngành (Lam, Đỏ, Nâu, Lục) tại vùng biển này, trong đó ngành rong đỏ đa dạng nhất với 44 loài. Đáng chú ý, luận án đã bổ sung 03 loài rong biển mới cho Danh mục các loài rong biển Việt Nam và ghi nhận 01 loài nguy cấp (Turbinaria decurrens) cùng 03 loài quý hiếm khác. Sáu gen rong biển cũng đã được cấp mã số trên ngân hàng gen quốc tế.
Các kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng rong biển tại quần đảo Nam Du phân bố chủ yếu trên nền đáy cứng (đá tảng, rạn san hô) ở độ sâu từ 0,5 đến 6 mét, với khu hệ mang tính nhiệt đới. Độ phủ rong biển trung bình đạt 17,0 ± 3,8%, sinh lượng trung bình 1.946 ± 217 g/m², và tổng trữ lượng tươi tức thời ước tính khoảng 1.751 ± 195 tấn. Rong loa (Turbinaria) là loài có trữ lượng cao nhất. Luận án cũng đã xác định 43 loài rong biển có giá trị kinh tế, phân loại theo các nhóm công dụng như thực phẩm, công nghiệp, dược liệu, thức ăn gia súc/phân bón và nguyên liệu sinh học.
Trên cơ sở các phát hiện này, luận án đề xuất các giải pháp quản lý, khai thác và sử dụng bền vững, bao gồm phân vùng khai thác (với các đối tượng và trữ lượng bền vững cụ thể) và phân vùng bảo tồn (nhằm bảo vệ các loài quý hiếm và kinh tế), cùng với các mô hình nuôi trồng rong sụn và rong nho biển. Những đóng góp này cung cấp cơ sở khoa học quan trọng cho việc bảo tồn, phát triển nguồn lợi rong biển và đề xuất thành lập khu bảo tồn biển tại quần đảo Nam Du, góp phần vào chiến lược phát triển kinh tế biển bền vững của Việt Nam.