Luận án Nghiên cứu đa dạng và Phát triển nguồn gen một số loài lan hài (Paphiopedilum) đặc hữu khu vực miền núi phía Bắc Việt Nam

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU ĐA DẠNG VÀ PHÁT TRIỂN NGUỒN GEN MỘT SỐ LOÀI LAN HÀI (Paphiopedilum) ĐẶC HỮU KHU VỰC MIỀN NÚI PHÍA BẮC VIỆT NAM

Ngành:

Di truyền và Chọn giống cây trồng

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Nghiên cứu đa dạng và Phát triển nguồn gen một số loài lan hài (Paphiopedilum) đặc hữu khu vực miền núi phía Bắc Việt Nam" của Nguyễn Thị Tình, thuộc ngành Di truyền và Chọn giống cây trồng, được hoàn thành tại Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam vào năm 2023. Đề tài tập trung vào việc bảo tồn và phát triển các loài lan hài quý hiếm đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng nghiêm trọng do khai thác quá mức và hủy hoại môi trường sống.

Mục tiêu chính của luận án là đánh giá đa dạng di truyền của 23 loài lan hài thu thập tại khu vực miền núi phía Bắc bằng chỉ thị hình thái và phân tử. Từ đó, xác định mối quan hệ di truyền để chọn tạo nguồn vật liệu tốt phục vụ nhân giống, bảo tồn và lai tạo, tạo tiền đề cho sự phát triển bền vững của lan hài có giá trị kinh tế.

Nghiên cứu đã thu thập và đánh giá 23 mẫu lan hài về đặc điểm sinh thái, sinh học và hình thái, cho thấy sự đa dạng về thân, lá, hoa. Các mẫu được phân chia thành 4 nhóm dựa trên chỉ thị hình thái và phân tử. Luận án đã xác định hai loài cần bảo tồn cấp bách là lan hài Việt Nam (Paphiopedilum vietnamese) và lan hài Điểm Ngọc (Paphiopedilum emersonii), đồng thời thiết lập được 9 cặp lai có tiềm năng.

Về kỹ thuật nhân giống, luận án đã xác định thời điểm lai tối ưu và loại dinh dưỡng bón gốc (phân trùn quế) phù hợp. Ba tổ hợp lai mới (HN01, HV01, HG01) đã được tạo ra và tái sinh thành công. Đặc biệt, kỹ thuật nhân giống in vitro đối với lan hài Việt Nam từ hạt 8 tháng tuổi đã thành công trên môi trường MS, với khả năng nhân nhanh chồi tối ưu khi kết hợp BAP 4 mg/l và kinetin 0,6 mg/l. Giai đoạn ra rễ và tạo cây hoàn chỉnh cũng được tối ưu hóa bằng NAA hoặc IAA. Đối với hài Điểm Ngọc, phương pháp tách chồi đã thành công, với chế phẩm kích thích đẻ nhánh và giá thể, dinh dưỡng phù hợp, giúp cây con sinh trưởng tốt.

Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học quan trọng cho công tác bảo tồn, phát triển và khai thác hiệu quả nguồn gen lan hài Việt Nam, đồng thời đề xuất tiếp tục theo dõi các con lai F1 để chọn lọc giống mới và áp dụng kỹ thuật nhân giống trên quy mô rộng.

Mục lục chi tiết:

• Mở đầu (03 trang)
• Tổng quan tài liệu nghiên cứu (29 trang)
• Vật liệu, nội dung và phương pháp nghiên cứu (22 trang)
• Kết quả nghiên cứu và thảo luận (77 trang)
• Kết luận và đề nghị (2 trang)
• Danh mục 4 công trình đã công bố (1 trang)
• Tài liệu tham khảo (7 trang)
• Luận án gồm 3 chương, 27 bảng biểu, 8 hình minh họa và 04 phụ lục.