Luận án Nghiên cứu chuỗi giá trị thịt bò trên địa bàn tỉnh Điện Biên

Tên luận án

NGHIÊN CỨU CHUỖI GIÁ TRỊ THỊT BÒ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐIỆN BIÊN

Ngành

Kinh tế phát triển

Tóm tắt nội dung tài liệu

Chăn nuôi bò thịt đóng vai trò quan trọng trong ngành nông nghiệp Việt Nam nói chung và tại tỉnh Điện Biên nói riêng, nơi có tiềm năng lớn về diện tích, nguồn cỏ tự nhiên và truyền thống chăn nuôi. Tuy nhiên, sản lượng thịt bò trong nước mới chỉ đáp ứng khoảng 40% nhu cầu tiêu thụ (7,3kg/người/năm giai đoạn 2018-2020) và chất lượng chưa cao, dẫn đến tình trạng phải nhập khẩu. Chuỗi giá trị thịt bò tại Điện Biên đối mặt với nhiều thách thức như cạnh tranh gay gắt, yêu cầu chất lượng và an toàn thực phẩm ngày càng cao, phương thức chăn nuôi phân tán, quy mô nhỏ lẻ, thiếu liên kết giữa các tác nhân, và hoạt động xúc tiến thương mại còn yếu kém.

Luận án được thực hiện nhằm mục tiêu chung là phân tích thực trạng, các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp nâng cấp chuỗi giá trị thịt bò tại tỉnh Điện Biên. Các mục tiêu cụ thể bao gồm luận giải và hệ thống hóa cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng chuỗi giá trị, phân tích các yếu tố vĩ mô và vi mô ảnh hưởng, và đề xuất giải pháp đến năm 2030. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào chuỗi giá trị thịt bò trên địa bàn tỉnh Điện Biên từ năm 2018 đến 2023, với đối tượng khảo sát là các tác nhân trong chuỗi (cung cấp đầu vào, chăn nuôi, thu gom, giết mổ, bán lẻ, tiêu dùng) và cán bộ quản lý nhà nước. Luận án áp dụng các phương pháp tiếp cận chuỗi giá trị, có sự tham gia và phát triển bền vững, cùng các công cụ phân tích thống kê mô tả, tính toán giá trị gia tăng, thang đo Likert, SWOT và hồi quy đa biến.

Kết quả nghiên cứu cho thấy chuỗi giá trị thịt bò tại Điện Biên gồm các tác nhân chính từ cung cấp đầu vào đến người tiêu dùng, với kênh phân phối dài nhất qua thu gom nhỏ, thu gom lớn, giết mổ và bán lẻ chiếm 62,96% lượng bò thịt. Giống bò chủ yếu là địa phương, phương thức chăn nuôi chăn thả và có kiểm soát. Liên kết trong chuỗi còn lỏng lẻo, chủ yếu dưới hình thức "mua đứt, bán đoạn", dẫn đến phân phối giá trị gia tăng chưa đồng đều. Các yếu tố ảnh hưởng chính bao gồm điều kiện vùng sản xuất (địa hình, khí hậu), các chính sách phát triển chăn nuôi bò và chuỗi giá trị, nguồn lực (đất trồng thức ăn, chuồng trại, lao động, dịch bệnh) và thị trường tiêu thụ. Trên cơ sở đó, luận án đề xuất 07 nhóm giải pháp nâng cấp chuỗi giá trị thịt bò tại Điện Biên, bao gồm: rà soát quy hoạch vùng chăn nuôi, thúc đẩy ứng dụng khoa học kỹ thuật, nâng cấp tác nhân giết mổ, tổ chức lại phương thức chăn nuôi, thúc đẩy liên kết, xúc tiến thương mại và xây dựng thương hiệu, cùng với đào tạo và thông tin tuyên truyền. Nghiên cứu này cung cấp cơ sở khoa học và thông tin thực tiễn quan trọng cho việc hoạch định chính sách và phát triển chuỗi giá trị bền vững.

Mục lục chi tiết

• PHẦN 1. MỞ ĐẦU
  • 1.1. Tính cấp thiết
  • 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
    • 1.2.1 Mục tiêu chung
    • 1.2.2 Mục tiêu cụ thể
  • 1.3. Phạm vi nghiên cứu
    • 1.3.1. Đối tượng nghiên cứu
    • 1.3.2. Phạm vi không gian
    • 1.3.3. Phạm vi thời gian
    • 1.3.4. Phạm vi nội dung
  • 1.4. Những đóng góp mới của luận án
  • 1.5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án
• PHẦN 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHUỖI GIÁ TRỊ THỊT BÒ
  • 2.1. Cơ sở lý luận về chuỗi giá trị thịt bò
    • 2.1.1. Các khái niệm cơ bản
    • 2.1.2. Chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị
    • 2.1.3. Chuỗi giá trị thịt bò
    • 2.1.4. Vai trò và ý nghĩa của nghiên cứu chuỗi giá trị thịt bò
    • 2.1.5. Nội dung nghiên cứu chuỗi giá trị thịt bò
    • 2.1.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến chuỗi giá trị thịt bò
  • 2.2. Cơ sở thực tiễn về nghiên cứu chuỗi giá trị thịt bò
    • 2.2.1. Kinh nghiệm phát triển chuỗi giá trị tại Việt Nam và trên Thế giới
    • 2.2.2. Bài học kinh nghiệm về xây dựng chuỗi giá trị thịt bò đối với tỉnh Điện Biên
• PHẦN 3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
  • 3.1. Phương pháp tiếp cận và khung phân tích
    • 3.1.1. Phương pháp tiếp cận
    • 3.1.2. Khung phân tích
  • 3.2. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
  • 3.3. Chọn điểm nghiên cứu
  • 3.4. Thu thập thông tin
    • 3.4.1. Thu thập thông tin thứ cấp
    • 3.4.2. Thu thập thông tin sơ cấp
    • 3.4.3. Phương pháp phân tích số liệu
  • 3.5. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu
    • 3.5.1. Nhóm chỉ tiêu thể hiện tình hình sản xuất kinh doanh của các tác nhân trong chuỗi giá trị
    • 3.5.2. Nhóm chỉ tiêu phản ánh kết quả và hiệu quả kinh tế
    • 3.5.3. Nhóm chỉ tiêu thể hiện liên kết trong chuỗi
    • 3.5.4. Nhóm chỉ tiêu thể hiện các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển chăn nuôi bò và chuỗi giá trị thịt bò
• PHẦN 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
  • 4.1. Thực trạng chuỗi giá trị thịt bò tại Điện Biên
    • 4.1.1. Bản đồ chuỗi giá trị thịt bò tại tỉnh Điện Biên
    • 4.1.3. Các tác nhân tham gia chuỗi giá trị thịt bò
    • 4.1.4. Phân tích tài chính trong chuỗi giá trị thịt bò tỉnh Điện Biên
    • 4.1.5. Phân tích liên kết trong chuỗi giá trị
  • 4.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến chuỗi giá trị thịt bò trên địa bàn tỉnh Điện Biên
    • 4.2.1. Điều kiện vùng sản xuất
    • 4.2.2. Các chính sách phát triển chăn nuôi bò và phát triển chuỗi giá trị thịt bò
    • 4.2.3. Nguồn lực phát triển chăn nuôi bò
    • 4.2.4. Ứng dụng khoa học kỹ thuật trong chăn nuôi, giết mổ
    • 4.2.5. Thị trường tiêu thụ
  • 4.3. Giải pháp nâng cấp chuỗi giá trị thịt bò tỉnh Điện Biên
    • 4.3.1. Rà soát, bổ sung quy hoạch vùng phát triển chăn nuôi gia súc ăn cỏ nói chung và chăn nuôi bò
    • 4.3.2. Các giải pháp về kỹ thuật, khoa học và công nghệ thúc đẩy phát triển chăn nuôi bò thịt
    • 4.3.3. Giải pháp về nâng cấp tác nhân giết mổ
    • 4.3.4. Tổ chức lại phương thức chăn nuôi bò
    • 4.3.5. Thúc đẩy phát triển liên kết trong chuỗi giá trị thịt bò
    • 4.3.6. Các giải pháp về xúc tiến thương mại và xây dựng thương hiệu
    • 4.3.7. Đào tạo, nâng cao năng lực và thông tin tuyên truyền
• PHẦN 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
  • 5.1. Kết luận
  • 5.2. Kiến nghị
    • 5.2.1. Đối với UBND tỉnh Điện Biên
    • 5.2.2. Đối với các cơ quan chuyên môn tại tỉnh