NGHIÊN CỨU CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN THỰC HIỆN KẾ TOÁN MÔI TRƯỜNG VÀ TÁC ĐỘNG CỦA THỰC HIỆN KẾ TOÁN MÔI TRƯỜNG ĐẾN THÀNH QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC DOANH NGHIỆP THỦY SẢN TẠI VIỆT NAM
Kế toán (Mã số: 9340301)
Luận án tiến sĩ Kế toán này, do Dương Thị Thanh Hiền thực hiện tại Trường Đại học Duy Tân vào năm 2024, tập trung nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến việc thực hiện Kế toán môi trường (KTMT) và tác động của việc thực hiện KTMT đến thành quả hoạt động (TQHĐ) của các doanh nghiệp thủy sản (DNTS) tại Việt Nam.
Đề tài xuất phát từ tính cấp thiết của tăng trưởng xanh và phát triển bền vững, đặc biệt trong bối cảnh ngành thủy sản Việt Nam – một ngành kinh tế quan trọng với nguồn tài nguyên phong phú nhưng cũng tiềm ẩn tác động môi trường lớn. Thông tin KTMT được nhận định là có ý nghĩa quan trọng cho việc quản trị điều hành doanh nghiệp và cung cấp thông tin cho các bên liên quan, đồng thời mang lại lợi ích như giảm chi phí, tăng giá trị sản phẩm và nâng cao uy tín. Tuy nhiên, việc thực hiện KTMT và nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng, cũng như tác động của nó đến TQHĐ trong DNTS tại Việt Nam còn hạn chế và chưa có quy định hướng dẫn cụ thể trong hệ thống kế toán Việt Nam.
Mục tiêu tổng quát của nghiên cứu là xác định các nhân tố tác động đến thực hiện KTMT và ảnh hưởng của nó tới TQHĐ, từ đó đề xuất các hàm ý và chính sách phù hợp cho DNTS. Luận án đã sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính (phỏng vấn chuyên gia) kết hợp định lượng (khảo sát 554 DNTS thuộc Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam - VASEP) để kiểm định mô hình và các giả thuyết.
Kết quả nghiên cứu đã xác định 08 nhân tố có ảnh hưởng cùng chiều và ý nghĩa thống kê đến thực hiện KTMT. Các nhân tố này, xếp theo mức độ tác động giảm dần, bao gồm: sự hỗ trợ của nhà quản lý (0,291), trình độ công nghệ (0,197), trình độ nhân viên kế toán (0,162), áp lực các bên liên quan (0,124), quy định pháp luật (0,106), nguồn lực tài chính (0,103), sự thay đổi của môi trường (0,101) và đặc điểm kinh doanh (0,091). Đồng thời, nghiên cứu cũng khẳng định việc thực hiện KTMT tác động tích cực và mạnh mẽ đến TQHĐ của các DNTS tại Việt Nam với trọng số chuẩn hóa là 0,313.
Luận án đóng góp về mặt học thuật bằng cách bổ sung cơ sở lý thuyết, đề xuất mô hình nghiên cứu và cung cấp khuôn khổ lý thuyết cho KTMT trong DNTS. Về mặt thực tiễn, nghiên cứu cung cấp bằng chứng thực nghiệm, thúc đẩy sự hỗ trợ của nhà quản lý, gia tăng trách nhiệm môi trường và là tài liệu tham khảo giá trị cho các nhà nghiên cứu, giảng dạy và DN. Các hàm ý quản trị được đề xuất nhằm tăng cường việc thực hiện KTMT, hài hòa lợi ích kinh tế, xã hội và môi trường trong ngành thủy sản Việt Nam.