Nghiên cứu biến dị, khả năng di truyền về sinh trưởng và một số tính chất gỗ của Bạch đàn pelita tại Bàu Bàng (Bình Dương) và Pleiku (Gia Lai)
Lâm nghiệp
Luận án tập trung nghiên cứu cải thiện giống Bạch đàn pellita (Eucalyptus pellita F. Muell.), một loài cây gỗ lớn, sinh trưởng nhanh và có chất lượng gỗ phù hợp cho đồ gia dụng, xây dựng. Trong bối cảnh nhu cầu sử dụng gỗ tăng cao và định hướng tái cơ cấu ngành lâm nghiệp, việc tăng năng suất và chất lượng rừng trồng Bạch đàn pellita theo hướng cung cấp gỗ xẻ chất lượng cao là cấp thiết. Mục tiêu chính của nghiên cứu là xác định các đặc điểm biến dị, khả năng di truyền của sinh trưởng và tính chất gỗ, cùng với mối quan hệ giữa các tính trạng, nhằm xây dựng cơ sở khoa học cho chiến lược chọn giống tại Việt Nam.
Nghiên cứu được thực hiện trên 105 gia đình Bạch đàn pellita từ ba vườn giống và năm xuất xứ rừng tự nhiên, tại hai khảo nghiệm hậu thế ở Bàu Bàng (Bình Dương) và Pleiku (Gia Lai). Các nội dung nghiên cứu bao gồm đánh giá biến dị và khả năng di truyền của các tính trạng sinh trưởng ở các tuổi 3, 6, 8, 10 năm, cùng với một số tính chất cơ lý gỗ ở tuổi 11. Đồng thời, nghiên cứu xác định tăng thu di truyền lý thuyết, tương quan giữa các tính trạng sinh trưởng và tính chất gỗ, cũng như tương tác kiểu gen – hoàn cảnh.
Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa khoa học trong việc cung cấp cơ sở để nâng cao năng suất và chất lượng gỗ Bạch đàn pellita. Về mặt thực tiễn, luận án đã xác định được nhiều gia đình và cá thể vượt trội về sinh trưởng tại cả hai địa điểm nghiên cứu (Bàu Bàng: 11 gia đình vượt 20-44%, 53 cá thể vượt 35-125%; Pleiku: 10 gia đình vượt 20-38%, 49 cá thể vượt 44-154%, trong đó 21 cá thể có sinh trưởng nhanh và khối lượng riêng từ trung bình trở lên). Nghiên cứu cũng chỉ ra tuổi chọn giống về sinh trưởng có ý nghĩa bắt đầu từ 3 năm tuổi. Các xuất xứ Melville, Cardwell, Atherton và Bàu Bàng thể hiện sinh trưởng vượt trội ở các giai đoạn tuổi khác nhau. Đặc biệt, nghiên cứu đã xác định được một số cá thể Bạch đàn pellita vừa có sinh trưởng nhanh, vừa có tính chất cơ lý gỗ tốt, làm cơ sở cho chọn giống phục vụ trồng rừng gỗ xẻ.