Luận án Nghiên cứu bênh sán dây trên chó tại một số tỉnh ở Đồng bằng Sông Cửu Long và biện pháp phòng trị

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU DỊCH TỄ HỌC CỦA BỆNH SÁN DÂY TRÊN CHÓ TẠI MỘT SỐ TỈNH ĐỒNG BẰNG SÔNG CỮU LONG VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG TRỊ

Ngành:

CHUYÊN NGÀNH BỆNH LÝ HỌC VÀ CHỮA BỆNH VẬT NUÔI

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tiến sĩ này tập trung vào "Nghiên cứu dịch tễ học của bệnh sán dây trên chó tại một số tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long và biện pháp phòng trị". Đề tài xuất phát từ tính cấp thiết của việc kiểm soát bệnh sán dây, một mối đe dọa tiềm tàng đối với sức khỏe của chó và con người, đặc biệt trong bối cảnh chó được nuôi thả tự do và việc kiểm soát vệ sinh thú y chưa được quan tâm đúng mức tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Mục tiêu nghiên cứu là xác định đặc điểm dịch tễ, các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ nhiễm sán dây trên chó và đề xuất biện pháp phòng trị hiệu quả.

Nghiên cứu đã chỉ ra tỷ lệ nhiễm sán dây trên chó tại ĐBSCL khá cao, với 22,51% qua kiểm tra phân và 25,86% qua mổ khám. Tỷ lệ này bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như lứa tuổi, giống chó, vùng sinh thái, mùa vụ (cao hơn vào mùa mưa), phương thức nuôi (thả rông có tỷ lệ nhiễm cao hơn nuôi nhốt), vệ sinh gia súc, vệ sinh thú y, phương thức cho ăn, kiểu lông và thể trạng. Năm loài sán dây được xác định lưu hành, bao gồm Dipylidium caninum, Taenia pisiformis, Taenia hydatigena, Spirometra mansoni và Diphyllobothrium latum, trong đó D. caninum là loài chủ yếu, có tỷ lệ nhiễm và cường độ nhiễm cao nhất (25,72% và 11,99±6,30 sán dây/chó).

Về mặt sinh học phân tử, nghiên cứu đã khuếch đại thành công đoạn gene ITS của D. caninum, cho thấy độ tương đồng cao (99%) với các mẫu đã đăng ký trên ngân hàng gene. Vòng đời của D. caninum cũng được xác định rõ: giai đoạn phát triển trong ký chủ trung gian (bọ chét Ctenocephalides canis) từ Oncosphere thành Cysticercoids mất khoảng 503 giờ (20,9 ngày), và giai đoạn phát triển trong chó từ Cysticercoids thành sán dây trưởng thành mất 29,5 ngày.

Các triệu chứng lâm sàng phổ biến nhất ở chó nhiễm D. caninum là ngứa cắn hậu môn và thải đốt sán. Ở những trường hợp nhiễm nặng, có thể xuất hiện tiêu chảy nặng và phân có máu. Bệnh tích đại thể chủ yếu là xuất huyết cục bộ tại vị trí bám của đầu sán. Bệnh tích vi thể cho thấy tổn thương niêm mạc ruột, cơ ruột và hạch bạch huyết ruột, với dấu hiệu điển hình như đầu cầu lông nhung bong tróc.

Về điều trị, praziquantel ở liều 10 mg/kg và niclosamide ở liều 150 mg/kg đều cho hiệu quả tẩy sán 100%. Đối với phòng ngừa, ivermectine ở liều 1 mg/3 kg thể trọng có hiệu quả 100% trong việc tiêu diệt bọ chét, ký chủ trung gian của sán dây. Luận án đề xuất tuyên truyền nâng cao nhận thức cho người nuôi chó và tiếp tục nghiên cứu các loài sán dây có khả năng lây nhiễm sang người bằng phương pháp sinh học phân tử.

Mục lục chi tiết:

• Chương 1 GIỚI THIỆU

• Chương 2: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

• CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

• CHƯƠNG 4 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT