Luận án Nghiên cứu ảnh hưởng của quá trình tích tụ đất nông nghiệp đến sử dụng đất tại tỉnh Nam Định

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA QUÁ TRÌNH TÍCH TỤ ĐẤT NÔNG NGHIỆP ĐẾN SỬ DỤNG ĐẤT TẠI TỈNH NAM ĐỊNH

Ngành:

QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI (Mã số: 62 85 01 03)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Nghiên cứu ảnh hưởng của quá trình tích tụ đất nông nghiệp đến sử dụng đất tại tỉnh Nam Định" được thực hiện trong bối cảnh đất đai manh mún là trở ngại lớn cho sản xuất nông nghiệp hàng hóa tập trung. Mục tiêu chính của đề tài là đánh giá thực trạng và ảnh hưởng của quá trình tích tụ đất nông nghiệp đến sử dụng đất tại tỉnh Nam Định, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất cho các hộ dân.

Nghiên cứu được tiến hành tại 3 huyện đại diện thuộc 2 tiểu vùng sản xuất nông nghiệp của tỉnh Nam Định, sử dụng số liệu từ năm 2010-2014, tập trung vào đất trồng cây hàng năm và đất nuôi trồng thủy sản. Luận án đã đóng góp vào việc hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về tích tụ đất nông nghiệp, chỉ ra các yếu tố sử dụng đất chịu ảnh hưởng bởi 4 quy mô tích tụ (phát triển loại hình sử dụng đất, phương thức sản xuất, tính ổn định thị trường, thu nhập hộ, hiệu quả sử dụng đất) và đề xuất quy mô tích tụ hợp lý cho từng loại hình sử dụng đất (LUT) ở từng tiểu vùng.

Kết quả nghiên cứu cho thấy, tỉnh Nam Định có diện tích đất nông nghiệp lớn (chiếm 67,74% tổng diện tích tự nhiên) nhưng đất nông nghiệp có xu hướng giảm. Quá trình tích tụ đất nông nghiệp đã và đang diễn ra, chủ yếu ở quy mô nhỏ (trên 70% hộ tích tụ dưới 0,5 ha) và hình thức thuê/chuyển nhượng quyền sử dụng đất, thường là không chính thức. Các khó khăn chính bao gồm thiếu văn bản pháp luật khuyến khích tích tụ quy mô lớn, thiếu vốn đầu tư, nhận thức hạn chế của người dân và đặc biệt là thị trường tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp không ổn định.

Luận án đã xác định các chỉ tiêu sử dụng đất chịu ảnh hưởng bởi tích tụ và đề xuất các quy mô tích tụ tối ưu cho từng LUT. Cụ thể, LUT 2 lúa nên duy trì ở quy mô 3 và 4; LUT 2 lúa - màu ở quy mô 2 (tiểu vùng 1) và quy mô 3 (tiểu vùng 2); LUT nuôi trồng thủy sản ở quy mô 3 và 4. Hiệu quả tổng hợp của các LUT 2 lúa, 2 lúa – màu, nuôi trồng thủy sản tỷ lệ thuận với quy mô tích tụ, trong khi LUT chăn nuôi tổng hợp (tiểu vùng 1) phụ thuộc vào vốn đầu tư. Đề tài đề xuất các giải pháp đồng bộ về nâng cao hiệu quả sử dụng đất, tổ chức thực hiện tích tụ, tăng cường tích tụ, huy động vốn và ổn định thị trường tiêu thụ sản phẩm, nhấn mạnh sự cần thiết của liên kết giữa chính quyền, người dân và doanh nghiệp.

Mục lục chi tiết:

• PHẦN 1. MỞ ĐẦU

  • 1.1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU

  • 1.2. MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI

  • 1.3. PHẠM VI NGHIÊN CỨU

  • 1.4. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA ĐỀ TÀI

  • 1.5. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI

• PHẦN 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU

  • 2.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÍCH TỤ ĐẤT NÔNG NGHIỆP

  • 2.2 TÍCH TỤ ĐẤT NÔNG NGHIỆP TẠI MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI

  • 2.3 TÍCH TỤ ĐẤT NÔNG NGHIỆP TẠI VIỆT NAM

  • 2.4. NHẬN XÉT CHUNG VÀ HƯỚNG NGHIÊN CỨU

• PHẦN 3. VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

  • 3.1. ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU

  • 3.2. THỜI GIAN NGHIÊN CỨU

  • 3.3. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

  • 3.4. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

  • 3.5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

• PHẦN 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

  • 4.1 ĐẶC ĐIỂM VÙNG NGHIÊN CỨU

  • 4.2. THỰC TRẠNG TÍCH TỤ ĐẤT NÔNG NGHIỆP TẠI TỈNH NAM ĐỊNH

    • 4.2.1. Khái quát chung về tích tụ đất nông nghiệp tại tỉnh Nam Định

    • 4.2.2. Kết quả công tác dồn điền đổi thửa của tỉnh Nam Định

      • 4.2.2.1. Kết quả thực hiện dồn điền đổi thửa của tỉnh Nam Định giai đoạn 2002-2004
      • 4.2.2.2. Kết quả thực hiện dồn điền đổi thửa giai đoạn 2012-2014

    • 4.2.3. Thực trạng tích tụ đất nông nghiệp tại tỉnh Nam Định

      • 4.2.3.1. Quy mô tích tụ đất nông nghiệp
      • 4.2.3.2. Hình thức tích tụ đất nông nghiệp
      • 4.2.3.3. Cách thức thực hiện tích tụ đất nông nghiệp
      • 4.2.3.4. Thời gian và hình thức thanh toán trong tích tụ đất nông nghiệp
      • 4.2.3.5. Khó khăn trong quá trình thực hiện tích tụ đất nông nghiệp

    • 4.2.4. Một số hạn chế đến việc thực hiện tích tụ đất nông nghiệp tại tỉnh Nam Định

  • 4.3. ẢNH HƯỞNG CỦA TÍCH TỤ ĐẤT NÔNG NGHIỆP ĐẾN SỬ DỤNG ĐẤT

    • 4.3.1. Ảnh hưởng của quy mô tích tụ đất nông nghiệp đến phát triển loại hình sử dụng đất

    • 4.3.2. Ảnh hưởng của quy mô tích tụ đất nông nghiệp đến phương thức sản xuất

      • 4.3.2.1. Ảnh hưởng của quy mô tích tụ đến khả năng áp dụng cơ giới hóa
      • 4.3.2.2. Ảnh hưởng của quy mô tích tụ đến khả năng phát triển trang trại sản xuất nông nghiệp

    • 4.3.3. Ảnh hưởng của quy mô tích tụ đất nông nghiệp đến tính ổn định và bền vững của thị trường tiêu thụ sản phẩm

    • 4.3.4. Ảnh hưởng của quy mô tích tụ đất nông nghiệp đến thu nhập của các hộ

    • 4.3.5. Ảnh hưởng của quy mô tích tụ đất nông nghiệp đến hiệu quả sử dụng đất

      • 4.3.5.1. Ảnh hưởng của quy mô tích tụ đến hiệu quả kinh tế
      • 4.3.5.2. Ảnh hưởng của quy mô tích tụ đến hiệu quả xã hội
      • 4.3.5.3. Ảnh hưởng của quy mô tích tụ đến hiệu quả môi trường
      • 4.3.5.4. Hiệu quả tổng hợp của các loại hình sử dụng đất tích tụ đất nông nghiệp

  • 4.4. MỘT SỐ MÔ HÌNH TÍCH TỤ ĐẤT NÔNG NGHIỆP TẠI TỈNH NAM ĐỊNH

  • 4.5. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT CHO CÁC HỘ DÂN TÍCH TỤ ĐẤT NÔNG NGHIỆP TẠI TỈNH NAM ĐỊNH

• PHẦN 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

  • 5.1. KẾT LUẬN

  • 5.2. KIẾN NGHỊ