NGHỆ THUẬT TRANH MINH HỌA TRONG TẠP CHÍ “NHỮNG NGƯỜI BẠN CỐ ĐÔ HUẾ”
Lý luận và Lịch sử Mỹ thuật (Mã số: 9210101)
Luận án “Nghệ thuật tranh minh họa trong tạp chí ‘Những người bạn Cố đô Huế’” của Nguyễn Thị Hòa tập trung nghiên cứu chuyên sâu về tranh minh họa trong tạp chí “Những người bạn Cố đô Huế” (BAVH) giai đoạn 1914-1944. Công trình này lấp đầy khoảng trống trong nghiên cứu chuyên biệt về đặc điểm tạo hình, giá trị thẩm mỹ và vị trí lịch sử của tranh minh họa ở Huế, Việt Nam.
Mục đích tổng quát của luận án là làm rõ đặc điểm, các yếu tố tạo hình, giá trị nghệ thuật của tranh minh họa trong BAVH, từ đó xác định vị trí của nguồn tranh này trong dòng chảy mỹ thuật Huế, Việt Nam. Để đạt được điều này, luận án đề ra các mục tiêu cụ thể như thống kê và phân loại các thể loại, số lượng tranh minh họa; phân tích đặc điểm nghệ thuật tạo hình, đặc biệt là sự kết hợp yếu tố Đông – Tây trên nền văn hóa truyền thống; và xác định đóng góp của nguồn tranh minh họa BAVH trong mỹ thuật đương thời.
Luận án đóng góp một cách tiếp cận mới về nghệ thuật tranh minh họa từ góc độ nghệ thuật học, phân tích sâu ngôn ngữ tạo hình và những yếu tố ảnh hưởng từ phương Tây, góp phần hình thành giá trị nghệ thuật hiện đại. Các giả thuyết khoa học của luận án khẳng định sự vận dụng linh hoạt yếu tố tạo hình Đông – Tây, phong cách tượng trưng và hiện thực, bút pháp biểu cảm sắc thái địa phương Huế là đặc điểm của nghệ thuật tạo hình hiện đại. Đồng thời, tranh minh họa BAVH có giá trị thẩm mỹ trong mô típ trang trí, hòa quyện tinh thần phương Đông và bản sắc Huế, có vị trí quan trọng trong việc phát triển nghệ thuật đồ họa, minh chứng giai đoạn lịch sử mỹ thuật cận đại và bảo tồn di sản văn hóa nghệ thuật Huế.
Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng BAVH chứa hơn 2000 hình minh họa, trong đó có 676 tranh có dẫn nguồn từ 34 tác giả, phản ánh sự đa dạng về chủ đề và thể loại. Tranh minh họa BAVH không chỉ có giá trị nghệ thuật cao với bút pháp biểu cảm mang sắc thái địa phương Huế mà còn đề cao ý thức bảo tồn văn hóa nghệ thuật cổ. Sự kết hợp thẩm mỹ và tư duy tạo hình Đông – Tây đã tạo nên giá trị độc đáo cho nghệ thuật tạo hình hiện đại trên BAVH, trở thành nguồn tư liệu tin cậy, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa nghệ thuật Huế.