Luận án Năng suất lao động và các nhân tố tác động đến năng suất lao động ngành công nghiệp thực phẩm ở Việt Nam

Tên luận án:

NĂNG SUẤT LAO ĐỘNG VÀ CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN NĂNG SUẤT LAO ĐỘNG NGÀNH CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM Ở VIỆT NAM

Ngành:

KINH TẾ HỌC

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tiến sĩ này tập trung nghiên cứu Năng suất lao động (NSLĐ) và các nhân tố tác động đến NSLĐ trong ngành Công nghiệp thực phẩm ở Việt Nam giai đoạn 2010-2017. Đề tài xuất phát từ tầm quan trọng của NSLĐ đối với phát triển kinh tế-xã hội và những hạn chế trong cải thiện NSLĐ của ngành thực phẩm trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt.

Mục tiêu nghiên cứu là tính toán, phân tích biến động NSLĐ và đánh giá tác động của các nhân tố đến NSLĐ của doanh nghiệp ngành công nghiệp thực phẩm. Luận án giải quyết các câu hỏi về thực trạng NSLĐ, biến động bình quân, các nhân tố tác động và chính sách thúc đẩy NSLĐ. Phạm vi nghiên cứu bao gồm NSLĐ và các nhân tố tác động trong 02 ngành cấp 2 (Sản xuất chế biến thực phẩm, Sản xuất đồ uống) và 09 tiểu ngành ba chữ số, áp dụng cho Doanh nghiệp Nhà nước, Doanh nghiệp ngoài nhà nước và Doanh nghiệp FDI.

Các phương pháp chính bao gồm: phân tích thống kê (NSLĐ theo người, giờ công), hệ thống chỉ số tổng hợp (biến động NSLĐ bình quân, mối liên hệ nhân tố), và mô hình hóa tác động bằng các mô hình kinh tế lượng (FGLS, GMM-SYS).

Nghiên cứu đóng góp mới bằng cách tập trung sâu vào cấp độ ngành với dữ liệu doanh nghiệp; xác định các nhân tố tác động theo lý thuyết J. Prokopenko (1987) (bao gồm yếu tố bên trong và bên ngoài); ứng dụng phương pháp thống kê và hệ thống chỉ số để phân tích thực trạng và tốc độ tăng NSLĐ; mô hình hóa mối quan hệ giữa NSLĐ và các nhân tố bằng lý thuyết tăng trưởng tân cổ điển, đồng thời giải quyết bài toán về mối quan hệ giữa NSLĐ hiện tại và kỳ trước.

Kết quả cho thấy NSLĐ ngành công nghiệp thực phẩm Việt Nam tăng đều qua các năm (2010-2017) với tốc độ tăng bình quân khoảng 10%, trong đó ngành sản xuất đồ uống có NSLĐ cao nhất. Các nhân tố tích cực bao gồm TFP, cường độ vốn, thu nhập lao động, trình độ, kỹ năng, thiết bị tiên tiến, công nghệ, internet, đào tạo lao động, tỷ lệ lao động nước ngoài, chi phí không chính thức. Các nhân tố tiêu cực gồm năng suất đầu vào trung gian, số giờ làm việc bình quân, doanh thu xuất khẩu, thiết bị tự phát triển, công khai minh bạch, dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp, trách nhiệm giải trình, chi phí thời gian, chỉ số tích tụ lao động, tỷ lệ tập trung lao động. Luận án đề xuất các khuyến nghị chính sách cụ thể cho cơ quan quản lý và doanh nghiệp nhằm nâng cao NSLĐ ngành.

Mục lục chi tiết:

• I. GIỚI THIỆU LUẬN ÁN

  • 1. Lý do lựa chọn đề tài:
  • 2. Mục tiêu nghiên cứu:
  • 3. Câu hỏi nghiên cứu:
  • 4. Đối tượng và Phạm vi nghiên cứu
  • 5. Phương pháp nghiên cứu
  • 6. Đóng góp mới của nghiên cứu
    • Những đóng góp mới về mặt học thuật, cơ sở lý luận:
  • 7. Kết cấu tổng thể của luận án

• II. NỘI DUNG CỦA LUẬN ÁN

  • CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU

    • I. Cơ sở phương pháp luận:
      • 1.1 NSLĐ: Khái niệm và cách tính
        • 1.1.1 Khái niệm
        • 1.1.2 Các hình thức biểu hiện của NSLĐ
        • 1.1.3 Cách tính NSLĐ
      • 1.2 Mô hình các nhân tố tác động đến NSLĐ
        • 1.2.1 Mô hình xác định NSLĐ và các nhân tố tác động
        • 1.2.2 Phương pháp hạch toán xác định đóng góp của TFP và cường độ vốn đến NSLĐ
        • 1.2.3 Các nhân tố tác động đến NSLĐ
    • II. Tổng quan nghiên cứu
      • Các nghiên cứu ở nước ngoài
      • Một số nghiên cứu ở Việt Nam

  • III. Khoảng trống nghiên cứu:

  • IV. Khung nghiên cứu:

  • CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

    • 2.1. Phương pháp phân tích biến động NSLĐ và ảnh hưởng của NSLĐ đến tốc độ tăng giá trị gia tăng của ngành công nghiệp thực phẩm ở Việt Nam giai đoạn 2010-2017
      • 2.1.1 Hệ thống chỉ số tổng hợp
      • 2.1.2 Hệ thống chỉ số nghiên cứu biến động của chỉ tiêu bình quân:
    • 2.2 Phương pháp ước lượng các nhân tố tác động đến NSLĐ
      • 2.2.1 Mô hình các nhân tố tác động đến NSLĐ
      • 2.2.2 Phương pháp ước lượng
        • (i) Mô hình dữ liệu bảng tĩnh tuyến tính:
        • (ii) Mô hình dữ liệu bảng động

  • CHƯƠNG 3 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG VÀ BIẾN ĐỘNG NĂNG SUẤT LAO ĐỘNG NGÀNH CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM Ở VIỆT NAM

    • 3.1 Ngành công nghiệp thực phẩm Việt Nam
    • 3.2. Thực trạng phát triển doanh nghiệp ngành giai đoạn 2010-2017
    • 3.3. Kết quả sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp giai đoạn 2010-2017
    • 3.5. Thực trạng NSLĐ tính trên giờ lao động bình quân/ người của các doanh nghiệp ngành công nghiệp thực phẩm (tiểu ngành ba chữ số) giai đoạn 2010-2017.
    • 3.6. Phân tích mối quan hệ giữa tăng NSLĐ tính theo giờ lao động và số giờ làm việc bình quân một lao động đến tăng NSLĐ tính theo người toàn ngành công nghiệp thực phẩm ở Việt Nam:
    • 3.7. NSLĐ bình quân và tốc độ tăng NSLĐ toàn ngành Công nghiệp thực phẩm tính theo người giá so sánh 2010
    • 3.8. Ảnh hưởng của bản thân NSLĐ và thay đổi cơ cấu lao động đến biến động NSLĐ bình quân chung

  • CHƯƠNG 4 TÁC ĐỘNG CỦA CÁC NHÂN TỐ ĐẾN NSLĐ DOANH NGHIỆP NGÀNH CNTP VIỆT NAM

    • Kết quả ước lượng các nhân tố tác động đến NSLĐ
      • (i) Đối với nhóm biến số bên trong doanh nghiệp:
      • (ii) Nhóm các biến số bên ngoài:

  • CHƯƠNG 5 KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH

    • 5.1. Kết luận:
    • 5.2 Một số khuyến nghị:
      • 5.2.1 Một số kiến nghị cụ thể đối với các cơ quan quản lý Nhà nước, Chính quyền Địa phương và Cơ quan Quản lý Ngành
      • 5.2.2 Một số khuyến nghị cụ thể đối với Doanh nghiệp thuộc Ngành Công nghiệp thực phẩm ở Việt Nam
    • 5.3 Hạn chế của nghiên cứu: