MỐI QUAN HỆ GIỮA NIỀM TIN TIÊU DÙNG VÀ CHỈ SỐ THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN TẠI CÁC QUỐC GIA CÓ THU NHẬP TRUNG BÌNH.
Tài chính – ngân hàng
Luận án "Mối quan hệ giữa niềm tin tiêu dùng và chỉ số thị trường chứng khoán tại các quốc gia có thu nhập trung bình" của Lữ Xuân Trang, thuộc chuyên ngành Tài chính – ngân hàng, được thực hiện nhằm phân tích mối quan hệ phức tạp giữa niềm tin tiêu dùng (CCI) và chỉ số thị trường chứng khoán (SMI) dưới tác động của quản trị công (GI) tại các quốc gia có thu nhập trung bình (MICs), bao gồm cả Việt Nam, trong giai đoạn từ năm 2012 đến 2021.
Nghiên cứu xuất phát từ bối cảnh biến động của thị trường chứng khoán toàn cầu và Việt Nam, cùng với nhận thức về tầm quan trọng của niềm tin tiêu dùng như một chỉ báo kinh tế. Luận án nhằm lấp đầy khoảng trống nghiên cứu hiện có về tác động của quản trị công lên mối quan hệ CCI-SMI, đặc biệt tại các MICs – những nền kinh tế đóng vai trò động lực tăng trưởng nhưng thường đối mặt với thách thức như bẫy thu nhập trung bình và cần sự ổn định chính trị.
Mục tiêu tổng thể là phân tích mối quan hệ này để đề xuất các hàm ý chính sách về quản trị công, niềm tin tiêu dùng và thị trường chứng khoán, góp phần thúc đẩy sự phát triển ổn định, bền vững của thị trường. Các mục tiêu cụ thể bao gồm: (1) Nghiên cứu mối quan hệ CCI-SMI tại các quốc gia thu nhập trung bình cao và thấp dưới tác động của GI. (2) Nghiên cứu mối quan hệ CCI-SMI tại Việt Nam. (3) Đề xuất khuyến nghị chính sách dựa trên kết quả nghiên cứu.
Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các nguồn uy tín như Ngân hàng Thế giới, OECD, Nielsen và các cơ quan thống kê quốc gia, bao gồm CCI, SMI và 6 biến thành phần của quản trị công (Tiếng nói và giải trình, Ổn định chính trị, Hiệu quả chính phủ, Chất lượng luật lệ, Nhà nước pháp quyền, Kiểm soát tham nhũng). Luận án áp dụng phương pháp nghiên cứu định lượng thông qua dữ liệu bảng cho nhóm quốc gia và chuỗi thời gian cho Việt Nam, kế thừa các mô hình từ Jansen & Nahuis (2003) và Vichet Sum (2014), sử dụng mô hình P.VAR để phân tích, trong đó GI đóng vai trò biến điều tiết.
Kết quả nghiên cứu cho thấy tồn tại tác động mạnh mẽ một chiều từ niềm tin tiêu dùng lên chỉ số thị trường chứng khoán dưới tác động của quản trị công tại các quốc gia có thu nhập trung bình, trong khi tác động ngược lại là không đáng kể. Quản trị công có ảnh hưởng đáng kể hơn tại các quốc gia thu nhập trung bình cao. Đối với Việt Nam, tồn tại mối quan hệ hai chiều giữa CCI và SMI khi không có sự tác động của biến quản trị công, và mối quan hệ này không tuân theo quy luật rõ ràng trong giai đoạn đại dịch Covid-19. Luận án đã đóng góp vào việc hệ thống hóa lý luận, làm rõ các khái niệm, và chứng minh tác động của quản trị công, từ đó cung cấp cơ sở cho việc hoạch định chính sách nhằm nâng cao môi trường quản trị công, thúc đẩy niềm tin tiêu dùng và sự phát triển bền vững của thị trường chứng khoán.