Luận án Mối quan hệ giữa các bên liên quan trong quản lý di tích quốc gia đặc biệt tại Thanh Hóa (Nghiên cứu trường hợp Khu di tích Bà Triệu và Khu di tích Lam Kinh)

Tên luận án:

MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC BÊN LIÊN QUAN TRONG QUẢN LÝ DI TÍCH QUỐC GIA ĐẶC BIỆT TẠI THANH HOÁ (NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP KHU DI TÍCH BÀ TRIỆU VÀ KHU DI TÍCH LAM KINH)

Ngành:

Quản lý văn hóa

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án nghiên cứu "Mối quan hệ giữa các bên liên quan trong quản lý di tích quốc gia đặc biệt tại Thanh Hóa", tập trung vào hai trường hợp điển hình là Khu di tích Bà Triệu và Khu di tích Lam Kinh. Các di tích quốc gia đặc biệt là tài sản vô giá, và Thanh Hóa sở hữu nhiều di sản văn hóa đa dạng, trong đó Bà Triệu và Lam Kinh nổi bật với giá trị lịch sử, văn hóa và cảnh quan sinh thái độc đáo.

Tuy nhiên, công tác quản lý và phát huy giá trị các di tích này vẫn còn những hạn chế, đặc biệt là sự thiếu đồng bộ trong phối hợp giữa các bên liên quan, ảnh hưởng đến hiệu quả bảo tồn và phát huy. Mục đích của luận án là khảo sát, phân tích thực trạng mối quan hệ này từ khi các di tích được công nhận (2012, 2014), đánh giá ưu điểm, hạn chế và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả phối hợp. Luận án sử dụng lý thuyết các bên liên quan, phương pháp nghiên cứu trường hợp, phân tích, tổng hợp, thống kê, phỏng vấn sâu và điều tra xã hội học.

Kết quả nghiên cứu khẳng định vị trí quan trọng của Khu di tích Bà Triệu và Lam Kinh trong hệ thống di sản Thanh Hóa. Luận án đã xác định cấu trúc các bên liên quan với 4 nhóm quan hệ cơ bản (chỉ đạo hành chính, chỉ đạo chuyên ngành, tư vấn và phối hợp), bao gồm 15 mối quan hệ cụ thể. Từ đó, luận án đánh giá thực trạng mối quan hệ trên các phương diện chỉ đạo của UBND tỉnh, hướng dẫn chuyên môn của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, báo cáo đề xuất của chính quyền địa phương, và sự tham gia của cộng đồng.

Trên cơ sở phân tích thực trạng, luận án đề xuất ba nhóm giải pháp chính: nâng cao vai trò chỉ đạo của bộ máy Nhà nước và hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan Nhà nước; nâng cao hiệu quả phối hợp giữa cơ quan nhà nước và cộng đồng; và nâng cao hiệu quả phối hợp của cộng đồng. Các giải pháp tập trung vào hoàn thiện văn bản pháp luật, kiện toàn mô hình quản lý, nâng cao năng lực cán bộ, tăng cường phối hợp nghiệp vụ, huy động nguồn lực, và tăng cường vai trò giám sát của cộng đồng, góp phần phát triển kinh tế - xã hội địa phương một cách bền vững.

Mục lục chi tiết:

• Chương 1: TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ TRƯỜNG HỢP NGHIÊN CỨU CỦA LUẬN ÁN

  • 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
    • 1.1.1. Các công trình nghiên cứu về quản lý di sản văn hóa và quản lý di tích
      • 1.1.1.1. Các công trình nghiên cứu chung về quản lý di sản văn hóa
      • 1.1.1.2. Các công trình nghiên cứu về quản lý di tích
    • 1.1.2. Các công trình nghiên cứu tiếp cận từ vai trò của các bên liên quan
    • 1.1.3. Các công trình nghiên cứu về di tích Bà Triệu và Lam Kinh
    • 1.1.4. Đánh giá kết quả nghiên cứu, xác định nội dung tập trung nghiên cứu
  • 1.2. Cơ sở lý luận
    • 1.2.1. Một số khái niệm cơ bản
    • 1.2.2. Lý thuyết các bên liên quan với quản lý di sản
    • 1.2.3. Xây dựng khung phân tích luận án từ lý thuyết các bên liên quan
    • 1.2.4. Xây dựng tiêu chí đánh giá hiệu quả mối quan hệ giữa các bên liên quan trong quản lí di tích quốc gia đặc biệt tại Thanh Hoá
  • 1.3. Khu di tích Bà Triệu và Di tích Lam Kinh trong hệ thống di tích quốc gia đặc biệt của tỉnh Thanh Hóa
    • 1.3.1. Lịch sử hình thành di tích
    • 1.3.2. Hiện trạng, đặc điểm và giá trị di tích
      • 1.3.2.1. Hiện trạng, đặc điểm di tích
      • 1.3.2.2. Những giá trị tiêu biểu của di tích

• Chương 2: THỰC TRẠNG MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC BÊN LIÊN QUAN TRONG QUẢN LÝ KHU DI TÍCH BÀ TRIỆU VÀ KHU DI TÍCH LAM KΙΝΗ

  • 2.1. Các bên liên quan trong quản lý khu di tích Bà Triệu và khu di tích Lam Kinh
    • 2.1.1. Các bên liên quan quản lý gián tiếp
    • 2.1.2. Các bên liên quan quản lý trực tiếp
    • 2.1.3. Các bên liên quan tham gia và cơ chế phối hợp quản lý
  • 2.2. Thực trạng mối quan hệ chỉ đạo của UBND tỉnh Thanh Hoá đối với các Sở, cơ quan ngang Sở, Chính quyền địa phương
    • 2.2.1. Chỉ đạo ban hành và tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật của tỉnh Thanh Hoá
    • 2.2.2. Thực trạng chỉ đạo tổ chức các hoạt động bảo vệ và phát huy giá trị di tích
      • 2.2.2.1. Chỉ đạo kiểm kê, lập hồ sơ khoa học, xếp hạng di tích
      • 2.2.2.2. Chỉ đạo bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích
      • 2.2.2.3. Chỉ đạo thực hiện phát huy giá trị di tích
    • 2.2.3. Chỉ đạo tuyên truyền, phổ biến pháp luật và đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ chuyên môn
    • 2.2.4. Chỉ đạo huy động, quản lý, sử dụng các nguồn lực để bảo vệ và phát huy giá trị di tích
    • 2.2.5. Chỉ đạo thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm di tích
  • 2.3. Thực trạng mối quan hệ phối hợp giữa các bên liên quan
    • 2.3.1. Mối quan hệ phối hợp giữa Sở VHTT&DL với các cơ quan ngang Sở và chính quyền địa phương
    • 2.3.2. Mối quan hệ phối hợp giữa chính quyền với cộng đồng địa phương
      • 2.3.2.1. Mối quan hệ giữa Sở VHTT&DL, các cơ quan ngang Sở, chính quyền địa phương với cộng đồng
      • 2.3.2.2. Mối quan hệ giữa cộng đồng với Sở và với Chính quyền địa phương
  • 2.4. Đánh giá chung
    • 2.4.1. Ưu điểm
    • 2.4.2. Những hạn chế, bất cập qua khảo sát thực tế

• Chương 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ MỐI QUAN HỆ CỦA CÁC BÊNLIÊN QUAN TRONG QUẢN LÝ DI TÍCH QUỐC GIA ĐẶC BIỆT TẠI THANH HÓA

  • 3.1. Một số quan điểm và căn cứ đề xuất giải pháp
    • 3.1.1. Một số quan điểm
      • 3.1.1.1. Nhất thể hóa vai trò quản lý di tích
      • 3.1.1.2. Cộng đồng phải được đặt ở vị trí trung tâm trong công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di tích
      • 3.1.1.3. Công tác quản lý di tích phải đặt trong mối quan hệ hài hòa với các lĩnh vực khác của đời sống xã hội và đặt trong tổng thể sự phát triển kinh tế xã hội của địa phương
    • 3.1.2. Căn cứ đề xuất giải pháp
      • 3.1.2.1. Định hướng phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội trong thời gian tới của tỉnh Thanh Hoá.
      • 3.1.2.2. Định hướng quản lý di tích của tỉnh Thanh Hoá
      • 3.1.2.3. Kinh nghiệm quản lý di tích của tỉnh Thừa Thiên Huế
  • 3.2. Các giải pháp đề xuất
    • 3.2.1. Nhóm giải pháp nâng cao vai trò chỉ đạo của bộ máy Nhà nước và hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan Nhà nước
      • 3.2.1.1. Hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật trong công tác quản lý di tích quốc gia đặc biệt
      • 3.2.1.2. Kiện toàn mô hình quản lý các di tích quốc gia đặc biệt
      • 3.2.1.3. Nâng cao năng lực, trách nhiệm phối hợp của đội ngũ cán bộ các cấp
      • 3.2.1.4. Tăng cường phối hợp giữa các cơ quan quản lí di tích trong việc thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn
      • 3.2.1.5. Giải pháp nâng cao hiệu quả phối hợp thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm về di tích lịch sử - văn hóa
    • 3.2.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả phối hợp giữa cơ quan nhà nước và cộng đồng
      • 3.2.2.1. Giải pháp về cơ chế, chính sách
      • 3.2.2.2. Trao quyền và xây dựng năng lực phối hợp, đặc biệt đối với cộng đồng địa phương
    • 3.2.3. Giải pháp nâng cao hiệu quả phối hợp của cộng đồng
      • 3.2.3.1. Nâng cao nhận thức của cộng đồng về giá trị của di tích
      • 3.2.3.2. Thành lập các “ban quản lý di tích cộng đồng”, tăng cường vai trò của cộng đồng trong các hoạt động quản lý
      • 3.2.3.3. Tăng cường đóng góp cho các hoạt động bảo tồn di tích
      • 3.2.3.4. Tăng cường trách nhiệm giám sát của động đồng trong hoạt động quản lý di tích