Tên luận án:
KỸ NĂNG THỰC HÀNH NGHỀ CỦA SINH VIÊN NGÀNH SƯ PHẠM MẦM NON TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Ngành:
Tâm lý học
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Kỹ năng thực hành nghề của sinh viên ngành Sư phạm Mầm non tại Thành phố Hồ Chí Minh" của TÔ NHI A, thuộc ngành Tâm lý học (Mã số: 9.31.04.01), được hoàn thành tại Học viện Khoa học xã hội Việt Nam năm 2019 dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Nguyễn Thị Hoa. Đề tài nghiên cứu xuất phát từ tính cấp thiết của việc nâng cao kỹ năng thực hành nghề (KNTHN) cho sinh viên sư phạm mầm non (SPMN) tại TP.HCM, do thực trạng giáo viên mới ra trường còn yếu về KNTHN, chưa đáp ứng mong đợi của phụ huynh và xã hội.
Mục đích nghiên cứu là khảo sát lý luận và thực tiễn KNTHN, từ đó đề xuất các biện pháp nâng cao. Luận án đã thực hiện các nhiệm vụ như tổng quan nghiên cứu, xây dựng cơ sở lý luận, khảo sát thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng, cũng như đề xuất biện pháp thực nghiệm nâng cao KNTHN. Đối tượng nghiên cứu là biểu hiện và mức độ KNTHN của SV SPMN cùng các yếu tố ảnh hưởng, trên phạm vi 418 sinh viên (nghiên cứu thực trạng) và 15 sinh viên (thực nghiệm sư phạm) tại các trường Đại học Sư phạm TP.HCM, Đại học Sài Gòn và Cao đẳng Sư phạm Trung ương TP.HCM trong giai đoạn 2015-2018.
Luận án định nghĩa KNTHN của SV SPMN là cách thực hiện đúng đắn, thuần thục các thao tác, hành động của hoạt động nghề mầm non trong giai đoạn luyện tập, có giám sát và hỗ trợ. Bốn nhóm KNTHN chính được xác định bao gồm: lập kế hoạch chăm sóc và giáo dục trẻ, tổ chức thực hiện các hoạt động chăm sóc và giáo dục trẻ, quản lý lớp học, và đánh giá. Các yếu tố ảnh hưởng được phân loại thành chủ quan (mục tiêu nghề nghiệp, nhận thức về nghề) và khách quan (điều kiện cơ sở vật chất, quy định nơi thực hành nghề, chương trình đào tạo).
Kết quả nghiên cứu thực trạng cho thấy KNTHN của sinh viên nhìn chung ở mức trung bình hoặc thấp. Đặc biệt, nhóm kỹ năng đánh giá được tự đánh giá thấp nhất, cho thấy sinh viên còn mắc nhiều lỗi và lúng túng. Ngược lại, nhóm kỹ năng quản lý lớp học được đánh giá cao nhất. Các yếu tố chủ quan như mục tiêu nghề nghiệp và nhận thức về nghề, cùng các yếu tố khách quan như chương trình đào tạo (đặc biệt là yêu cầu thực tập còn mơ hồ) và điều kiện cơ sở vật chất, đều có ảnh hưởng đáng kể đến việc hình thành KNTHN.
Thực nghiệm tác động đã chứng minh hiệu quả của việc tổ chức giờ học thực hành theo mô hình giảm tải lý thuyết và tăng cường hướng dẫn thao tác cụ thể, giúp nâng cao rõ rệt KNTHN của sinh viên. Luận án đóng góp vào cơ sở lý luận tâm lý học về KNTHN và cung cấp tài liệu tham khảo giá trị để cải tiến chương trình đào tạo giáo viên mầm non. Các kiến nghị được đưa ra nhằm nâng cao nhận thức, rèn luyện kỹ năng cho sinh viên, cũng như cải thiện chương trình đào tạo và cơ sở vật chất tại các trường sư phạm và trường mầm non.
Mục lục chi tiết:
-
MỞ ĐẦU
- 1. Tính cấp thiết của đề tài
- 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án
- 2.1. Mục đích nghiên cứu
- 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- 3.1. Đối tượng nghiên cứu
- 3.2. Phạm vi nghiên cứu
- 3.3. Giả thuyết nghiên cứu
- 4. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
- 4.1. Các nguyên tắc phương pháp luận
- 4.2. Các phương pháp nghiên cứu của đề tài
- 5. Đóng góp mới về khoa học của luận án
- 6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
- 7. Kết cấu của luận án
-
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU VỀ KỸ NĂNG THỰC HÀNH NGHỀ CỦA SINH VIÊN NGÀNH SƯ PHẠM MẦM NON
- 1.1. Các nghiên cứu về kỹ năng
- 1.2. Các nghiên cứu về kỹ năng thực hành nghề
- 1.3. Các nghiên cứu về kỹ năng thực hành nghề sư phạm
- 1.4. Các nghiên cứu về kỹ năng thực hành nghề của sv ngành SPMN
-
CHƯƠNG 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KỸ NĂNG THỰC HÀNH NGHỀ CỦA SINH VIÊN NGÀNH SƯ PHẠM MẦM NON
- 2.1. Kỹ năng
- 2.1.1. Khái niệm kỹ năng
- 2.1.2. Quá trình hình thành kỹ năng
- 2.1.3. Các tiêu chí đánh giá kỹ năng
- 2.1.4. Các mức độ của kỹ năng
- 2.2. Kỹ năng thực hành nghề
- 2.2.1. Khái niệm thực hành nghề
- 2.2.1.1. Khái niệm nghề
- 2.2.1.2. Khái niệm thực hành
- 2.2.1.3. Khái niệm thực hành nghề
- 2.2.2. Khái niệm kỹ năng thực hành nghề
- 2.3. Kỹ năng thực hành nghề của sv ngành SPMN
- 2.3.1. Khái niệm nghề SPMN
- 2.3.2. Một số đặc điểm của hoạt động của giáo viên nghề mầm non
- 2.3.3. Sv SPMN
- 2.3.4. Kỹ năng thực hành nghề của sv SPMN
- 2.3.4.1. Khái niệm kỹ năng thực hành nghề của sv SPMN
- 2.3.4.2. Một số kỹ năng thành phần của kỹ năng thực hành nghề của sv SPMN
- 2.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành kỹ năng thực hành nghề của sv ngành SPMN
- 2.4.1. Các yếu tố chủ quan
- 2.4.2. Các yếu tố khách quan
-
CHƯƠNG 3. TỔ CHỨC VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 3.1. Tổ chức nghiên cứu
- 3.1.1. Địa bàn nghiên cứu
- 3.1.2. Khách thể nghiên cứu
- 3.2. Phương pháp nghiên cứu
- 3.2.1. Phương pháp nghiên cứu tài liệu
- 3.2.2. Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi
- 3.2.3. Phương pháp quan sát
- 3.2.4. Phương pháp phỏng vấn sâu
- 3.2.5. Phương pháp thực nghiệm sư phạm
- 3.2.6. Phương pháp xử lý số liệu bằng phần mềm thống kê
-
CHƯƠNG 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU KỸ NĂNG THỰC HÀNH NGHỀ CỦA SINH VIÊN NGÀNH SƯ PHẠM MẦM NON TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
- 4.1. Thực trạng kỹ năng thực hành nghề của sv ngành SPMN trên toàn mẫu nghiên cứu
- 4.1.1. Thực trạng kỹ năng thực hành nghề của sv SPMN
- 4.1.2. Thực trạng các kỹ năng thực hành nghề thành phần của sv SPMN
- 4.2. Thực trạng kỹ năng thực hành nghề của sv SPMN ở các nhóm sv
- 4.2.1. Thực trạng kỹ năng thực hành nghề của sv SPMN theo kết quả thực tập sư phạm
- 4.2.2. Thực trạng kỹ năng thực hành nghề của sv SPMN theo kết quả học lực
- 4.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc hình thành kỹ năng thực hành nghề của sv ngành SPMN
- 4.3.1. Yếu tố chủ quan
- 4.3.2. Yếu tố khách quan
- 4.4. Kết quả thực nghiệm tác động
-
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
- 1. Kết luận
- 1.1. Về lý luận
- 1.2. Về thực tiễn
- 2. Kiến nghị
- 2.1. Đối với sv SPMN
- 2.2. Đối với giảng viên và các trường đào tạo ngành SPMN
- 2.3. Đối với các trường mầm non