KIỂM TRA SỨC CHỊU ĐỰNG RỦI RO TÍN DỤNG TRONG GIÁM SÁT NGÂN HÀNG TẠI VIỆT NAM
Tài chính – Ngân hàng
Luận án "Kiểm tra sức chịu đựng rủi ro tín dụng trong giám sát ngân hàng tại Việt Nam" của Nguyễn Thị Thu Trang tập trung nghiên cứu một công cụ giám sát ngân hàng quan trọng, đặc biệt trong bối cảnh hệ thống ngân hàng Việt Nam liên tục tăng trưởng và rủi ro tín dụng vẫn là rủi ro trọng yếu nhất. Mục tiêu tổng quát của luận án là nghiên cứu về kiểm tra sức chịu đựng rủi ro tín dụng (KTSCĐ RRTD) nhằm mục đích giám sát ngân hàng tại Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN Việt Nam).
Nghiên cứu được thực hiện dựa trên sự cấp thiết của việc tăng cường hiệu lực, hiệu quả của hệ thống thanh tra, giám sát ngân hàng tại Việt Nam theo chuẩn mực quốc tế, đặc biệt sau cuộc khủng hoảng kinh tế 2008 đã bộc lộ những thách thức trong năng lực giám sát. KTSCĐ RRTD được Ủy ban Basel và các tổ chức quốc tế như IMF, WB công nhận là phương pháp hữu hiệu để đánh giá khả năng chống đỡ của khu vực tài chính trước các cú sốc. Mặc dù NHNN Việt Nam đã bắt đầu triển khai KTSCĐ từ năm 2013, nhưng vẫn còn nhiều khoảng trống nghiên cứu, đặc biệt từ góc độ cơ quan giám sát.
Luận án đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về KTSCĐ và KTSCĐ RRTD trong giám sát ngân hàng, bao gồm khái niệm, đặc điểm, điều kiện thực hiện và quy trình 4 bước cụ thể (xây dựng kịch bản vĩ mô, đo lường tác động, đánh giá tác động lên ngân hàng, phản ứng của cơ quan giám sát). Đồng thời, nghiên cứu phân tích kinh nghiệm quốc tế từ Châu Âu, Anh và các quốc gia Châu Á để rút ra bài học cho Việt Nam. Về thực tiễn, luận án phân tích thực trạng thực hiện KTSCĐ RRTD tại NHNN Việt Nam giai đoạn 2008-2019 và tiến hành mô phỏng KTSCĐ RRTD theo phương pháp top-down cho 24 ngân hàng thương mại Việt Nam (chiếm gần 90% tổng tài sản hệ thống) cho năm 2020. Kết quả mô phỏng cho thấy các kịch bản suy thoái kinh tế khác nhau tác động đáng kể đến tỷ lệ nợ xấu và hệ số an toàn vốn (CAR) của các ngân hàng.
Trên cơ sở đó, luận án đề xuất 6 giải pháp và 5 khuyến nghị nhằm nâng cao hiệu quả việc thực hiện KTSCĐ RRTD trong hoạt động giám sát ngân hàng tại NHNN Việt Nam, bao gồm việc hoàn thiện quy định pháp lý, xây dựng kế hoạch triển khai, nâng cao năng lực nhân sự, phát triển hệ thống dữ liệu tập trung, phối hợp với các kỹ thuật giám sát khác và giữa các cơ quan liên quan, cùng với các kiến nghị đối với các ngân hàng thương mại và các bên liên quan khác.