Luận án Kiểm toán hoạt động đối với chi tiêu từ nguồn vốn ngân sách nhà nước tại các Bộ

Tên luận án:

KIỂM TOÁN HOẠT ĐỘNG ĐỐI VỚI CHI TIÊU TỪ NGUỒN VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI CÁC BỘ

Ngành:

Kế toán (Mã số: 62.34.03.01)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Kiểm toán hoạt động đối với chi tiêu từ nguồn vốn ngân sách Nhà nước tại các Bộ" giải quyết vấn đề cấp thiết trong bối cảnh Kiểm toán hoạt động (KTHĐ) tại Kiểm toán Nhà nước (KTNN) còn tương đối mới mẻ, thiếu các hướng dẫn chi tiết cụ thể cho kiểm toán chi tiêu từ nguồn vốn Ngân sách Nhà nước (NSNN), dẫn đến việc áp dụng chưa hiệu quả. Đồng thời, sự gia tăng liên tục của tổng chi ngân sách qua các năm, cùng với tình trạng thâm hụt ngân sách, đòi hỏi nâng cao hiệu quả quản lý chi tiêu công và minh bạch thông tin. Nghiên cứu này nhằm lấp đầy khoảng trống lý luận và thực tiễn về KTHĐ đối với chi tiêu từ nguồn vốn NSNN do KTNN thực hiện.

Mục tiêu chính của luận án là hệ thống hóa và phân tích các lý luận cơ bản về chi tiêu từ NSNN và KTHĐ của KTNN; khảo sát, đánh giá thực trạng KTHĐ chi tiêu tại một số Bộ, chỉ rõ những kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân; và đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện KTHĐ chi tiêu từ NSNN tại các Bộ do KTNN thực hiện, cùng với các điều kiện thực hiện giải pháp. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào KTHĐ chi đầu tư xây dựng cơ bản và chi thường xuyên sử dụng nguồn vốn NSNN tại các Bộ, với dữ liệu thực tế từ năm 2013 đến 2017.

Kết quả nghiên cứu đã hệ thống hóa, làm rõ và bổ sung các lý luận chung về chi tiêu từ NSNN và KTHĐ, đặc biệt phân tích sâu các nội dung kiểm toán, tiêu chí về tính kinh tế, hiệu lực, hiệu quả, cũng như phương pháp và quy trình kiểm toán hoạt động. Về mặt thực tiễn, luận án đã mô tả, phân tích và đánh giá khách quan thực trạng KTHĐ đối với chi tiêu từ nguồn vốn NSNN tại các Bộ trong giai đoạn qua, nhận diện những thành tựu, hạn chế và nguyên nhân của chúng. Trên cơ sở đó, luận án đề xuất một hệ thống các giải pháp đồng bộ để hoàn thiện các tiêu chí, nội dung, phương pháp và quy trình KTHĐ đối với chi tiêu từ NSNN tại các Bộ, đồng thời chỉ ra các điều kiện cần thiết để triển khai các giải pháp này từ phía Nhà nước, KTNN và các Bộ. Luận án góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả của công tác kiểm toán, đáp ứng yêu cầu của lý luận và thực tiễn kiểm toán tại Việt Nam.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU
  • 1.Tính cấp thiết của đề tài luận án
  • 2.Tổng quan tình hình nghiên cứu
  • 3. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài luận án
  • 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án
  • 5. Các câu hỏi đặt ra trong quá trình nghiên cứu
  • 6. Phương pháp nghiên cứu của luận án
  • 7.Các kết quả nghiên cứu của luận án
  • 8.Kết cấu của luận án
• CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ KIỂM TOÁN HOẠT ĐỘNG CHI TIÊU TỪ NGUỒN VỐN NSNN DO KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC THỰC HIỆN.
  • 1.1. Tổng quan về chi tiêu từ nguồn vốn ngân sách nhà nước và kiểm toán hoạt động do kiểm toán nhà nước thực hiện
    • 1.1.1. Tổng quan về chi tiêu từ nguồn vốn ngân sách nhà nước
      • 1.1.1.1. Khái niệm chi tiêu từ nguồn vốn ngân sách nhà nước
      • 1.1.1.2. Nội dung các khoản chi tiêu từ nguồn vốn ngân sách Nhà nước
    • 1.1.2.Khái quát chung về kiểm toán hoạt động trong lĩnh vực công của Kiểm toán Nhà nước
      • 1.1.2.1 Quá trình phát triển của kiểm toán hoạt động trong lĩnh vực công
      • 1.1.2.2. Khái niệm và mục tiêu của kiểm toán hoạt động
      • 1.1.2.3.Vai trò của KTHĐ đối với chi tiêu từ nguồn vốn NSNN do KTNN thực hiện
      • 1.1.2.4 Các yếu tố ảnh hưởng tới kiểm toán hoạt động đối với chi tiêu từ nguồn vốn NSNN do KTNN thực hiện
  • 1.2. Các tiêu chí kiểm toán hoạt động đối với chi tiêu từ nguồn vốn NSNN do KTNN thực hiện
    • 1.2.1.Khái niệm tiêu chí kiểm toán hoạt động
    • 1.2.2. Nguồn tài liệu để xây dựng tiêu chí kiểm toán hoạt động chi tiêu từ nguồn vốn NSNN
    • 1.2.3. Tiêu chí kiểm toán hoạt động chi tiêu từ nguồn vốn ngân sách Nhà nước
      • 1.2.3.1 Nhóm tiêu chí kiểm toán về tính kinh tế
      • 1.2.3.2 Tiêu chí kiểm toán về tính hiệu quả
      • 1.2.3.3 Tiêu chí kiểm toán về tính hiệu lực
  • 1.3.Nội dung kiểm toán hoạt động đối với chi tiêu từ nguồn vốn NSNN do KTNN thực hiện
  • 1.4. Phương pháp kiểm toán hoạt động đối với chi tiêu từ nguồn vốn NSNN do KTNN thực hiện
    • 1.4.1. Phương pháp kiểm toán theo kết quả
    • 1.4.2. Phương pháp kiểm toán theo hệ thống
    • 1.4.3. Phương pháp kiểm toán theo vấn đề
  • 1.5. Quy trình kiểm toán hoạt động đối với chi tiêu từ nguồn vốn NSNN do KTNN thực hiện
    • 1.5.1. Giai đoạn chuẩn bị kiểm toán hoạt động
    • 1.5.2. Giai đoạn thực hiện kiểm toán
    • 1.5.3. Lập và phát hành báo cáo kiểm toán
    • 1.5.4 Theo dõi, kiểm tra, thực hiện các kiến nghị kiểm toán
  • 1.6. Kinh nghiệm của KTNN các nước về kiểm toán hoạt động và bài học kinh nghiệm cho KTNN Việt Nam
    • 1.6.1 Kinh nghiệm của một số nước về xây dựng tiêu chí KTHĐ trong lĩnh vực công
      • 1.6.1.1 Khuyến nghị của tổ chức các cơ quan kiểm toán quốc tế (INTOSAI) về xây dựng tiêu chí KTHĐ trong lĩnh vực công
      • 1.6.1.2 Kinh nghiệm của cơ quan kiểm toán Canada và Indonesia trong việc xây dựng tiêu chí kiểm toán hoạt động
    • 1.6.2 Kinh nghiệm của KTNN các nước về về nội dung, quy trình và phương pháp KTHĐ
      • 1.6.2.1 Kinh nghiệm kiểm toán hoạt động của Cơ quan Kiểm toán Quốc gia Vương quốc Anh
      • 1.6.2.2. Kinh nghiệm về cuộc kiểm toán hoạt động của Cộng hoà Liên bang Đức
    • 1.6.3. Những vấn đề cần rút ra từ kinh nghiệm kiểm toán hoạt động của các cơ quan kiểm toán tối cao trên thế giới
      • 1.6.3.1. Bài học kinh nghiệm trong xây dựng, xác định tiêu chí kiểm toán
      • 1.6.3.2.Bài học kinh nghiệm trong xây dựng nội dung kiểm toán
      • 1.6.3.3. Bài học kinh nghiệm trong xây dựng quy trình kiểm toán
      • 1.6.3.4. Bài học kinh nghiệm trong xây dựng phương pháp kiểm toán
• CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KIỂM TOÁN HOẠT ĐỘNG ĐỐI VỚI CHI TIÊU TỪ NSNN TẠI CÁC BỘ DO KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC VIỆT NAM THỰC HIỆN
  • 2.1 Khái quát chung về kiểm toán hoạt động của kiểm toán nhà nước Việt Nam
    • 2.1.1 Quá trình phát triển, đặc điểm hoạt động của KTNN Việt Nam
    • 2.1.2 Khái quát về sự phát triển kiểm toán hoạt động do KTNN VN thực hiện
    • 2.1.3. Kết quả kiểm toán hoạt động đối với chi tiêu từ nguồn vốn ngân sách nhà nước tại các Bộ
  • 2.2. Thực trạng kiểm toán hoạt động đối với chi tiêu từ nguồn vốn NSNN tại các Bộ
    • 2.2.1 Thực trạng tiêu chí kiểm toán hoạt động đối với chi tiêu từ nguồn vốn NSNN tại các Bộ
      • 2.2.1.1 Tiêu chí đánh giá tính kinh tế (tiết kiệm)
      • 2.2.1.2. Tiêu chí đánh giá tính hiệu quả
      • 2.2.1.3. Tiêu chí đánh giá tính hiệu lực
    • 2.2.2.Nội dung kiểm toán hoạt động đối với chi tiêu từ nguồn vốn ngân sách tại các Bộ
      • 2.2.2.1.Kiểm toán hoạt động chi thường xuyên
      • 2.2.2.2. Kiểm toán chi đầu tư phát triển:
    • 2.2.3 Thực trạng phương pháp kiểm toán hoạt động chi tiêu từ nguồn vốn ngân sách nhà nước tại các Bộ
      • 2.2.3.1.Phương pháp kiểm toán cơ bản
      • 2.2.3.2. Xác minh nguồn tài liệu từ bên trong
      • 2.2.3.3.Xác minh nguồn tài liệu từ bên ngoài
      • 2.2.3.4. Phương pháp kiểm tra tại hiện trường
    • 2.2.4. Thực trạng quy trình kiểm toán hoạt động đối với chi tiêu từ nguồn vốn NSNN tại các Bộ
      • 2.2.4.1. Thực trạng giai đoạn chuẩn bị kiểm toán
      • 2.2.4.2.Thực trạng giai đoạn thực hiện kiểm toán
      • 2.2.4.3. Thực trạng giai đoạn lập và phát hành báo cáo kiểm toán
      • 2.2.4.4.Thực trạng giai đoạn theo dõi, kiểm tra, thực hiện các kiến nghị kiểm toán
  • 2.3. Đánh giá thực trạng kiểm toán hoạt động chi tiêu từ nguồn vốn ngân sách nhà nước tại các bộ do kiểm toán nhà nước thực hiện
    • 2.3.1.Kết quả đạt được
      • 2.3.1.1.Ưu điểm trong xây dựng nội dung kiểm toán
      • 2.3.1.2. Ưu điểm trong việc xây dựng tiêu chí kiểm toán
      • 2.3.1.3. Ưu điểm trong phương pháp kiểm toán
      • 2.3.1.4. Ưu điểm trong quy trình kiểm toán
    • 2.3.2. Một số hạn chế và nguyên nhân
      • 2.3.2.1.Hạn chế trong nội dung kiểm toán
      • 2.3.2.2 Hạn chế trong xây dựng tiêu chí kiểm toán
      • 2.3.2.3. Hạn chế trong phương pháp kiểm toán
      • 2.3.2.4. Hạn chế trong quy trình kiểm toán
      • 2.3.2.5.Nguyên nhân của những hạn chế trên
• CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KIỂM TOÁN HOẠT ĐỘNG ĐỐI VỚI CHI TIÊU TỪ NSNN TẠI CÁC BỘ DO KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC VIỆT NAM THỰC HIỆN
  • 3.1. Định hướng phát triển kiểm toán hoạt động và yêu cầu của việc hoàn thiện kiểm toán hoạt động chi tiêu từ nguồn vốn ngân sách nhà nước tại các Bộ
    • 3.1.1 Định hướng phát triển kiểm toán hoạt động đối với chi tiêu từ nguồn vốn NSNN tại các Bộ
    • 3.1.2. Yêu cầu của việc hoàn thiện kiểm toán hoạt động đối với chi tiêu từ nguồn vốn NSNN tại các Bộ
      • 3.1.2.1. Cần đảm bảo tuân thủ các quy định của Nhà nước về chi tiêu từ nguồn vốn ngân sách nhà nước và kiểm toán hoạt động đối với chi tiêu từ nguồn vốn ngân sách nhà nước tại các Bộ
      • 3.1.2.2. Cần phải phù hợp với đặc điểm của hoạt động chi tiêu ngân sách và yêu cầu quản lý về chi tiêu từ nguồn vốn ngân sách nhà nước
      • 3.1.2.3. Cần phải tuân thủ các quy trình và chuẩn mực kiểm toán hoạt động đã xây dựng
      • 3.1.2.4. Cần phải đảm bảo yêu cầu kịp thời và hiệu quả trong việc cung cấp thông tin cho Quốc hội, Chính phủ, trong việc kiểm tra, giám sát hoạt động chi tiêu ngân sách nhà nước đáp ứng nhu cầu sử dụng thông tin của công chúng
      • 3.1.2.5. Cần phải đảm bảo tính linh hoạt và đảm bảo mục tiêu tiết kiệm, hiệu quả và hiệu lực.
  • 3.2. Giải pháp hoàn thiện kiểm toán hoạt động đối với chi tiêu từ nguồn vốn NSNN tại các Bộ
    • 3.2.1 Nhóm giải pháp hoàn thiện tiêu chí đánh giá trong kiểm toán hoạt động chi tiêu từ nguồn vốn ngân sách nhà nước tại các bộ
      • 3.2.1.1 Giải pháp thứ nhất: hoàn thiện tiêu chí đánh giá tính kinh tế trong kiểm toán hoạt động chi tiêu từ nguồn vốn ngân sách nhà nước
      • 3.2.1.2. Giải pháp thứ hai: về xây dựng các tiêu chí đánh giá tính hiệu quả
      • 3.2.1.3. Giải pháp thứ ba: về xây dựng các tiêu chí đánh giá tính hiệu lực
    • 3.2.2. Nhóm giải pháp hoàn thiện nội dung kiểm toán trong kiểm toán hoạt động chi tiêu từ nguồn vốn ngân sách Nhà nước tại các bộ
      • 3.2.2.1. Giải pháp thứ nhất: Hoàn thiện nội dung kiểm toán yếu tố đầu vào: nguồn chi ngân sách dành cho Bộ theo chức năng nhiệm vụ
      • 3.2.2.2. Giải pháp thứ hai: Hoàn thiện nội dung đánh giá hoạt động chi tiêu từ nguồn vốn ngân sách theo chức năng nhiệm vụ của từng Bộ cụ thể
      • 3..2.2.3. Giải pháp thứ ba: Hoàn thiện nội dung kiểm toán đánh giá hiệu lực quản trị hoạt động chi tiêu ngân sách tại Bộ
    • 3.2.3. Nhóm giải pháp hoàn thiện phương pháp kiểm toán hoạt động đối với chi tiêu từ nguồn vốn ngân sách nhà nước tại các bộ
      • 3.2.3.1.Giải pháp thứ nhất: Hoàn thiện phương pháp kiểm toán theo hệ thống kiểm soát
      • 3.2.3.2. Giải pháp thứ hai:Hoàn thiện phương pháp kiểm toán trực tiếp kết quả
    • 3.2.4 Nhóm giải pháp hoàn thiện quy trình kiểm toán hoạt động chi tiêu từ nguồn vốn ngân sách nhà nước tại các bộ
      • 3.2.4.1 Giải pháp thứ nhất: hoàn thiện giai đoạn chuẩn bị kiểm toán
      • 3.4.1.2. Nhóm giải pháp thứ hai:Hoàn thiện giai đoạn thực hiện kiểm toán
      • 3.2.4.3 Nhóm giải pháp thứ ba: Hoàn thiện giai đoạn lập và phát hành báo cáo kiểm toán
        • a, Giai đoạn chuẩn bị lập dự thảo báo cáo kiểm toán
        • b, Giai đoạn đôn đốc theo dõi, kiểm tra việc thực hiện kiến nghị kiểm toán
  • 3.3. Điều kiện thực hiện giải pháp
    • 3.3.1 Đối với Chính phủ
    • 3.3.2. Đối với Kiểm toán Nhà nước
    • 3.3.3 Đối với các Bộ
• KẾT LUẬN