Nghiên cứu kiểm toán hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính do các công ty kiểm toán độc lập tại Việt Nam thực hiện
Không có thông tin về ngành cụ thể trong văn bản được cung cấp.
Luận án tập trung nghiên cứu kiểm toán hàng tồn kho (HTK) trong kiểm toán báo cáo tài chính (BCTC) do các công ty kiểm toán độc lập tại Việt Nam thực hiện. Đề tài xuất phát từ tính cấp thiết của việc kiểm toán HTK, vốn là một công việc khó khăn, tốn nhiều thời gian, chiếm tỷ trọng cao trong tổng tài sản, đa dạng về chủng loại và hình thái, đồng thời đối mặt với rủi ro gian lận ngày càng tăng và sự phức tạp từ hệ thống công nghệ thông tin (ERP).
Mục tiêu nghiên cứu chính bao gồm: làm rõ lý luận kiểm toán HTK trên các phương diện phương pháp tiếp cận, qui trình và kiểm soát chất lượng (KSCL); tìm hiểu và đánh giá thực trạng kiểm toán HTK tại các công ty kiểm toán độc lập Việt Nam; và đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện kiểm toán HTK. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu tập trung vào kiểm toán HTK bởi các công ty kiểm toán độc lập tại Việt Nam, với dữ liệu được thu thập từ các chuyên gia và kiểm toán viên trong giai đoạn 2014-2016.
Luận án đóng góp cả về mặt lý luận và thực tiễn. Về lý luận, đề tài hình thành cơ sở lý luận kiểm toán HTK dựa trên phương pháp tiếp cận rủi ro, qui trình và KSCL, kết hợp với các đặc điểm riêng của HTK, quản lý và kế toán HTK. Về thực tiễn, luận án chỉ ra các tiêu chuẩn về trình độ và kinh nghiệm của kiểm toán viên (KTV) cần thiết, xây dựng qui trình đánh giá mức trọng yếu, đề xuất các thủ tục kiểm toán hiệu quả để phát hiện gian lận, và hoàn thiện KSCL kiểm toán HTK.
Kết quả nghiên cứu thực trạng cho thấy sự khác biệt đáng kể giữa các công ty kiểm toán "Nhóm A" (bao gồm Big 4) và "Nhóm B". Các công ty Nhóm A có xu hướng áp dụng phương pháp tiếp cận rủi ro một cách triệt để hơn, với qui trình và KSCL kiểm toán chặt chẽ, trong khi các công ty Nhóm B vẫn duy trì phương pháp truyền thống và còn nhiều hạn chế trong các giai đoạn kiểm toán. Các hạn chế này chủ yếu liên quan đến việc lựa chọn phương pháp tiếp cận, qui trình kiểm toán (nhân sự, đánh giá trọng yếu, mô tả và đánh giá KSNB, kiểm tra vật chất, chọn mẫu) và KSCL kiểm toán.
Trên cơ sở đó, luận án đề xuất các giải pháp toàn diện để hoàn thiện kiểm toán HTK, bao gồm: áp dụng triệt để phương pháp tiếp cận rủi ro; nâng cao năng lực nhân sự KTV; cải thiện đánh giá mức trọng yếu, mô tả và đánh giá KSNB; hoàn thiện thủ tục kiểm kê vật chất và chọn mẫu kiểm toán phù hợp với từng loại HTK và đặc điểm doanh nghiệp; và tăng cường KSCL kiểm toán. Luận án cũng đưa ra các kiến nghị cụ thể cho Nhà nước, Hội nghề nghiệp và các công ty kiểm toán độc lập nhằm tạo môi trường pháp lý thuận lợi và nâng cao chất lượng kiểm toán.