Tên luận án:
Kĩ năng học tập của sinh viên Sư phạm kĩ thuật
Ngành:
Tâm lý học chuyên ngành
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án này tập trung nghiên cứu về Kĩ năng học tập (KNHT) của sinh viên Sư phạm Kĩ thuật (SVSPKT) trong bối cảnh hội nhập toàn cầu và yêu cầu về nguồn nhân lực kĩ thuật chất lượng cao. Đề tài xuất phát từ thực tiễn thiếu vắng các công trình nghiên cứu sâu về KNHT đặc thù của SVSPKT, nhất là kĩ năng giải các bài tập thực hành và bài toán kĩ thuật.
Mục đích nghiên cứu là chỉ ra các kĩ năng thành phần, biểu hiện, mức độ KNHT của SVSPKT, các yếu tố ảnh hưởng, từ đó đề xuất biện pháp rèn luyện nhằm nâng cao kết quả học tập. Giả thuyết khoa học cho rằng KNHT của SVSPKT còn hạn chế, biểu hiện không đồng đều về tính đúng đắn, thành thạo, linh hoạt, chủ yếu do chưa chú trọng thực hành và phương pháp dạy học. Nếu được hướng dẫn và luyện tập hợp lí, KNHT sẽ được nâng cao.
Nghiên cứu được tiến hành trên 644 sinh viên và 22 giảng viên, cố vấn học tập tại ba trường Đại học SPKT (Hưng Yên, Vinh, Vĩnh Long) từ năm 2013 đến 2017, qua ba giai đoạn: nghiên cứu lí luận, khảo sát thực trạng và thực nghiệm tác động. Luận án đã xây dựng cơ sở lí luận, xác định KNHT của SVSPKT là sự vận dụng tri thức, kinh nghiệm để thực hiện hành động học tập môn học nghiệp vụ sư phạm và kĩ thuật chuyên ngành một cách có kết quả. KNHT này gồm bốn nhóm kĩ năng thành phần: tiếp nhận thông tin, xử lí thông tin, vận dụng thông tin và làm việc nhóm học tập, được cụ thể hóa bằng các tiêu chí đánh giá về tính đúng đắn, thành thạo và linh hoạt.
Kết quả thực tiễn cho thấy KNHT của SVSPKT ở mức trung bình, với kỹ năng làm việc nhóm và giải bài toán kỹ thuật còn hạn chế. Các yếu tố chủ quan (nhu cầu, động cơ, tính tích cực) và khách quan (chương trình đào tạo, nội dung môn học, giảng viên, cơ sở vật chất) đều ảnh hưởng. Thực nghiệm tác động đã chứng minh tính khả thi của các biện pháp tâm lí sư phạm được đề xuất, góp phần nâng cao KNHT của sinh viên. Luận án đóng góp vào việc bổ sung lí luận và cung cấp tài liệu tham khảo cho công tác giáo dục nghề nghiệp.
Mục lục chi tiết:
MỞ ĐẦU
- 1. Tính cấp thiết của đề tài
- 2. Mục đích nghiên cứu
- 3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu
- 3.1. Đối tượng nghiên cứu
- 3.2. Khách thể nghiên cứu:
- 4. Giả thuyết khoa học
- 5. Nhiệm vụ nghiên cứu
- 5.1. Xây dựng cơ sở lí luận của đề tài
- 5.2. Nghiên cứu thực tiễn
- 5.2.1. Khảo sát thực trạng.
- 5.2.2. Đề xuất biện pháp tác động sư phạm và thực nghiệm tác động rèn luyện kĩ năng học tập của sinh viên SPKT.
- 6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
- 6.1. Giới hạn về nội dung:
- 6.2. Giới hạn về địa bàn nghiên cứu
- 6.3. Giới hạn về khách thể nghiên cứu:
- 7. Các cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu
- 7.1 Các cách tiếp cận
- 7.2. Các phương pháp nghiên cứu cụ thể
- 7.2.1. Phương pháp nghiên cứu tài liệu.
- 7.2.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- 7.2.3. Phương pháp xử lí số liệu và đánh giá bằng thống kê toán học với sự trợ giúp của phần mềm SPSS phiên bản 19.0.
- 8. Những luận điểm đưa ra bảo vệ
- 8.1. KNHT của SVSPKT bao gồm một hệ thống các KN thành phần đó là các nhóm kĩ năng: thu thập thông tin môn học; xử lí thông tin môn học, sử dụng thông tin môn học và nhóm kĩ năng làm việc phối hợp nhóm; các kỹ năng này được biểu hiện cụ thể ra các tiêu chí và mức độ có thể trắc đặc, đánh giá được.
- 8.2. Hành động là điểm cốt yếu của lý thuyết hoạt động.
- 9. Đóng góp mới của luận án
- 9.1. Đóng góp về mặt lí luận
- 9.2. Đóng góp về mặt thực tiễn
- 9.2.1. Làm sáng tỏ thực trạng biểu hiện và mức độ KNHT của SV các trường SPKT ở mức trung bình;
- 9.2.2. Chỉ ra các mặt hạn chế về các KNHT ở SVSPKT
- 9.2.3. Kết quả nghiên cứu của luận án là nguồn tài liệu tham khảo tốt cho việc nghiên cứu, giảng dạy, quản lý và đào tạo ở các trường SPKT.
- 10. Cấu trúc của luận án
CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KỸ NĂNG HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN SƯ PHẠM KĨ THUẬT
- 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu ở nước ngoài và Việt Nam
- 1.1.1 Nghiên cứu về kỹ năng học tập, KNHT của sinh viên ở nước ngoài.
- 1.1.1.1.Các nghiên cứu về KNHT ở nước ngoài .
- 1.1.1.2.Các nghiên cứu về KNHT ở việt nam
- 1.2. Một số khái niệm cơ bản của luận án.
- 1.2.1. KNHT của sinh viên
- 1.2.1.1. Khái niệm KNHT
- 1.2.1.2. Khái niệm KNHT của SVSPKT
- a.Đặc điểm hoạt động học của SVSPKT
- b. Khái niệm KNHT của SVSPKT
- 1.2.1.3. Những biểu hiện kỹ năng học tập của sinh viên Sư phạm kĩ thuật
- a. Những biểu hiện kỹ năng học tập của SVSPKT
- b. Mối quan hệ giữa các kỹ năng học tập của SVSPKT
- 1.2.1.4. Tiêu chí đánh giá mức độ kỹ năng học tập của sinh viên Sư phạm kĩ thuật
- 1.2.1.5. Các giai đoạn hình thành kỹ năng học tập của SVSPKT
- 1.2.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến kỹ năng học tập của SVSPKT
- 1.2.1. Các yếu tố chủ quan
- 1.2.2. Các yếu tố khách quan
CHƯƠNG 2. TỔ CHỨC VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 2.1. Vài nét về địa bàn và khách thể nghiên cứu
- 2.1.1 Địa bàn nghiên cứu
- 2.1.2. Khách thể nghiên cứu
- 2.2. Tổ chức nghiên cứu
- 2.2.1. Giai đoạn 1: Nghiên cứu lí luận
- 2.2.2. Giai đoạn 2: Khảo sát và đánh giá thực trạng
- 2.2.3. Giai đoạn 3: Đề xuất các biện pháp tác động Sư phạm và tổ chức thực nghiệm
- 2.3 . Phương pháp nghiên cứu
- 2.3.1. Phương pháp nghiên cứu tài liệu
- 2.3.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC TIỄN KNHT CỦA SINH VIÊN SƯ PHẠM KĨ THUẬT
- 3.1. Thực trạng mức độ KNHT của SV các trường sư phạm kĩ thuật theo kết quả trưng cầu ý kiến
- 3.1.1. Mức độ biểu hiện KNHT của SV theo mẫu chung
- 3.2. Đánh giá chung thực trạng nhóm kĩ năng sử dụng thông tin trong học tập của sinh viên sư phạm kĩ thuật
- 3.3. Tương quan giữa các nhóm KNHT và dự báo sự biến đổi KNHT của SV
- 3.4. Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố chủ quan, khách quan đến KNHT môn tâm lí học nghề nghiệp của sinh viên
- 3.5. Phân tích chân dung tâm lí một số sinh viên đại diện các trường sư phạm kĩ thuật
- 3.6. Đánh giá chung KNHT của sinh viên sư phạm kĩ thuật
- 3.6.1. Những kĩ năng nổi trội của SV được khảo sát trong học tập môn tâm lí học nghề nghiệp
- 3.6.2. Những hạn chế cơ bản
- 3.6.3. Nguyên nhân của những điểm nổi trội và hạn chế cơ bản trong KNHT của sinh viên
- 3.7. Kết quả thực nghiệm tác động
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
- 1. Kết luận
- 1.1. Về lí luận
- 1.2. Về thực tiễn
- 2. Kiến nghị
- 2.1. Với các trường sư phạm kĩ thuật
- 2.2. Với giảng viên các trường sư phạm kĩ thuật
- 2.3. Với sinh viên các trường sư phạm kĩ thuật