Luận án Khu di tích lịch sử Địa đạo Củ Chi, Thành phố Hồ Chí Minh trong đời sống văn hóa cộng đồng hiện nay

Tên luận án:

KHU DI TÍCH LỊCH SỬ ĐỊA ĐẠO CỦ CHI, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRONG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA CỘNG ĐỒNG HIỆN NAY

Ngành:

VĂN HÓA HỌC

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Khu di tích lịch sử Địa đạo Củ Chi, Thành phố Hồ Chí Minh trong đời sống văn hóa cộng đồng hiện nay" của Nguyễn Thị Hằng tập trung nghiên cứu về giá trị và vai trò của Khu di tích lịch sử Địa đạo Củ Chi (KDTLSĐĐCC) từ góc độ văn hóa học. KDTLSĐĐCC được công nhận là Di tích Quốc gia đặc biệt (12-2015), là biểu tượng của lòng yêu nước, ý chí bất khuất và chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam, mang giá trị lịch sử, khoa học, văn hóa rộng lớn. Mặc dù đã có nhiều công trình nghiên cứu về Khu di tích, nhưng chưa có nghiên cứu chuyên sâu, có hệ thống về KDTLSĐĐCC trong đời sống văn hóa cộng đồng từ chuyên ngành văn hóa học.

Mục tiêu của luận án là làm rõ các giá trị và vai trò của KDTLSĐĐCC đối với đời sống văn hóa cộng đồng, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm phát huy những giá trị này. Luận án sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp tiếp cận liên ngành (văn hóa học, sử học, xã hội học, bảo tàng học) cùng các phương pháp nghiên cứu tổng hợp tài liệu, điều tra xã hội học và điền dã. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào KDTLSĐĐCC tại Củ Chi, TP. Hồ Chí Minh trong giai đoạn 2014 - tháng 6/2019.

Kết quả nghiên cứu đã nhận diện và đánh giá sâu sắc các giá trị của KDTLSĐĐCC, bao gồm giá trị lịch sử (phản ánh sự khốc liệt của chiến tranh, tư duy quân sự, lịch sử chiến tranh nhân dân, lưu giữ sự kiện và ký ức), giá trị khoa học (sự sáng tạo trong xây dựng kiên cố, cấu trúc làng ngầm, tính bí mật quân sự, hệ thống kiến trúc hợp lý), giá trị văn hóa (giáo dục truyền thống cách mạng, tinh thần yêu nước, ý thức xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, tinh thần tương thân tương ái, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc) và giá trị kinh tế (thu hút du khách, tạo việc làm, đóng góp phát triển kinh tế - xã hội địa phương). Luận án cũng chỉ ra bốn vai trò quan trọng của KDTLSĐĐCC trong đời sống văn hóa cộng đồng: phản ánh lịch sử đấu tranh cách mạng, là cơ sở để sáng tạo các giá trị văn hóa mới, giáo dục truyền thống lịch sử cách mạng, và là nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội. Các giá trị và vai trò này gắn kết, bổ sung lẫn nhau, góp phần tôn vinh vị thế của KDTLSĐĐCC trong nước và quốc tế. Luận án cũng đã chỉ ra những nhân tố tác động và các vấn đề đặt ra trong việc phát huy giá trị, vai trò của Khu di tích, đồng thời đề xuất một số khuyến nghị nhằm nâng cao vị thế và tầm vóc của KDTLSĐĐCC trong thời gian tới.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU

  • 1. Lý do chọn đề tài luận án
  • 2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
  • 2.1. Mục tiêu nghiên cứu
  • 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
  • 3. Câu hỏi nghiên cứu
  • 4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
  • 4.1. Đối tượng nghiên cứu
  • 4.2. Phạm vi nghiên cứu
  • 5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
  • 5.1. Phương pháp luận
  • 5.2. Hướng tiếp cận
  • 5.3. Phương pháp nghiên cứu
  • 6. Kết cấu của luận án

• Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN

  • 1.1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
  • 1.2. CƠ SỞ LÝ LUẬN
  • 1.2.1. Các khái niệm công cụ
  • 1.2.1.1. Khái niệm đời sống văn hóa cộng đồng
  • 1.2.1.2. Khái niệm di tích lịch sử cách mạng
  • 1.2.1.3. Các giá trị của di tích lịch sử cách mạng trong đời sống văn hóa cộng đồng
  • 1.2.2. Vai trò của di tích lịch sử cách mạng trong đời sống văn hóa cộng đồng
  • 1.2.3. Lý thuyết nghiên cứu
  • 1.2.4. Khung phân tích nội dung luận án

• Chương 2 GIỚI THIỆU KHU DI TÍCH LỊCH SỬ ĐỊA ĐẠO CỦ CHI VÀ GIÁ TRỊ CỦA KHU DI TÍCH LỊCH SỬ ĐỊA ĐẠO CỦ CHI, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

  • 2.1. TỔNG QUÁT VỀ KHU DI TÍCH LỊCH SỬ ĐỊA ĐẠO CỦ CHI, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
  • 2.2. GIÁ TRỊ CỦA KHU DI TÍCH LỊCH SỬ ĐỊA ĐẠO CỦ CHI, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
  • 2.2.1. Giá trị lịch sử
  • 2.2.2. Giá trị khoa học
  • 2.2.3. Giá trị văn hóa
  • 2.2.4. Giá trị kinh tế

• Chương 3 NHẬN DIỆN GIÁ TRỊ, VAI TRÒ CỦA KHU DI TÍCH LỊCH SỬ ĐỊA ĐẠO CỦ CHI TRONG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA CỘNG ĐỒNG HIỆN NAY

  • 3.1. VỊ TRÍ CỦA KHU DI TÍCH LỊCH SỬ ĐỊA ĐẠO CỦ CHI TRONG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA CỘNG ĐỒNG
  • 3.2. NHẬN DIỆN GIÁ TRỊ KHU DI TÍCH LỊCH SỬ ĐỊA ĐẠO CỦ CHI TRONG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA CỘNG ĐỒNG HIỆN NAY
  • 3.2.1. Giá trị lịch sử trong đời sống văn hóa cộng đồng
  • 3.2.2. Giá trị khoa học trong đời sống văn hóa cộng đồng
  • 3.2.3. Giá trị văn hóa trong đời sống văn hóa cộng đồng
  • 3.2.4. Giá trị kinh tế trong đời sống văn hóa cộng đồng
  • 3.3. NHẬN DIỆN VAI TRÒ CỦA KHU DI TÍCH LỊCH SỬ ĐỊA ĐẠO CỦ CHI TRONG ĐỜI SỐNG VĂN HOÁ CỘNG ĐỒNG
  • 3.3.1. Vai trò phản ánh lịch sử đấu tranh cách mạng của quân và dân Củ Chi
  • 3.3.2. Vai trò là cơ sở để sáng tạo các giá trị văn hóa mới của Khu Di tích lịch sử Địa đạo Củ Chi
  • 3.3.3. Vai trò giáo dục lịch sử văn hóa, cố kết cộng đồng của Khu di tích lịch sử Địa đạo Củ Chi
  • 3.3.4. Vai trò là nguồn lực để phát triển kinh tế - xã hội của Thành phố

• Chương 4 BÀN LUẬN VỀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ KHU DI TÍCH LỊCH SỬ ĐỊA ĐẠO CỦ CHI TRONG ĐỜI SỐNG VĂN HOÁ CỘNG ĐỒNG

  • 4.1. NHỮNG NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN VAI TRÒ CỦA KHU DI TÍCH LỊCH SỬ ĐỊA ĐẠO CỦ CHI TRONG ĐỜI SỐNG CỘNG ĐỒNG
  • 4.2. NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA
  • 4.3. MỘT SỐ KHUYẾN NGHỊ NHẰM PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA KHU DI TÍCH LỊCH SỬ ĐỊA ĐẠO TRONG ĐỜI SỐNG VĂN HOÁ CỘNG ĐỒNG

• KẾT LUẬN

• DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN