Kế toán quản trị chi phí môi trường trong các doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi tại Việt Nam
Kế toán quản trị
Luận án này nghiên cứu về Kế toán quản trị chi phí môi trường (ECMA) trong các doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi (DNSX) tại Việt Nam. Xuất phát từ thực tế ECMA là nội dung quan trọng của kế toán môi trường nhưng mức độ áp dụng còn hạn chế ở các quốc gia đang phát triển, trong đó có Việt Nam, nghiên cứu đặt mục tiêu đánh giá thực trạng áp dụng ECMA, các yếu tố ảnh hưởng đến mức độ áp dụng và tác động của ECMA đến hiệu quả tài chính cũng như lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp, từ đó đề xuất các giải pháp và khuyến nghị.
Nghiên cứu sử dụng mô hình cấu trúc tuyến tính (SEM) để đánh giá đồng thời các yếu tố ảnh hưởng và tác động của ECMA. Kết quả cho thấy mức độ áp dụng ECMA trong các DNSX còn rất hạn chế, đặc biệt trong việc nhận diện đầy đủ các loại chi phí môi trường, xây dựng định mức, lập dự toán và báo cáo riêng biệt. Các doanh nghiệp quy mô lớn và có vốn đầu tư nước ngoài có mức độ áp dụng ECMA cao hơn. Các yếu tố ảnh hưởng tích cực đến mức độ áp dụng ECMA bao gồm áp lực cưỡng chế, áp lực quy phạm, áp lực cộng đồng dân cư, chiến lược môi trường tích cực và cam kết của người đứng đầu, trong đó chiến lược môi trường tích cực và cam kết của người đứng đầu có ảnh hưởng lớn nhất. Về tác động, ECMA có ảnh hưởng thuận chiều và có ý nghĩa thống kê đến lợi thế cạnh tranh, tuy nhiên giả thuyết về mối quan hệ thuận chiều giữa ECMA và hiệu quả tài chính bị bác bỏ.
Trên cơ sở các phát hiện, luận án đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện ECMA trong doanh nghiệp, tập trung vào việc nhận diện, phân loại, xây dựng định mức, lập dự toán, xác định, phân bổ và lập báo cáo chi phí môi trường. Đồng thời, nghiên cứu cũng đưa ra các khuyến nghị cụ thể cho Chính phủ, các Bộ, Ngành liên quan, hiệp hội, cơ sở đào tạo và chính các doanh nghiệp nhằm tăng cường áp dụng ECMA trong thời gian tới.
1. Lý do chọn đề tài
2. Mục tiêu nghiên cứu
3. Câu hỏi nghiên cứu
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
5. Những đóng góp của luận án
1.1 Tổng quan nghiên cứu về kế toán quản trị chi phí môi trường
1.1.1 Tổng quan nghiên cứu trên thế giới
1.1.2 Tổng quan nghiên cứu trong nước
1.2 Tổng quan nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến mức độ áp dụng kế toán quản trị chi phí môi trường
1.3 Tổng quan nghiên cứu về tác động của ECMA đến hiệu quả hoạt động doanh nghiệp
1.4 Khoảng trống nghiên cứu
2.1 Khái niệm chi phí môi trường
2.2 Khái niệm kế toán quản trị môi trường
2.3 Khái niệm kế toán quản trị chi phí môi trường
2.4 Nội dung của kế toán quản trị chi phí môi trường
2.4.1 Nhận diện và phân loại chi phí môi trường
2.4.2 Xây dựng định mức và lập dự toán chi phí môi trường
2.4.3 Phương pháp xác định chi phí môi trường
2.4.4 Cung cấp thông tin chi phí môi trường
2.5 Lợi ích của kế toán quản trị chi phí môi trường
2.5.1 Cải thiện hạn chế của kế toán quản trị truyền thống trong cung cấp thông tin chi phí môi trường, hỗ trợ quá trình ra quyết định của nhà quản trị
2.5.2 Nâng cao uy tín, hình ảnh và lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp
2.6 Cơ sở lý thuyết về các yếu tố ảnh hưởng đến áp dụng kế toán quản trị chi phí môi trường và giả thuyết nghiên cứu
2.6.1 Lý thuyết thể chế
2.6.2 Lý thuyết hợp pháp
2.6.3 Lý thuyết các bên liên quan
2.6.4 Lý thuyết bất định
3.1 Khung lý thuyết
3.2 Phát triển mô hình nghiên cứu và thang đo
3.2.1 Mô hình nghiên cứu và giả thuyết
3.2.2 Thang đo các biến trong mô hình
3.3 Phương pháp nghiên cứu
3.3.1 Nghiên cứu định tính
3.3.2 Nghiên cứu định lượng
4.1 Tổng quan về ngành sản xuất thức ăn chăn nuôi và doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi tại Việt Nam
4.2 Đặc điểm bộ máy quản lý và quy trình sản xuất của các doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi
4.2.1 Đặc điểm bộ máy quản lý tại các doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi được khảo sát
4.2.2 Quy trình sản xuất và các loại phát thải trong sản xuất thức ăn chăn nuôi
4.3 Thực trạng kế toán quản trị chi phí môi trường tại các doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi tại Việt Nam
4.3.1 Thống kê mô tả mức độ áp dụng kế toán quản trị chi phí môi trường trong các doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi tại Việt Nam
4.3.2 Thực trạng nhận diện và phân loại chi phí môi trường trong các doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi tại Việt Nam
4.3.2.1 Nhận diện chi phí môi trường
4.3.2.2 Phân loại chi phí môi trường
4.3.3 Thực trạng xây dựng định mức và lập dự toán chi phí môi trường trong các doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi tại Việt Nam
4.3.4 Thực trạng phương pháp xác định chi phí môi trường trong các doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi tại Việt Nam
4.3.5 Thực trạng lập báo cáo chi phí môi trường trong các doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi tại Việt Nam
4.4 Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến mức độ áp dụng kế toán quản trị chi phí môi trường trong các doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi tại Việt Nam
4.4.1 Kiểm tra chất lượng biến quan sát
4.4.2 Kiểm định độ tin cậy và tính hội tụ của các thang đo
4.4.3 Thống kê mô tả các yếu tố ảnh hưởng đến mức độ áp dụng ECMA
4.4.4 Kiểm tra tính phân biệt
4.4.5 Kiểm tra tính đa cộng tuyến
4.4.6 Kết quả mô hình cấu trúc (SEM)
4.4.7 Kết quả phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến mức độ áp dụng ECMA trong các DNSX thức ăn chăn nuôi tại Việt Nam
4.5 Tác động của kế toán quản trị chi phí môi trường đến hiệu quả tài chính và lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp
4.5.1 Thống kê mô tả tác động của kế toán quản trị chi phí môi trường đến hiệu quả tài chính và lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp
4.5.2 Phân tích định lượng tác động của kế toán quản trị chi phí môi trường đến hiệu quả tài chính và lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp
5.1 Giải pháp hoàn thiện kế toán quản trị chi phí môi trường trong các doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi tại Việt Nam
5.1.1 Giải pháp nhận diện và phân loại chi phí môi trường
5.1.2 Giải pháp hoàn thiện xây dựng định mức và lập dự toán chi phí môi trường
5.1.2.1 Xây dựng định mức chi phí môi trường
5.1.2.2 Lập dự toán chi phí môi trường
5.1.3 Giải pháp hoàn thiện phương pháp xác định và phân bổ chi phí môi trường
5.1.3.1 Theo dõi chi phí môi trường trên tài khoản chi tiết
5.1.3.2 Lựa chọn phương pháp xác định chi phí
5.1.4 Giải pháp hoàn thiện cung cấp thông tin chi phí môi trường
5.2 Khuyến nghị nhằm tăng cường áp dụng kế toán quản trị chi phí môi trường trong các doanh nghiệp sản xuất tại Việt Nam
5.2.1 Đối với Chính phủ và các cơ quan quản lý Nhà nước
5.2.2 Đối với cơ sở giáo dục và đào tạo
5.2.3 Đối với các hiệp hội
5.2.4 Đối với doanh nghiệp
5.2.5 Đối với cộng đồng dân cư và các bên liên quan
5.3 Hạn chế của luận án và hướng nghiên cứu tương lai