Tên luận án:
KẾ THỪA GIÁ TRỊ LỐI SỐNG TRUYỀN THỐNG DÂN TỘC TRONG VIỆC XÂY DỰNG LỐI SỐNG MỚI CHO SINH VIÊN VIỆT NAM HIỆN NAY
Ngành:
CHỦ NGHĨA DUY VẬT BIỆN CHỨNG VÀ CHỦ NGHĨA DUY VẬT LỊCH SỬ
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Kế thừa giá trị lối sống truyền thống dân tộc trong việc xây dựng lối sống mới cho sinh viên Việt Nam hiện nay" của Nguyễn Văn Hiếu, được bảo vệ tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh năm 2018, nghiên cứu về quá trình hình thành và phát triển lối sống của sinh viên Việt Nam trên cơ sở kế thừa các giá trị truyền thống và tiếp thu giá trị mới. Đề tài thuộc chuyên ngành Chủ nghĩa duy vật biện chứng và Chủ nghĩa duy vật lịch sử, xuất phát từ thực tiễn biến đổi sâu sắc lối sống do tác động của công nghiệp hóa, hiện đại hóa, kinh tế thị trường và toàn cầu hóa, đặc biệt ở lứa tuổi sinh viên đang trong giai đoạn định hình nhân cách.
Luận án chỉ ra rằng thực trạng kế thừa các giá trị lối sống truyền thống còn nhiều bất cập, biểu hiện ở việc coi nhẹ giá trị đạo đức, tinh thần truyền thống, tuyệt đối hóa vật chất, dẫn đến lối sống thực dụng và cá nhân vị kỷ. Mục đích của nghiên cứu là đề xuất các nhóm giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả việc kế thừa các giá trị lối sống truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống mới cho sinh viên hiện nay. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào sinh viên các trường đại học tại Hà Nội từ năm 1986 đến nay, với trọng tâm là các giá trị đạo đức truyền thống như lòng yêu nước, tinh thần hiếu học, đoàn kết, nhân ái, bao dung, cần cù, tiết kiệm và lối ứng xử hài hòa với tự nhiên.
Dựa trên quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam, luận án khẳng định tính tất yếu của việc kế thừa các giá trị truyền thống để xây dựng lối sống mới, hiện đại và văn minh cho sinh viên. Các đóng góp mới của luận án bao gồm làm rõ mối quan hệ giữa giá trị đạo đức truyền thống và lối sống truyền thống, luận chứng tính tất yếu của sự kế thừa, đánh giá thành tựu và hạn chế, đồng thời đề xuất ba nhóm giải pháp chính: nâng cao nhận thức và vai trò của các chủ thể, xây dựng môi trường thuận lợi, và đổi mới nội dung, chương trình, phương thức kế thừa.
Mục lục chi tiết:
- MỞ ĐẦU
- 1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
- 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
- 2.1. Mục đích nghiên cứu
- 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- 3.1. Đối tượng nghiên cứu
- 3.2. Phạm vi nghiên cứu
- 4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
- 4.1. Cơ sở lý luận
- 4.2. Phương pháp nghiên cứu
- 5. Đóng góp mới của luận án
- 6. Kết cấu của luận án
- Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
- 1.1. CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN KẾ THỪA GIÁ TRỊ LỐI SỐNG TRUYỀN THỐNG DÂN TỘC TRONG XÂY DỰNG LỐI SỐNG MỚI
- 1.2. NHỮNG CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VỀ THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP KẾ THỪA GIÁ TRỊ LỐI SỐNG TRUYỀN THỐNG DÂN TỘC TRONG XÂY DỰNG LỐI SỐNG MỚI CHO SINH VIÊN VIỆT NAM HIỆN NAY
- 1.3. KHÁI QUÁT KẾT QUẢ CỦA CÁC CÔNG TRÌNH LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA CẦN TIẾP TỤC NGHIÊN CỨU
- 1.3.1. Khái quát kết quả nghiên cứu của các công trình liên quan đến đề tài luận án
- 1.3.2. Những vấn đề đặt ra mà luận án tiếp tục nghiên cứu
- Tiểu kết chương 1
- Chương 2: KẾ THỪA GIÁ TRỊ LỐI SỐNG TRUYỀN THỐNG DÂN TỘC TRONG VIỆC XÂY DỰNG LỐI SỐNG MỚI CHO SINH VIÊN VIỆT NAM HIỆN NAY - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN
- 2.1. LỐI SỐNG TRUYỀN THỐNG DÂN TỘC VIỆT NAM - KHÁI NIỆM VÀ NHỮNG GIÁ TRỊ CƠ BẢN
- 2.1.1. Lối sống và lối sống truyền thống dân tộc Việt Nam
- 2.1.1.1. Lối sống
- 2.1.1.2. Lối sống truyền thống dân tộc Việt Nam
- 2.1.2. Giá trị lối sống truyền thống dân tộc Việt Nam
- 2.1.2.1. Khái niệm giá trị, giá trị lối sống truyền thống dân tộc Việt Nam
- 2.1.2.2. Một số giá trị cơ bản của lối sống truyền thống dân tộc Việt Nam
- 2.2. KẾ THỪA GIÁ TRỊ LỐI SỐNG TRUYỀN THỐNG DÂN TỘC TRONG VIỆC XÂY DỰNG LỐI SỐNG MỚI CHO SINH VIÊN VIỆT NAM HIỆN NAY - THỰC CHẤT, TÍNH TẤT YẾU VÀ NỘI DUNG CƠ BẢN
- 2.2.1. Sinh viên Việt Nam và thực chất sự kế thừa giá trị lối sống truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống mới cho sinh viên Việt Nam hiện nay
- 2.2.1.1. Sinh viên và đặc điểm hoạt động của sinh viên Việt Nam
- 2.2.1.2. Thực chất sự kế thừa giá trị lối sống truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống mới cho sinh viên Việt Nam hiện nay
- 2.2.2. Tính tất yếu của việc kế thừa giá trị lối sống truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống mới cho sinh viên Việt Nam hiện nay
- 2.2.3. Nội dung kế thừa giá trị lối sống truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống mới cho sinh viên Việt Nam hiện nay
- Tiểu kết chương 2
- Chương 3: KẾ THỪA GIÁ TRỊ LỐI SỐNG TRUYỀN THỐNG DÂN TỘC TRONG XÂY DỰNG LỐI SỐNG MỚI CHO SINH VIÊN VIỆT NAM HIỆN NAY - NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG, THỰC TRẠNG VÀ NGUYÊN NHÂN
- 3.1. NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN VIỆC KẾ THỪA GIÁ TRỊ LỐI SỐNG TRUYỀN THỐNG DÂN TỘC TRONG XÂY DỰNG LỐI SỐNG MỚI CHO SINH VIÊN VIỆT NAM HIỆN NAY
- 3.1.1. Tác động của kinh tế thị trường đến việc kế thừa giá trị lối sống truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống mới cho sinh viên Việt Nam hiện nay
- 3.1.2. Tác động của công nghiệp hóa, hiện đại hóa đến việc kế thừa giá trị lối sống truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống mới cho sinh viên Việt Nam hiện nay
- 3.1.3. Tác động của toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế đến việc kế thừa giá trị lối sống truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống mới cho sinh viên Việt Nam hiện nay
- 3.1.4. Tác động của khoa học công nghệ đến kế thừa giá trị lối sống truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống mới cho sinh viên Việt Nam hiện nay
- 3.2. THỰC TRẠNG KẾ THỪA GIÁ TRỊ LỐI SỐNG TRUYỀN THỐNG DÂN TỘC TRONG XÂY DỰNG LỐI SỐNG MỚI CHO SINH VIÊN VIỆT NAM HIỆN NAY
- 3.2.1. Thực trạng kế thừa giá trị “lòng yêu nước” của lối sống truyền thông dân tộc trong xây dựng lối sống mới cho sinh viên Việt Nam hiện nay
- 3.2.2. Thực trạng kế thừa giá trị “tinh thần hiếu học” của lối sống truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống mới cho sinh viên Việt Nam hiện nay
- 3.2.3. Thực trạng kế thừa giá trị “tinh thần đoàn kết, nhân ái, bao dung” của lối sống truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống mới cho sinh viên Việt Nam hiện nay
- 3.2.4. Thực trạng kế thừa giá trị “cần cù, tiết kiệm” của lối sống truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống mới cho sinh viên Việt Nam hiện nay
- 3.2.5. Thực trạng kế thừa giá trị “ứng xử thân thiện, hài hòa, linh hoạt với tự nhiên” của lối sống truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống mới cho sinh viên Việt Nam hiện nay
- 3.3. NGUYÊN NHÂN CỦA THỰC TRẠNG KẾ THỪA GIÁ TRỊ LỐI SỐNG TRUYỀN THỐNG DÂN TỘC TRONG XÂY DỰNG LỐI SỐNG MỚI CHO SINH VIÊN VIỆT NAM HIỆN NAY
- 3.3.1. Nguyên nhân dẫn đến những thành tựu trong việc kế thừa giá trị lối sống truyền thống để xây dựng lối sống mới cho sinh viên Việt Nam hiện nay
- 3.3.2. Nguyên nhân dẫn đến hạn chế của sự kế thừa giá trị lối sống truyền thống dân tộc trong việc xây dựng lối sống mới cho sinh viên Việt Nam hiện nay
- Tiểu kết chương 3
- Chương 4: MỘT SỐ NHÓM GIẢI PHÁP CHỦ YẾU ĐỂ NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỰ KẾ THỪA GIÁ TRỊ LỐI SỐNG TRUYỀN THỐNG DÂN TỘC TRONG XÂY DỰNG LỐI SỐNG MỚI CHO SINH VIÊN VIỆT NAM HIỆN NAY
- 4.1. NHÓM GIẢI PHÁP VỀ NHẬN THỨC, VAI TRÒ CỦA CÁC CHỦ THỂ KẾ THỪA GIÁ TRỊ LỐI SỐNG TRUYỀN THỐNG DÂN TỘC TRONG XÂY DỰNG LỐI SỐNG MỚI CHO SINH VIÊN VIỆT NAM HIỆN NAY
- 4.1.1. Nâng cao nhận thức của các chủ thể kế thừa về giá trị lối sống truyền thống dân tộc cũng như tầm quan trọng của việc kế thừa các giá trị ấy trong xây dựng lối sống mới cho sinh viên Việt Nam hiện nay
- 4.1.2. Phát huy vai trò của các chủ thể trong việc kế thừa giá trị lối sống truyền thống dân tộc nhằm xây dựng lối sống mới cho sinh viên Việt Nam hiện nay
- 4.2. NHÓM GIẢI PHÁP VỀ XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG THUẬN LỢI CHO SINH VIÊN KẾ THỪA GIÁ TRỊ LỐI SỐNG TRUYỀN THỐNG DÂN TỘC TRONG XÂY DỰNG LỐI SỐNG MỚI
- 4.2.1. Kết hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội nhằm tạo điều kiện thuận lợi để sinh viên kế thừa giá trị lối sống truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống mới
- 4.2.2. Tăng cường vai trò của pháp luật đối với việc kế thừa giá trị lối sống truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống mới cho sinh viên Việt Nam hiện nay
- 4.3. NHÓM GIẢI PHÁP VỀ ĐỔI MỚI NỘI DUNG, CHƯƠNG TRÌNH, ĐA DẠNG HÓA PHƯƠNG THỨC, HÌNH THỨC KẾ THỪA GIÁ TRỊ LỐI SỐNG TRUYỀN THỐNG DÂN TỘC TRONG XÂY DỰNG LỐI SỐNG MỚI CHO SINH VIÊN HIỆN NAY
- 4.3.1. Đổi mới nội dung, chương trình kế thừa giá trị lối sống truyền thống dân tộc trong xây dựng lối sống mới cho sinh viên Việt Nam hiện nay
- 4.3.2. Đa dạng hóa phương thức, hình thức kế thừa giá trị lối sống truyền thống dân tộc trong xây cho sinh viên Việt Nam hiện nay
- Tiểu kết chương 4
- KẾT LUẬN