Tên luận án:
HIỆU QUẢ TÀI CHÍNH TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN Ở VIỆT NAM
Ngành:
Tài chính – Ngân hàng
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Hiệu quả tài chính trong Kiểm tra sau thông quan ở Việt Nam" tập trung giải quyết vấn đề cấp thiết về hiệu quả tài chính của hoạt động Kiểm tra sau thông quan (KTSTQ) tại Việt Nam. Đây là một lĩnh vực còn "bỏ ngỏ" về cả lý luận và thực tiễn, dù KTSTQ được xem là một trong ba trụ cột quan trọng của quản lý hải quan hiện đại. Mục đích chính của nghiên cứu là xây dựng khung lý thuyết toàn diện, đánh giá thực trạng và đề xuất các định hướng, giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tài chính trong KTSTQ cho giai đoạn tới.
Để đạt được mục tiêu này, luận án đã thực hiện các nhiệm vụ cụ thể: đánh giá tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan; hệ thống hóa và làm sáng tỏ các vấn đề lý luận về KTSTQ, bao gồm khái niệm, cách tiếp cận, các nhân tố ảnh hưởng và hệ thống tiêu chí đánh giá hiệu quả tài chính; phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động KTSTQ ở Việt Nam giai đoạn 2016-2020, chỉ ra những kết quả đạt được, hạn chế, tồn tại và nguyên nhân; cuối cùng là xây dựng quan điểm, định hướng mục tiêu và đề xuất các nhóm giải pháp nâng cao hiệu quả tài chính trong bối cảnh hải quan thông minh, hải quan số.
Những điểm mới nổi bật của luận án bao gồm việc đưa ra khái niệm hiệu quả tài chính trong KTSTQ là mối tương quan giữa kết quả đạt được thông qua hoạt động KTSTQ và các chi phí, nguồn lực sử dụng, được biểu hiện bằng tiền hoặc các hình thức giá trị khác. Luận án cũng xác định hệ thống 7 tiêu chí/chỉ số cụ thể để đánh giá hiệu quả tài chính, xây dựng mô hình lý thuyết về 05 nhân tố chủ quan và 04 nhân tố khách quan ảnh hưởng, cùng các phương pháp đo lường và đánh giá đa dạng như so sánh, bảng điểm, xếp hạng luân phiên, phê bình lưu giữ, quan sát hành vi. Nghiên cứu đã thiết kế mẫu phiếu điều tra, khảo sát, và xử lý mô hình để làm rõ thực trạng hiệu quả tài chính và mối tương quan với các nhân tố tác động, từ đó chỉ ra những hạn chế và nguyên nhân còn tồn tại. Đặc biệt, luận án đề xuất quan điểm, mục tiêu phát triển KTSTQ giai đoạn 2012-2030 cùng 08 định hướng và 06 nhóm giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả tài chính trong KTSTQ tại Việt Nam.
Kết quả nghiên cứu khẳng định hoạt động KTSTQ trong giai đoạn 2016-2020 đã đạt được hiệu quả nhất định, song vẫn cần tiếp tục nâng cao hơn nữa để đáp ứng yêu cầu phát triển.
Mục lục chi tiết:
- MỞ ĐẦU
- 1. Tính cấp thiết của đề tài
- 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
- 2.1. Mục đích nghiên cứu
- 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- 3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
- 3.1. Đối tượng nghiên cứu
- 3.2. Phạm vi nghiên cứu
- 4. Phương pháp nghiên cứu
- 5. Những điểm mới của luận án
- 6. Kết cấu của luận án
- Chương 1: Tổng quan về tình hình nghiên cứu
- Chương 2: Những vấn đề lý luận về hiệu quả tài chính trong KTSTQ.
- Chương 3: Thực trạng hiệu quả tài chính trong KTSTQ ở Việt Nam.
- Chương 4: Định hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả tài chính trong KTSTQ ở Việt Nam.
- CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
- 1.1. Các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước liên quan đến KTSTQ
- 1.2. Các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước liên quan đến hiệu quả nói chung và hiệu quả tài chính trong kiểm tra sau thông quan
- 1.3. Đánh giá tổng quan tình hình nghiên cứu của đề tài
- 1.4. Định hướng nghiên cứu của luận án
- a. Về lý luận:
- b. Về thực tiễn:
- c. Về định hướng, giải pháp
- CHƯƠNG 2 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ TÀI CHÍNH TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN
- 2.1. Cơ sở lý luận về kiểm tra sau thông quan
- 2.1.1. Khái niệm kiểm tra sau thông quan và các đặc trưng cơ bản của kiểm tra sau thông quan
- 2.1.2. Vai trò của kiểm tra sau thông quan
- 2.1.3. Nguyên tắc và phương pháp kiểm tra sau thông quan
- 2.1.4. Quy trình kiểm tra sau thông quan
- 2.2. Lý luận về hiệu quả tài chính trong kiểm tra sau thông quan
- 2.2.1. Khái niệm hiệu quả tài chính trong kiểm tra sau thông quan
- 2.2.2. Các tiêu chí đánh giá hiệu quả tài chính trong kiểm tra sau thông quan
- 2.2.2.1. Số cuộc KTSTQ, số thu vào ngân sách nhà nước
- 2.2.2.2. Chi phí thực hiện KTSTQ
- 2.2.2.3. Thời gian KTSTQ
- 2.2.2.4. Số lượng công chức, cán bộ thực hiện KTSTQ
- 2.2.2.5. Phát hiện các hành vi vi phạm và xử lý vi phạm hành chính
- 2.2.2.6. Mức độ tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa
- 2.2.2.7. Hiệu lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực hải quan
- 2.2.3. Các chỉ số đánh giá hiệu quả tài chính trong kiểm tra sau thông quan
- 2.2.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả tài chính trong kiểm tra sau thông quan
- 2.2.4.1. Nhân tố chủ quan
- 2.2.4.2. Nhân tố khách quan
- 2.2.5. Các phương pháp đo lường và đánh giá hiệu quả tài chính trong KTSTQ
- 2.3. Kinh nghiệm đánh giá hiệu quả tài chính trong một số hoạt động quản lý NN
- 2.3.1. Kinh nghiệm đánh giá hiệu quả tài chính của ngành thuế
- 2.3.2. Kinh nghiệm đánh giá hiệu quả tài chính thông qua kiểm toán hoạt động của Kiểm toán Nhà nước
- CHƯƠNG 3 THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ TÀI CHÍNH TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN Ở VIỆT NAM
- 3.1. Thực trạng kiểm tra sau thông quan ở Việt Nam
- 3.1.1. Cơ sở pháp lý cho hoạt động kiểm tra sau thông quan ở Việt Nam
- 3.1.2. Mô hình kiểm tra sau thông quan ở Việt Nam hiện nay
- 3.1.2.1. Mô hình tổ chức lực lượng kiểm tra sau thông quan ở Việt Nam
- 3.1.2.2. Mô hình nghiệp vụ kiểm tra sau thông quan ở Việt Nam
- 3.1.3. Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động kiểm tra sau thông quan ở Việt Nam
- 3.1.3.1. Thực trạng công tác kiểm tra sau thông quan ở Việt Nam
- 3.1.3.2. Đánh giá thực trạng công tác kiểm tra sau thông quan ở Việt Nam
- 3.2. Đánh giá hiệu quả tài chính trong kiểm tra sau thông quan ở Việt Nam
- 3.2.1. Đánh giá dựa trên chỉ số Tổng số tiền thuế ấn định và Tổng số thu vào ngân sách bình quân trên chi phí
- 3.2.2. Đánh giá dựa trên chỉ số Chi phí và Số thuế ấn định bình quân của 01 cuộc KTSTQ
- 3.2.3. Đánh giá dựa trên chỉ số số cuộc phát hiện các hành vi vi phạm trên tổng số cuộc kiểm tra sau thông quan
- 3.2.4. Đánh giá dựa trên tiêu chí mức độ tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp
- 3.2.5. Đánh giá dựa trên thống kê mô tả dữ liệu thu thập bằng phương pháp bảng hỏi
- 3.3. Mô hình các nhân tố tác động đến hiệu quả tài chính trong kiểm tra sau thông quan ở Việt Nam
- CHƯƠNG 4 ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ TÀI CHÍNH TRONG KIỂM TRA SAU THÔNG QUAN Ở VIỆT NAM
- 4.1. Quan điểm, mục tiêu phát triển và định hướng nâng cao hiệu quả tài chính trong kiểm tra sau thông quan ở Việt Nam thời gian tới
- 4.1.1. Quan điểm, mục tiêu phát triển kiểm tra sau thông quan giai đoạn 2021-2030
- 4.1.2. Định hướng nâng cao hiệu quả tài chính trong kiểm tra sau thông quan ở Việt Nam
- 4.2. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả tài chính trong kiểm tra sau thông quan ở Việt Nam
- 4.2.1. Nhóm giải pháp về mô hình tổ chức kiểm tra sau thông quan
- 4.2.1.1. Cải cách mô hình tổ chức lực lượng kiểm tra sau thông quan
- 4.2.1.2. Bố trí nguồn nhân lực kiểm tra sau thông quan theo vị trí việc làm
- 4.2.1.3. Cải cách tiền lương theo vị trí việc làm
- 4.2.1.4. Chú trọng chất lượng nguồn nhân lực kiểm tra sau thông quan
- 4.2.2. Nhóm giải pháp về mô hình nghiệp vụ kiểm tra sau thông quan
- 4.2.2.1. Nâng cao chất lượng lựa chọn đối tượng kiểm tra sau thông quan
- 4.2.2.2. Chú trọng công tác lập kế hoạch kiểm tra sau thông quan
- 4.2.2.3. Tiếp tục hoàn thiện quy trình kiểm tra sau thông quan
- 4.2.2.4. Đổi mới phương pháp, kỹ thuật thực hiện kiểm tra sau thông quan
- 4.2.2.5. Sử dụng các công cụ tài chính hỗ trợ thực hiện kiểm tra sau thông quan
- 4.2.3. Nhóm giải pháp về tăng cường áp dụng quản lý tuân thủ trong kiểm tra sau thông quan và mở rộng chương trình doanh nghiệp ưu tiên
- 4.2.3.1. Tăng cường áp dụng quản lý tuân thủ trong kiểm tra sau thông quan
- 4.2.3.2. Mở rộng chương trình doanh nghiệp ưu tiên
- 4.2.4. Nhóm giải pháp về ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động kiểm tra sau thông quan
- 4.2.4.1. Tiếp tục hoàn thiện cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin và hệ thống cơ sở dữ liệu phục vụ kiểm tra sau thông quan
- 4.2.4.2. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin vào các bước KTSTQ
- 4.2.4.3. Phát triển hệ thống, phần mềm hỗ trợ kiểm tra sau thông quan đáp ứng yêu cầu hải quan số trên nền tảng tích hợp thông tin
- 4.2.5. Nhóm giải pháp về hoàn thiện cơ sở pháp lý cho hoạt động kiểm tra sau thông quan
- 4.2.5.1. Ban hành bộ chỉ số đánh giá hiệu quả tài chính trong kiểm tra sau thông quan
- 4.2.5.2. Tiếp tục sửa đổi, bổ sung một số quy định pháp luật liên quan đến hoạt động kiểm tra sau thông quan
- 4.2.6. Nhóm một số các giải pháp khác
- 4.2.6.1. Nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của đối tượng được KTSTQ
- 4.2.6.2. Hoàn thiện cơ chế phối hợp phục vụ kiểm tra sau thông quan
- 4.3. Điều kiện thực hiện và lộ trình thực hiện các giải pháp
- 4.3.1. Điều kiện thực hiện các giải pháp
- 4.3.2. Đề xuất lộ trình thực hiện các giải pháp
- KẾT LUẬN