Giám sát ngân sách nhà nước của Quốc hội theo pháp luật Việt Nam
Không được đề cập rõ ràng trong văn bản.
Luận án "Giám sát ngân sách nhà nước của Quốc hội theo pháp luật Việt Nam" được lựa chọn do tính cấp thiết của việc tăng cường hiệu lực, hiệu quả hoạt động giám sát của Quốc hội (QH) đối với ngân sách nhà nước (NSNN) – một vấn đề hiện còn nhiều khó khăn, bất cập. Mục đích nghiên cứu là tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan, đồng thời hệ thống hóa và làm sáng tỏ các vấn đề lý luận cơ bản về hoạt động giám sát NSNN của QH và pháp luật về vấn đề này, bao gồm việc xác định rõ khái niệm, đặc điểm, mục tiêu, vai trò, chức năng, nguyên tắc, các hình thức giám sát và các yếu tố ảnh hưởng.
Đối tượng nghiên cứu của luận án là các quan điểm, vấn đề lý luận về hoạt động giám sát NSNN của QH, các quy định pháp luật Việt Nam về vấn đề này, và thực tiễn thực hiện pháp luật. Phạm vi nghiên cứu về không gian bao gồm NS trung ương và NS địa phương trên phạm vi cả nước; về thời gian tập trung đánh giá thực trạng pháp luật từ năm 2011 đến 2021 và định hướng đến 2030. Luận án sử dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học như phân tích, tổng hợp, thống kê, luật học so sánh, chuyên gia và lịch sử.
Những đóng góp mới của luận án bao gồm việc bổ sung và làm sâu sắc hơn những vấn đề lý luận về giám sát NSNN và pháp luật liên quan, phân tích toàn diện thực trạng pháp luật và thực tiễn, xác định quan điểm và định hướng hoàn thiện pháp luật, đồng thời đề xuất nhóm giải pháp pháp lý và kiến nghị sửa đổi, bổ sung một số điều luật trong Luật Ngân sách nhà nước năm 2015 và Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân năm 2015. Về ý nghĩa khoa học, nghiên cứu đóng góp vào việc phát triển cơ sở lý luận, tạo tiền đề cho thực tiễn triển khai hoạt động giám sát. Về ý nghĩa thực tiễn, các kiến nghị của luận án là tài liệu tham khảo để hoàn thiện pháp luật, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động giám sát NSNN của QH.
Luận án được kết cấu thành 04 chương. Chương 1 tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài, đánh giá các vấn đề đã được làm rõ và những khoảng trống còn tồn tại, đặc biệt là sự thiếu hụt trong phân tích có hệ thống, toàn diện về giám sát NSNN gắn với quy trình ngân sách, cũng như các câu hỏi và giả thuyết nghiên cứu. Chương 2 đi sâu vào những vấn đề lý luận về giám sát NSNN và pháp luật về giám sát NSNN của QH, làm rõ khái niệm, đặc điểm của NSNN, giám sát, giám sát NSNN và giám sát NSNN của QH, phân biệt với các hoạt động khác, nêu các nguyên tắc, chức năng, vai trò và hình thức giám sát. Chương này cũng trình bày khái niệm, đặc điểm và nội dung của pháp luật về giám sát NSNN của QH, bao gồm thẩm quyền và các quy trình giám sát như xem xét báo cáo, tổ chức đoàn giám sát chuyên đề và chất vấn.