Luận án Đời sống xã hội của người Hmông theo đạo tin lành ở miền núi phía bắc hện nay

Tên luận án:

ĐỜI SỐNG XÃ HỘI CỦA NGƯỜI HMÔNG THEO ĐẠO TIN LÀNH Ở MIỀN NÚI PHÍA BẮC HIỆN NAY

Ngành:

TÔN GIÁO HỌC

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tiến sĩ này tập trung nghiên cứu "Đời sống xã hội của người Hmông theo Đạo Tin Lành ở miền núi phía Bắc hiện nay". Đề tài thuộc chuyên ngành Tôn giáo học, được hoàn thành tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh vào năm 2020. Luận án đặt trong bối cảnh Đạo Tin Lành (Vàng Trứ) du nhập vào cộng đồng người Hmông ở miền núi phía Bắc Việt Nam từ cuối thập kỷ 80, đầu 90 của thế kỷ XX, tạo ra những biến đổi sâu sắc trong đời sống xã hội của họ.

Mục tiêu của luận án là làm rõ thực trạng và xu hướng biến đổi của đời sống kinh tế, chính trị, tôn giáo, tín ngưỡng của người Hmông theo Đạo Tin Lành, từ đó đề xuất các kiến nghị và giải pháp chính sách phù hợp. Luận án tổng quan tình hình nghiên cứu, khái lược về người Hmông và quá trình theo đạo Tin Lành, chỉ ra thực trạng và xu hướng biến đổi trong đời sống xã hội hiện nay.

Nghiên cứu sử dụng phương pháp luận của Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước Việt Nam về tôn giáo và dân tộc. Các cách tiếp cận bao gồm sử học, tôn giáo học, nhân học, văn hóa học, xã hội học. Các phương pháp nghiên cứu chính là duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, lôgic - lịch sử, phân tích và tổng hợp, so sánh, thống kê, điền dã và phỏng vấn sâu. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào đời sống kinh tế, chính trị, tôn giáo, tín ngưỡng của người Hmông theo Đạo Tin Lành tại một số tỉnh miền núi phía Bắc từ năm 1986 đến nay, với các địa bàn trọng điểm như Cao Bằng, Bắc Kạn, Điện Biên, Lai Châu, Sơn La, Lào Cai, Yên Bái.

Kết quả luận án hệ thống hóa các công trình nghiên cứu trước đó, phác họa bức tranh tổng quan về đời sống xã hội và xu hướng biến đổi, đồng thời cung cấp luận cứ khoa học cho việc hoạch định chính sách tôn giáo - dân tộc. Đạo Tin Lành đã mang lại nhiều thay đổi tích cực như cải thiện đời sống kinh tế, loại bỏ hủ tục, cải thiện bình đẳng giới và thay đổi cơ cấu xã hội. Tuy nhiên, cũng có những tác động tiêu cực như tình trạng lợi dụng tôn giáo gây mất an ninh trật tự, mâu thuẫn giữa các cộng đồng. Luận án dự báo xu hướng phát triển ổn định hơn của đạo Tin Lành trong tương lai, nhưng vẫn tiềm ẩn nguy cơ từ các thế lực lợi dụng. Để khuyến khích chuyển biến tích cực và hạn chế tiêu cực, luận án đề xuất các giải pháp tổng thể về nhận thức, chính sách, tổ chức quản lý, kinh tế - chính trị và văn hóa.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU
  • 1. Lý do chọn đề tài
• Chương 1: TỔNG QUAN
  • 1.1. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
    • 1.1.1. Các công trình nghiên cứu về người Hmông nói chung
    • 1.1.2. Các nghiên cứu về đời sống xã hội của người Hmông theo đạo Tin Lành ở miền núi phía Bắc
  • 1.2. NHỮNG VẤN ĐỀ ĐÃ ĐƯỢC NGHIÊN CỨU VÀ TIẾP TỤC NGHIÊN CỨU
  • 1.3. KHUNG LÝ THUYẾT NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI VÀ MỘT SỐ KHÁI NIỆM SỬ DỤNG TRONG LUẬN ÁN
    • 1.2.1. Câu hỏi nghiên cứu
    • 1.2.2. Giả thiết nghiên cứu
    • 1.2.3. Các lý thuyết tham chiếu
• Chương 2: KHÁI LƯỢC CHUNG VỀ NGƯỜI HMÔNG VÀ QUÁ TRÌNH DU NHẬP, PHÁT TRIỂN CỦA ĐẠO TIN LÀNH TRONG CỘNG ĐỒNG NGƯỜI HMÔNG Ở MIỀN NÚI PHÍA BẮC
  • 2.1. NGƯỜI HMÔNG VÀ ĐẶC ĐIỂM NGƯỜI HMÔNG Ở MIỀN NÚI PHÍA BẮC
    • 2.1.1. Khái quát về lịch sử người Hmông ở Việt Nam
    • 2.1.2. Đặc điểm người Hmông ở miền núi phía Bắc
  • 2.2. QUÁ TRÌNH DU NHẬP, PHÁT TRIỂN CỦA ĐẠO TIN LÀNH TRONG CỘNG ĐỒNG NGƯỜI HMÔNG Ở MIỀN NÚI PHÍA BẮC
    • 2.2.1. Người Hmông theo đạo Tin Lành giai đoạn từ 1986 đến 2004
    • 2.2.2. Người Hmông theo đạo Tin Lành giai đoạn từ 2005 đến nay
    • 2.2.3. Nguyên nhân phát triển của đạo Tin Lành trong vùng đồng bào Hmông khu vực miền núi phía Bắc
• Chương 3: THỰC TRẠNG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI CỦA NGƯỜI HMÔNG THEO ĐẠO TIN LÀNH Ở MIỀN NÚI PHÍA BẮC
  • 3.1. ĐỜI SỐNG KINH TẾ, CHÍNH TRỊ CỦA NGƯỜI HMÔNG THEO ĐẠO TIN LÀNH Ở MIỀN NÚI PHÍA BẮC
    • 3.1.1. Đời sống kinh tế của người Hmông theo đạo Tin Lành ở miền núi phía Bắc
    • 3.1.2. Đời sống chính trị của người Hmông theo đạo Tin Lành ở miền núi phía Bắc
  • 3.2. ĐỜI SỐNG TÔN GIÁO, TÍN NGƯỠNG CỦA NGƯỜI HMÔNG THEO ĐẠO TIN LÀNH Ở MIỀN NÚI PHÍA BẮC
• Chương 4: XU HƯỚNG BIẾN ĐỔI TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI CỦA NGƯỜI HMÔNG THEO ĐẠO TIN LÀNH CÁC TỈNH MIỀN NÚI PHÍA BẮC VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP
  • 4.1. XU HƯỚNG BIẾN ĐỔI TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI CỦA NGƯỜI HMÔNG THEO ĐẠO TIN LÀNH Ở MIỀN NÚI PHÍA BẮC
    • 4.1.1. Xu hướng biến đổi trong đời sống kinh tế, chính trị
    • 4.1.2. Xu hướng biến đổi trong đời sống tôn giáo, tín ngưỡng
  • 4.2. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM KHUYẾN KHÍCH NHỮNG CHUYỂN BIẾN TÍCH CỰC VÀ HẠN CHẾ NHỮNG CHUYỂN BIẾN TIÊU CỰC TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI CỦA NGƯỜI HMÔNG THEO ĐẠO TIN LÀNH Ở MIỀN NÚI PHÍA BẮC
    • 4.2.1. Về nhận thức
    • 4.2.2. Về chính sách
    • 4.2.3. Về tổ chức quản lý
    • 4.2.4. Về kinh tế - xã hội
    • 4.2.5. Về văn hoá
• KẾT LUẬN