Tên luận án:
ĐỜI SỐNG CỘNG ĐỒNG TÍN ĐỒ PHẬT GIÁO HÒA HẢO Ở AN GIANG HIỆN NAY
Ngành:
Tôn giáo học
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Đời sống cộng đồng tín đồ Phật giáo Hòa Hảo ở An Giang hiện nay" là một công trình nghiên cứu cấp tiến sĩ trong ngành Tôn giáo học, được thực hiện tại Học viện Khoa học Xã hội, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam. Đề tài tập trung làm rõ thực trạng và đặc điểm của đời sống cộng đồng tín đồ Phật giáo Hòa Hảo (PGHH) tại An Giang, một tôn giáo ra đời năm 1939 tại địa phương này và đã phát triển nhanh chóng, có sức sống cùng ảnh hưởng mạnh mẽ đến đời sống xã hội khu vực. Đặc biệt, từ khi được Nhà nước công nhận tư cách pháp nhân (năm 1999), sức sống và ảnh hưởng của PGHH càng thể hiện rõ nét hơn qua những đổi thay, khởi sắc của đời sống cộng đồng tín đồ.
Nghiên cứu này có tính cấp thiết cao, nhằm nhận thức toàn diện, đầy đủ hơn về đời sống cộng đồng tín đồ PGHH, mối quan hệ của nó với các lĩnh vực đời sống xã hội tỉnh An Giang, đồng thời nhận diện cả những nhân tố tích cực thúc đẩy và những hiện tượng tiêu cực cản trở sự phát triển. Mục đích của luận án là làm rõ thực trạng, đặc điểm, kiến giải xu hướng biến đổi và những vấn đề đặt ra, từ đó đề xuất các khuyến nghị nhằm phát huy những mặt tích cực và hạn chế những mặt tiêu cực. Đối tượng nghiên cứu là đời sống cộng đồng của tín đồ PGHH ở An Giang hiện nay, được giới hạn trong phạm vi không gian tỉnh An Giang và thời gian khảo sát từ tháng 3/2018 đến tháng 7/2023.
Luận án dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về tôn giáo, cùng các cách tiếp cận đa ngành như tôn giáo học, triết học, sử học tôn giáo, xã hội học, tâm lý học và nhân học tôn giáo. Các phương pháp nghiên cứu chính bao gồm phân tích tài liệu, điều tra xã hội học (bảng hỏi), phỏng vấn sâu và quan sát - điền dã. Đóng góp mới của luận án là chỉ rõ đặc điểm có tính đặc thù, xu hướng biến đổi và phát triển của đời sống cộng đồng tín đồ PGHH ở An Giang hiện nay. Về ý nghĩa, công trình này ứng dụng tri thức và lý thuyết khoa học vào nghiên cứu một hiện tượng tôn giáo tiêu biểu, góp phần nâng cao nhận thức về tính quy luật của sự hình thành, vận động và phát triển của tôn giáo nói chung và PGHH nói riêng, đồng thời cung cấp tài liệu tham khảo giá trị.
Mục lục chi tiết:
- Mở đầu
- 1. Tính cấp thiết của đề tài
- 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án
- 2.1. Mục đích nghiên cứu
- 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
- 3.1. Đối tượng nghiên cứu
- 3.2. Phạm vi nghiên cứu
- 4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận án
- 4.1. Cách tiếp cận nghiên cứu
- 4.2. Khung lý thuyết nghiên cứu
- 4.2.1. Câu hỏi nghiên cứu
- 4.2.2. Giả thuyết nghiên cứu
- 4.2.3. Lý thuyết nghiên cứu
- 4.3. Phương pháp nghiên cứu
- 4.4. Các khái niệm cơ bản được sử dụng trong luận án
- 5. Đóng góp mới của luận án
- 6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
- 6.1. Ý nghĩa lý luận
- 6.2. Ý nghĩa thực tiễn
- 7. Cơ cấu của luận án
- CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
- 1.1. Nội dung đời sống cộng đồng tín đồ phật giáo hòa hảo ở An Giang
- 1.1.1. Đức Huỳnh Giáo chủ và niềm tin tôn giáo của tín đồ Phật giáo Hòa Hảo
- 1.1.2. Người tín đồ Phật giáo Hòa Hảo và những hoạt động tôn giáo trong đời sống cộng đồng của tín đồ
- 1.1.3. Hoạt động từ thiện xã hội của cộng đồng tín đồ Phật giáo Hòa Hảo
- 1.1.4. Các sinh hoạt đời sống xã hội khác của cộng đồng tín đồ Phật giáo Hòa Hảo
- 1.2. Những vấn đề đã nghiên cứu của đề tài và các định hướng tiếp tục nghiên cứu
- 1.2.1. Những vấn đề đã nghiên cứu của đề tài
- 1.2.2. Các định hướng tiếp tục nghiên cứu trong luận án
- CHƯƠNG 2. KHÁI QUÁT VỀ PHẬT GIÁO HÒA HẢO VÀ HÌNH THÁI CỘNG ĐỒNG TÍN ĐỒ PHẬT GIÁO HÒA HẢO Ở AN GIANG
- 2.1. Khái quát về phật giáo Hòa Hảo
- 2.2.1. Quá trình ra đời của Phật giáo Hòa Hảo ở An Giang và các giai đoạn phát triển của nó
- 2.1.1.1. Vùng đất An Giang và làng Hòa Hảo - nơi Phật giáo Hòa Hảo ra đời
- 2.1.1.2. Hoàn cảnh xã hội ra đời Phật giáo Hòa Hảo và sự kiện ông Huỳnh Phú Sổ lập đạo Phật giáo Hòa Hảo ở An Giang
- 2.1.1.3. Các giai đoạn phát triển cơ bản của Phật giáo Hòa Hảo
- 2.1.2. Nội dung cơ bản của Phật giáo Hòa Hảo
- 2.1.2.1. Giáo lý Phật giáo Hòa Hảo
- 2.1.2.2. Giáo luật của Phật giáo Hòa Hảo
- 2.1.2.3. Nghi lễ thờ cúng của Phật giáo Hòa Hảo
- 2.1.4.4. Hệ thống tổ chức của Phật giáo Hòa Hảo
- 2.2. Hình thái cộng đồng tín đồ phật giáo hòa hảo ở An Giang
- 2.2.1. Bối cảnh An Giang của tồn tại cộng đồng tín đồ Phật giáo Hòa Hảo ở An Giang
- 2.2.2. Cộng đồng tín đồ Phật giáo Hòa Hảo ở An Giang có thành phần chủ yếu là nông dân người Việt Nam Bộ
- 2.2.3. Tín đồ Phật giáo Hòa Hảo ở An Giang có số lượng lớn nhất so với các tỉnh, thành khác, và phân bố rộng khắp trên địa bàn An Giang cùng với hệ thống Ban trị sự cơ sở tiếp tục được hoàn thiện, kiện toàn
- 2.2.4. Tồn tại cộng đồng tín đồ Phật giáo Hòa Hảo ở An Giang thuộc về nơi là trung tâm tôn giáo của Phật giáo Hòa Hảo với Thánh địa và Ban trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Hòa Hảo đóng trú trên địa bàn
- CHƯƠNG 3. THỰC TRẠNG VÀ ĐẶC ĐIỂM ĐỜI SỐNG CỘNG ĐỒNG TÍN ĐỒ PHẬT GIÁO HÒA HẢO Ở AN GIANG HIỆN NAY
- 3.1. Thực trạng đời sống cộng đồng tín đồ phật giáo hòa hảo ở An Giang hiện nay
- 3.1.1. Sinh hoạt tôn giáo của cộng đồng tín đồ Phật giáo Hòa Hảo ở An Giang hiện nay
- 3.1.1.1. Tín đồ tham gia phổ truyền giáo lý
- 3.1.1.2. Tín đồ thực hiện việc thờ cúng và ăn chay
- 3.1.1.3. Tín đồ tham gia, phục vụ lễ hội, và hành hương, thăm viếng cơ sở tôn giáo của Phật giáo Hòa Hảo
- 3.1.2. Hoạt động từ thiện xã hội của cộng đồng tín đồ Phật giáo Hòa Hảo ở An Giang
- 3.1.2.1. Những loại hình hoạt động từ thiện xã hội chủ yếu của cộng đồng tín đồ Phật giáo Hòa Hảo ở An Giang
- 3.1.2.2. Những mô hình tiêu biểu về hoạt động từ thiện xã hội của cộng đồng tín đồ Phật giáo Hòa Hảo ở An Giang
- 3.1.3. Hoạt động đời sống xã hội của cộng đồng tín đồ Phật giáo Hòa Hảo ở An Giang hiện nay
- 3.1.3.1. Việc quan, hôn, tang, tế của cộng đồng tín đồ Phật giáo Hòa Hảo ở An Giang
- 3.1.3.2. Những hoạt động tham gia vào đời sống xã hội địa phương của tín đồ Phật giáo Hòa Hảo ở An Giang
- 3.2. Đặc điểm đời sống cộng đồng tín đồ phật giáo hòa hảo ở An Giang hiện nay
- 3.2.1. Sự hình thành tư cách tín đồ và nhận thức tôn giáo của tín đồ Phật giáo Hòa Hảo chủ yếu xuất phát từ môi trường gia đình và các mối quan hệ gia đình
- 3.2.2. Niềm tin tôn giáo của tín đồ Phật giáo Hòa Hảo ở An Giang sâu sắc, bền chặt
- 3.2.3. Hình thức thực hành sinh hoạt tôn giáo của tín đồ Phật giáo Hòa Hảo đơn giản, linh hoạt và phong phú
- 3.2.4. Các giá trị đạo đức Phật giáo Hòa Hảo thể hiện nổi bật thông qua hoạt động từ thiện xã hội của cộng đồng tín đồ
- 3.2.5. Nếp sống của người tín đồ Phật giáo Hòa Hảo bình dị
- CHƯƠNG 4. XU HƯỚNG BIẾN ĐỔI VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA CỦA ĐỜI CỐNG CỘNG ĐỒNG TÍN ĐỒ PHẬT GIÁO HÒA HẢO Ở AN GIANG
- 4.1. Xu hướng biến đổi của đời sống cộng đồng tín đồ Phật giáo Hòa Hảo ở An Giang
- 4.1.1. Hội nhập mạnh mẽ vào đời sống xã hội tỉnh An Giang và tiếp tục sự gắn bó, đồng hành cùng dân tộc
- 4.1.2. Tiếp tục khẳng định và làm sâu sắc thêm những giá trị đạo đức Phật giáo Hòa Hảo thông qua hoạt động từ thiện xã hội của cộng đồng tín đồ
- 4.1.3. Mở rộng không gian và hình thức sinh hoạt, hoạt động tôn giáo của tín đồ
- 4.1.4. “Xích lại” gần hơn với Phật giáo Việt Nam trong một số lĩnh vực hoạt động tôn giáo của tín đồ
- 4.2. Những vấn đề đặt ra của đời sống cộng đồng tín đồ phật giáo hòa hảo ở An Giang và một số khuyến nghị
- 4.2.1. Những vấn đề đặt ra của đời sống cộng đồng tín đồ Phật giáo Hòa Hảo ở An Giang
- 4.2.2. Một số khuyến nghị
- 4.2.2.1. Khuyến nghị đối với hệ thống Giáo hội Phật giáo Hòa Hảo
- 4.2.2.2. Khuyến nghị đối với các cơ quan quản lý nhà nước về tôn giáo và các bên liên quan trong hệ thống chính trị tỉnh An Giang
- Kết luận
- Danh mục công trình khoa học của tác giả đã công bố liên quan đến luận án
- Danh mục tài liệu tham khảo
- Phụ lục