DẠY HỌC TÍCH HỢP LỊCH SỬ, ĐỊA LÍ ĐỊA PHƯƠNG TRONG MÔN LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ CHO HỌC SINH TIỂU HỌC TỈNH PHÚ YÊN
LL và PPDH Tiểu học
Sự phát triển kinh tế xã hội Việt Nam đòi hỏi đổi mới giáo dục, đặc biệt là giáo dục phổ thông cần tập trung phát triển phẩm chất và năng lực của người công dân. Dạy học tích hợp lịch sử, địa lí địa phương (LSĐLĐP) có vai trò quan trọng trong việc làm rõ kiến thức về quê hương, phát triển khả năng vận dụng vào thực tiễn và giáo dục tình cảm cho học sinh. Tuy nhiên, thực trạng hiện nay cho thấy việc tích hợp LSĐLĐP chưa được thể hiện rõ trong sách giáo khoa, giáo viên gặp khó khăn trong việc khai thác nội dung địa phương, tổ chức hoạt động dạy học và tìm kiếm tài liệu. Các nghiên cứu về dạy học LSĐLĐP ở tiểu học còn hạn chế, thiếu hướng dẫn cụ thể về qui trình và biện pháp.
Trước bối cảnh đó, luận án này tập trung giải quyết vấn đề “Dạy học tích hợp lịch sử, địa lí địa phương trong môn Lịch sử và Địa lí cho học sinh tiểu học tỉnh Phú Yên”. Mục đích nghiên cứu là xây dựng qui trình và đề xuất các biện pháp dạy học tích hợp LSĐLĐP nhằm nâng cao kết quả học tập cho học sinh tiểu học tỉnh Phú Yên. Luận án đã thực hiện các nhiệm vụ: tìm hiểu cơ sở lí luận, khảo sát thực trạng, xây dựng qui trình, đề xuất biện pháp và khảo nghiệm, thực nghiệm sư phạm.
Về phương pháp nghiên cứu, luận án sử dụng kết hợp nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận (thu thập, phân tích tài liệu), nghiên cứu thực tiễn (điều tra, phỏng vấn, quan sát tại 20 trường tiểu học với 4340 học sinh và 153 giáo viên tại Phú Yên) và phương pháp bổ trợ (thống kê toán học, phần mềm SPSS, Excel).
Kết quả nghiên cứu cho thấy, luận án đã hệ thống hóa các vấn đề lí luận về tích hợp và dạy học tích hợp, xây dựng được các nguyên tắc, qui trình và đề xuất các biện pháp dạy học tích hợp LSĐLĐP phù hợp. Quá trình khảo nghiệm và thực nghiệm sư phạm đã khẳng định tính khả thi và hiệu quả của qui trình và các biện pháp đề xuất. Cụ thể, kết quả kiểm tra sau tác động của các nhóm thực nghiệm cao hơn đáng kể so với nhóm đối chứng, cho thấy học sinh hào hứng hơn, hiểu và nắm vững nội dung bài học, phát triển năng lực học tập bộ môn và có thái độ trân trọng giá trị địa phương. Điều này xác nhận giả thuyết khoa học của đề tài là đúng đắn: việc áp dụng qui trình và biện pháp dạy học tích hợp LSĐLĐP linh hoạt, hiệu quả sẽ nâng cao kết quả học tập.
Luận án cũng đưa ra các khuyến nghị cho Bộ Giáo dục và Đào tạo, các cấp quản lí giáo dục địa phương và giáo viên tiểu học về việc ban hành qui định, biên soạn tài liệu, bồi dưỡng chuyên môn và tăng cường liên kết để triển khai dạy học tích hợp LSĐLĐP một cách hiệu quả.