ĐÁNH GIÁ MÔ HÌNH ĐỘI LƯU ĐỘNG CỤM XÃ NHẰM CẢI THIỆN HOẠT ĐỘNG KHÁM CHỮA BỆNH CỦA TRẠM Y TẾ TẠI 3 HUYỆN CỦA TỈNH NINH BÌNH
Y tế công cộng
Luận án này tập trung vào việc đánh giá mô hình Đội lưu động cụm xã nhằm cải thiện hoạt động khám chữa bệnh (KCB) của trạm y tế (TYT) tại ba huyện của tỉnh Ninh Bình. Bối cảnh nghiên cứu chỉ ra rằng hoạt động cung cấp dịch vụ của các TYT xã hiện nay chưa thực sự hiệu quả, không đáp ứng được nhu cầu của người dân do thiếu bác sĩ, trang thiết bị y tế xuống cấp, thuốc men nghèo nàn và trình độ chuyên môn của cán bộ y tế còn hạn chế. Người dân thường lựa chọn khám bệnh vượt tuyến hoặc tại các cơ sở y tế tư nhân.
Mục tiêu nghiên cứu bao gồm mô tả thực trạng nguồn lực và hoạt động KCB của các TYT xã tỉnh Ninh Bình năm 2008, và thử nghiệm, đánh giá mô hình Đội khám chữa bệnh lưu động tại các cụm xã của 3 huyện thuộc tỉnh Ninh Bình trong giai đoạn từ tháng 1/2010 đến tháng 1/2012.
Những đóng góp mới của luận án là việc thử nghiệm thành công mô hình Đội KCB lưu động cụm xã. Kết quả cho thấy mô hình này giúp tăng thu hút người dân đến sử dụng TYT xã, nâng cao chất lượng chẩn đoán và điều trị nhờ việc sử dụng chung nhân lực bác sĩ giữa các xã và bổ sung các thiết bị hỗ trợ chẩn đoán hình ảnh, xét nghiệm. Mô hình này được đánh giá là có tính khả thi và khả năng nhân rộng.
Kết luận của luận án chỉ ra rằng, trước can thiệp (2008-2009), các TYT xã ở Ninh Bình còn thiếu thốn thiết bị chẩn đoán (siêu âm, xét nghiệm), chỉ 59,3% xã có bác sĩ. Kiến thức chuyên môn của bác sĩ và y sĩ về KCB các bệnh thông thường còn thấp. Sau hai năm triển khai, mô hình can thiệp đã mang lại nhiều cải thiện đáng kể. Số bệnh nhân ngoại trú tại các xã can thiệp tăng hơn 42% so với xã đối chứng. Tỷ lệ người cao tuổi và người tàn tật được quản lý và khám tại TYT tăng từ 17% lên 30%. Chất lượng dịch vụ KCB được nâng cao thông qua tỷ lệ chẩn đoán đúng, điều trị khỏi và kiến thức chuyên môn của nhân viên y tế. Nguồn thu từ KCB của TYT tại các xã can thiệp tăng gần 5 lần, thu nhập của cán bộ y tế tăng gấp 4-6 lần. Nhu cầu của người dân trong khám tại TYT ở xã can thiệp tăng đáng kể (74,2% so với 52,1% ở xã đối chứng). Tỷ lệ hộ có người trên 60 tuổi được khám và cấp sổ theo dõi cũng tăng mạnh. 83% người dân hài lòng về kết quả khám và điều trị của đội lưu động. Mặc dù trang thiết bị và thuốc vẫn còn thiếu, nhưng đã có cải thiện rõ rệt so với nhóm chứng. Mô hình Đội lưu động liên xã được chứng minh là khả thi, được cộng đồng, nhân viên y tế và lãnh đạo chấp nhận, cung cấp kinh nghiệm quản lý để triển khai rộng rãi.