ĐÁNH GIÁ ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN TỈNH PHÚ YÊN PHỤC VỤ PHÁT TRIỂN DU LỊCH
Địa lý Tài nguyên và Môi trường
Luận án "Đánh giá điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên tỉnh Phú Yên phục vụ phát triển du lịch" của Nguyễn Thị Ngạn được hoàn thành tại Học viện Khoa học và Công nghệ - Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam vào năm 2022, thuộc chuyên ngành Địa lý Tài nguyên và Môi trường.
Công trình này xác lập cơ sở khoa học cho việc đề xuất định hướng phát triển du lịch tỉnh Phú Yên thông qua đánh giá điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên. Luận án nhấn mạnh rằng du lịch là ngành kinh tế dựa vào tài nguyên, nên việc đánh giá chi tiết tài nguyên thiên nhiên (TNTN) và điều kiện tự nhiên (ĐKTN) là cần thiết để khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch của Phú Yên, một tỉnh duyên hải Nam Trung Bộ giàu TNTN nhưng phát triển du lịch còn chậm.
Luận án bảo vệ hai luận điểm chính: vị trí địa lý cùng với điều kiện tự nhiên và TNTN phong phú, đa dạng theo không gian là thế mạnh cho phát triển du lịch Phú Yên; và kết quả đánh giá mức độ thuận lợi của ĐKTN, TNTN đối với phát triển du lịch ở các điểm TNTN, loại hình du lịch tiêu biểu và tiểu vùng tự nhiên cung cấp cơ sở khoa học tổng hợp để đề xuất định hướng ưu tiên khai thác. Về ý nghĩa khoa học, luận án góp phần hoàn thiện phương pháp luận đánh giá ĐKTN, TNTN phục vụ phát triển du lịch cấp tỉnh. Về ý nghĩa thực tiễn, nó cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho các nhà quản lý trong hoạch định không gian và loại hình du lịch bền vững tại Phú Yên.
Kết quả nghiên cứu cho thấy Phú Yên có vị trí địa lý thuận lợi, đa dạng về địa chất, địa hình, khí hậu nhiệt đới gió mùa, hệ sinh vật phong phú và điều kiện hải văn lý tưởng cho du lịch biển. Tuy nhiên, cũng có những hạn chế như thời tiết cực đoan và dòng rip. TNTN của tỉnh hết sức đa dạng với 21 bãi biển, nhiều đầm phá, vũng vịnh, đảo ven bờ, gành đá, cao nguyên Vân Hòa, khu bảo tồn thiên nhiên, hồ, đập, thác, suối và suối khoáng nóng.
Luận án đã phân vùng địa lý tự nhiên tỉnh Phú Yên thành 01 vùng và 05 tiểu vùng. Kết quả đánh giá mức độ thuận lợi cho 17 điểm TNTN cho thấy phần lớn đạt mức "khá thuận lợi" (70,5%), 05/09 bãi biển đạt mức "rất thuận lợi" cho du lịch nghỉ dưỡng, và tài nguyên địa chất gắn với văn hóa đá đáp ứng cả 4 tiêu chí giá trị.
Từ đó, luận án đề xuất định hướng ưu tiên khai thác 10/17 điểm TNTN và 02 loại hình du lịch tiêu biểu, tập trung vào các điểm dễ tiếp cận, tối ưu hóa thời điểm khai thác, kiểm soát quy mô để đảm bảo tính bền vững. Các định hướng cụ thể cho từng loại hình du lịch (nghỉ dưỡng biển, tham quan địa chất) và các tiểu vùng tự nhiên, cùng 09 tuyến du lịch nội tỉnh và 02 tuyến liên tiểu vùng, cũng như 05 không gian phát triển du lịch, đã được đưa ra. Luận án cũng đề xuất các giải pháp khai thác TNTN nhằm phát huy thế mạnh và khắc phục hạn chế.
Hai đóng góp mới của luận án là: 1) Xây dựng bộ tiêu chí đánh giá nhằm xác định mức độ thuận lợi của ĐKTN, TNTN cho PTDL ở các điểm TNTN và các loại hình du lịch tiềm năng; 2) Nghiên cứu phân vùng địa lý tự nhiên làm cơ sở đánh giá mức độ thuận lợi cho PTDL theo các tiểu vùng tự nhiên trên địa bàn tỉnh Phú Yên.