Luận án Đảng vận động trí thức trong đấu tranh giải phóng dân tộc từ năm 1930 đến năm 1945

Tên luận án:

Đảng Vận động trí thức trong đấu tranh giải phóng dân tộc từ năm 1930 đến năm 1945

Ngành:

Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án Tiến sĩ này, được hoàn thành tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh vào năm 2015, có mục đích nghiên cứu làm sáng tỏ sự lãnh đạo của Đảng trong công tác vận động trí thức (CTVĐTT) thời kỳ 1930-1945, từ đó rút ra những kinh nghiệm quý báu. Các nhiệm vụ trọng tâm bao gồm nghiên cứu hệ thống quan điểm, chủ trương của Đảng và lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc về trí thức và CTVĐTT ở Việt Nam; đánh giá xác đáng năng lực, đóng góp của các nhóm trí thức cho phong trào cách mạng giai đoạn 1930-1945; làm rõ những sáng tạo, thành công và hạn chế của Đảng trong việc vận động, tranh thủ trí thức; đúc kết kinh nghiệm có ý nghĩa lý luận và thực tiễn; đồng thời vận dụng quan điểm của Đảng trong thời kỳ đổi mới để đánh giá khách quan các sự kiện.

Luận án phân tích quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về trí thức là một tầng lớp đặc biệt, không phải giai cấp nhưng có vị trí quan trọng do có học thức và hiểu biết. Nguyễn Ái Quốc nhận thức sâu sắc rằng trí thức Việt Nam luôn mang ý thức dân tộc, là lực lượng tiên phong tiếp thu tư tưởng cách mạng Mác - Lênin, truyền bá trong quần chúng và hăng hái tham gia các tổ chức cách mạng. Giai đoạn 1936-1939, nhận thức của Đảng về CTVĐTT đã có bước phát triển lớn, nhằm đoàn kết trí thức yêu nước, tiến bộ vào mặt trận đấu tranh chung, sát cánh cùng các tầng lớp nhân dân lao động.

Trong giai đoạn 1939-1945, trí thức, công chức, sinh viên, học sinh, thanh niên được tập hợp thành nhiều hội, nhóm yêu nước hoạt động đa dạng như Tổng hội Sinh viên Đông Dương, Hướng đạo sinh Việt Nam, và nhóm các nhà khoa học. Đặc biệt, "Thanh niên Tiền Phong" được thành lập tháng 6/1945 tại Nam Kỳ dưới sự lãnh đạo của Xứ ủy Nam Kỳ, sau đó gia nhập Mặt trận Việt Minh và đóng vai trò to lớn trong Tổng khởi nghĩa. Luận án khẳng định Đảng luôn coi trọng CTVĐTT, khơi dậy tinh thần yêu nước, giáo dục lý tưởng và tập hợp trí thức, biến họ thành "động lực" quan trọng của cách mạng. Quan điểm vận động trí thức của Đảng được đánh giá là một quá trình phát triển nhận thức ngày càng phù hợp và đúng đắn. Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám 1945 là minh chứng cho đường lối cứu nước đúng đắn và tư tưởng độc lập, tự do của Chủ tịch Hồ Chí Minh, phù hợp với nguyện vọng của trí thức và đại bộ phận nhân dân Việt Nam. Việc xây dựng và tập hợp trí thức vào Mặt trận dân tộc thống nhất được xem là chủ trương chiến lược và nhiệm vụ to lớn. Luận án cũng chỉ ra rằng trí thức Việt Nam đầu thế kỷ XX, dù chủ yếu là sản phẩm của nền giáo dục Pháp - Việt và xuất thân từ các gia đình có địa vị, vẫn thấu hiểu sâu sắc thân phận mất nước.