Đảng lãnh đạo xây dựng các đại đoàn chủ lực từ năm 1949 đến năm 1954
Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
Luận án nghiên cứu về sự lãnh đạo của Đảng đối với việc xây dựng các đại đoàn chủ lực (nay là sư đoàn) từ năm 1949 đến năm 1954, nhấn mạnh đây là chủ trương đúng đắn và có ý nghĩa thiết thực trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Trong bối cảnh Pháp tăng cường càn quét, bình định và thực hiện chính sách "dùng người Việt đánh người Việt", Đảng đã lãnh đạo xây dựng các đại đoàn chủ lực vững mạnh làm nòng cốt cho toàn quân, toàn dân.
Nội dung luận án làm rõ chủ trương của Đảng bao gồm quan điểm, phương hướng, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp, cùng với sự chỉ đạo toàn diện về quân sự, chính trị, hậu cần - kỹ thuật. Phạm vi thời gian nghiên cứu từ tháng 01 năm 1949 (Hội nghị cán bộ Trung ương lần thứ sáu) đến tháng 7 năm 1954 (kết thúc kháng chiến), chia thành hai giai đoạn 1949-1951 và 1951-1954. Không gian nghiên cứu từ Nam Trung Bộ trở ra miền Bắc, nơi các đại đoàn chủ lực ra đời và trưởng thành.
Luận án dựa trên cơ sở lý luận chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranh cách mạng và xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng, cùng với cơ sở thực tiễn từ các văn kiện của Đảng. Công trình tổng quan các nghiên cứu liên quan của cả tác giả trong và ngoài nước, khẳng định giá trị về tư liệu, cách tiếp cận, phương pháp nghiên cứu và nội dung, đặc biệt là vai trò to lớn, sự ra đời, trưởng thành và đóng góp của các đại đoàn chủ lực.
Trong giai đoạn 1949-1951, luận án phân tích âm mưu, thủ đoạn của thực dân Pháp và sự cần thiết xây dựng các đại đoàn. Đảng đã xác định phương hướng, mục tiêu xây dựng lực lượng có khả năng cơ động và sức chiến đấu cao, tiêu diệt lớn quân địch, đồng thời phát triển toàn diện về quân sự, chính trị, hậu cần - kỹ thuật, lấy chính trị làm "cái gốc". Các đại đoàn 312 và 320 được thành lập với biên chế mới, tổ chức huấn luyện nghiêm túc.
Giai đoạn 1951-1954, luận án xem xét bối cảnh thế giới và khu vực, làm rõ sự lãnh đạo của Đảng trong việc đẩy mạnh xây dựng các đại đoàn chủ lực dựa trên nhu cầu chiến tranh, khả năng của nhân dân và tài chính chính phủ. Đảng chủ trương nâng cao chất lượng toàn diện, đặc biệt là chất lượng chính trị, và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng thông qua việc thành lập chế độ cấp ủy Đảng trong bộ đội chủ lực (Nghị quyết 07/NQ-TW). Đại đoàn 325 được thành lập, cùng với việc điều chỉnh tổ chức biên chế và trang bị, tối ưu hóa lực lượng. Những chủ trương và chỉ đạo này đã giúp các đại đoàn phát huy vai trò quyết định, góp phần đưa cuộc kháng chiến sang giai đoạn mới.