Luận án Đặc điểm ngôn ngữ trong dân ca Tày

Tên luận án:

ĐẶC ĐIỂM NGÔN NGỮ TRONG DÂN CA TÀY

Ngành:

Ngôn ngữ Việt Nam (Mã số: 9220102), thuộc lĩnh vực Ngôn ngữ, Văn học và Văn hóa Việt Nam.

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Đặc điểm ngôn ngữ trong dân ca Tày" của Lê Thị Như Nguyệt, được hoàn thành tại Trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên, dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Tạ Văn Thông và PGS.TS Nguyễn Văn Lộc. Công trình tập trung nghiên cứu những đặc điểm về hình thức và ngữ nghĩa của ngôn ngữ trong dân ca Tày, cụ thể là ba loại văn bản: lượn, quan lang và then. Mục tiêu chính là chỉ ra những giá trị riêng biệt và độc đáo của ngôn ngữ trong các thể loại dân ca này, từ đó góp phần bảo tồn, phát triển vốn văn hóa truyền thống của dân tộc Tày.

Luận án được thúc đẩy bởi tầm quan trọng của việc tìm hiểu ngôn ngữ trong văn nghệ dân gian, sự cần thiết bảo tồn ngôn ngữ dân tộc thiểu số như tiếng Tày trong bối cảnh toàn cầu hóa, và sự phong phú của vốn văn học dân gian Tày. Phương pháp nghiên cứu chủ yếu là phương pháp miêu tả (bao gồm phân tích văn bản, phân tích ngữ nghĩa, thống kê, phân loại) và phương pháp liên ngành (văn học dân gian, âm nhạc dân gian, văn hóa học, thi học). Ngữ liệu khảo sát được chọn lọc từ các công trình sưu tầm dân ca Tày tại Cao Bằng và Lạng Sơn, với các văn bản thể hiện song ngữ tiếng Tày (latin hóa) và dịch văn học (Quốc ngữ).

Về mặt lí luận, luận án góp phần làm sáng tỏ các khía cạnh về ngôn ngữ trong dân ca các dân tộc thiểu số và cung cấp định hướng khái quát hóa các đặc trưng ngôn ngữ văn nghệ dân gian. Về thực tiễn, kết quả nghiên cứu có ý nghĩa trong việc bảo tồn và phát triển nghệ thuật, ngôn ngữ Tày, cung cấp kinh nghiệm sưu tầm, phân tích, biên dịch văn bản dân gian, và có thể dùng làm tài liệu tham khảo, giảng dạy về văn hóa Tày.

Bố cục luận án gồm ba chương chính. Chương 1 trình bày tổng quan tình hình nghiên cứu về dân ca Tày từ các góc độ văn hóa, văn học, ngôn ngữ học và xác lập cơ sở lí thuyết, thực tiễn, nhấn mạnh sự thiếu hụt các nghiên cứu chuyên sâu về ngôn ngữ dân ca Tày. Chương 2 đi sâu phân tích đặc điểm ngôn ngữ dân ca Tày xét về hình thức văn bản, bao gồm kết cấu (theo quan hệ thứ bậc và kế tiếp), cũng như thể, vần, nhịp trong lời hát. Chương 3 dự kiến phân tích đặc điểm ngôn ngữ dân ca Tày xét về ngữ nghĩa.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU
  • 1. Lí do chọn đề tài
  • 2. Mục đích nghiên cứu
  • 3. Nhiệm vụ nghiên cứu
  • 4. Đối tượng nghiên cứu
  • 5. Phạm vi nghiên cứu và ngữ liệu khảo sát
    • 5.1. Phạm vi nghiên cứu
    • 5.2. Ngữ liệu khảo sát
  • 6. Phương pháp và thủ pháp nghiên cứu
    • 6.1. Phương pháp miêu tả
    • 6.2. Phương pháp liên ngành
  • 7. Những đóng góp của đề tài
    • 7.1. Về mặt lí luận
    • 7.2. Về mặt thực tiễn
  • 8. Bố cục luận án
• Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÍ THUYẾT VÀ THỰC TIỄN
  • 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
  • 1.2. Cơ sở lí thuyết và thực tiễn
  • 1.3. Tiểu kết chương 1
• Chương 2: ĐẶC ĐIỂM NGÔN NGỮ DÂN CA TÀY XÉT VỀ HÌNH THỨC VĂN BẢN
  • 2.1. Kết cấu văn bản dân ca Tày
    • 2.1.1. Kết cấu văn bản dân ca Tày theo quan hệ thứ bậc (bao hàm)
    • 2.1.2. Kết cấu văn bản dân ca Tày theo quan hệ kế tiếp
  • 2.2. Thể, vần, nhịp trong dân ca Tày
    • 2.2.1. Thể
    • 2.2.2. Vần
    • 2.2.3. Nhịp
  • 2.3. Nhận xét về một số giá trị phản ánh qua hình ...
• Chương 3: ĐẶC ĐIỂM NGÔN NGỮ DÂN CA TÀY XÉT VỀ NGỮ NGHĨA
• KẾT LUẬN
• PHỤ LỤC