ĐA DẠNG HÓA VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG ĐƯỜNG BỘ Ở VIỆT NAM
KINH TẾ CHÍNH TRỊ
Luận án tiến sĩ "Đa dạng hóa vốn đầu tư xây dựng đường bộ ở Việt Nam" của Nguyễn Xuân Cường được thực hiện tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh vào năm 2017, thuộc chuyên ngành Kinh tế chính trị. Đề tài xuất phát từ tính cấp thiết của việc phát triển mạnh mẽ hệ thống hạ tầng giao thông đường bộ (GTĐB) trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế của Việt Nam. Mặc dù đã có những nỗ lực đa dạng hóa nguồn vốn và hình thức đầu tư, hệ thống GTĐB quốc gia đến cuối năm 2015 vẫn còn nhiều hạn chế, thiếu đồng bộ, kém tính kết nối, với 53% đường cấp thấp và tình trạng thiếu vốn đầu tư là vấn đề nan giải, cản trở sự phát triển.
Mục đích nghiên cứu của luận án là hệ thống hóa lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về đa dạng hóa (ĐDH) vốn đầu tư xây dựng đường bộ (XDĐB), phân tích, đánh giá thực trạng ĐDH vốn đầu tư XDĐB ở Việt Nam giai đoạn từ năm 2011 đến nay (2016), từ đó đề xuất quan điểm và giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển nguồn vốn này, góp phần nâng cao năng lực và hiện đại hóa hệ thống GTĐB Việt Nam đến năm 2025. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các quan điểm, cơ chế, chính sách, hình thức thực hiện ĐDH vốn đầu tư XDĐB ở Việt Nam, cùng với các chủ thể tham gia, đặc biệt là các dự án do Bộ Giao thông vận tải quản lý trên lãnh thổ Việt Nam.
Những điểm mới của luận án bao gồm việc hệ thống hóa lý luận và thực tiễn về ĐDH vốn đầu tư XDĐB gắn với đặc điểm, điều kiện thực tế của Việt Nam, tổng kết và đánh giá thực trạng ĐDH vốn đầu tư từ năm 2011 đến 2016 với các kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân, đồng thời đề xuất các quan điểm và giải pháp cụ thể cho giai đoạn đến năm 2025.
Luận án kết luận rằng ĐDH vốn đầu tư XDĐB là một giải pháp kinh tế mang tính quy luật, không chỉ là giải pháp tình thế, nhằm giảm gánh nặng ngân sách nhà nước và thúc đẩy phát triển hiệu quả hệ thống đường bộ. Giai đoạn 2011-2015 đã chứng kiến những kết quả thiết thực trong ĐDH vốn đầu tư XDĐB, nhưng quá trình thực hiện còn bộc lộ không ít hạn chế, yếu kém. Để tiếp tục thúc đẩy ĐDH vốn đầu tư XDĐB, cần nâng cao nhận thức, năng lực dự báo, chiến lược và quy hoạch phát triển, tăng cường vai trò Nhà nước trong tạo môi trường pháp lý, chính sách hỗ trợ, nâng cao năng lực của bộ máy quản lý, hoàn thiện cơ chế tạo nguồn lực về vốn, khoa học công nghệ, nhân lực và quản trị doanh nghiệp, đồng thời tăng cường thu hút và sử dụng hiệu quả vốn đầu tư nước ngoài.