Luận án Công tác lý luận của Đảng Cộng sản Việt Nam giai đoạn hiện tại

Tên luận án:

CÔNG TÁC LÝ LUẬN CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

Ngành:

XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƯỚC (Mã số: 931 02 02)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Công tác lý luận của Đảng Cộng sản Việt Nam giai đoạn hiện nay" của Nguyễn Thị Phương Chi, thuộc ngành Xây dựng Đảng và Chính quyền nhà nước, tập trung nghiên cứu sâu sắc về công tác lý luận (CTLL) của Đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN). Đề tài nhấn mạnh tầm quan trọng đặc biệt của CTLL như một bộ phận cấu thành của công tác tư tưởng, dựa trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, với vai trò kim chỉ nam dẫn đường cho hành động cách mạng.

Mục đích nghiên cứu của luận án là làm rõ các vấn đề lý luận và thực tiễn, đồng thời đề xuất những giải pháp nhằm tăng cường CTLL của ĐCSVN đến năm 2035. Để đạt được mục tiêu này, luận án thực hiện các nhiệm vụ chính như tổng quan các công trình khoa học liên quan, làm rõ khái niệm, vị trí, vai trò, đặc điểm và nội dung của CTLL, khảo sát và đánh giá thực trạng CTLL, chỉ ra ưu điểm, khuyết điểm, nguyên nhân, kinh nghiệm và các vấn đề đặt ra. Trên cơ sở đó, luận án đề xuất phương hướng và giải pháp tăng cường CTLL cho Đảng đến năm 2035.

Luận án chỉ ra những thành tựu quan trọng trong CTLL, bao gồm việc nâng cao chất lượng nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận chính trị thành một lĩnh vực khoa học độc lập, và đóng góp hiệu quả vào việc xây dựng đường lối, chính sách. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng thẳng thắn chỉ rõ những hạn chế như công tác tổng kết thực tiễn và nghiên cứu lý luận chưa đáp ứng yêu cầu, nhiều vấn đề mới, khó chưa được làm sáng tỏ, tính ứng dụng và khả năng dự báo còn thấp. Nguyên nhân chính của những hạn chế này được xác định là do nhận thức và sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy đảng đối với CTLL chưa thực sự tương xứng với tầm quan trọng của nó.

Luận án đóng góp mới bằng việc hệ thống hóa và phân tích sâu sắc các vấn đề lý luận về CTLL, đặc biệt là 5 nội dung cốt lõi của CTLL và 5 kinh nghiệm quý báu từ gần 40 năm đổi mới. Để tăng cường CTLL, luận án đề xuất hệ thống giải pháp toàn diện, trong đó có hai giải pháp đột phá: nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp ủy đảng về CTLL và tiếp tục phát huy vai trò của các cơ quan lý luận của Đảng, xây dựng đội ngũ cán bộ lý luận ngang tầm nhiệm vụ. Đây là công trình nghiên cứu toàn diện, cung cấp luận cứ khoa học và thực tiễn quan trọng cho công tác xây dựng Đảng.

Mục lục chi tiết:

• Chương 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN

  • 1.1. CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU TRONG NƯỚC LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
  • 1.2. CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU Ở NƯỚC NGOÀI LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
  • 1.3. KHÁI QUÁT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA NHỮNG CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ LUẬN ÁN TẬP TRUNG GIẢI QUYẾT
    • 1.3.1. Khái quát kết quả nghiên cứu của các công trình đã công bố có liên quan đến đề tài luận án
    • 1.3.2. Những vấn đề luận án tập trung nghiên cứu

• Chương 2: CÔNG TÁC LÝ LUẬN CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM GIAI ĐOẠN HIỆN NAY - NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

  • 2.1. LÝ LUẬN VÀ HOẠT ĐỘNG LÝ LUẬN CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN
    • 2.1.1. Lý luận - Khái niệm, phân loại, vai trò
      • 2.1.1.1. Khái niệm
      • 2.1.1.2. Phân loại lý luận
      • 2.1.1.3. Vai trò của lý luận
    • 2.1.2. Hoạt động lý luận của đảng cộng sản - Khái niệm, nội dung, phương thức
      • 2.1.2.1. Khái niệm
      • 2.1.2.2. Nội dung hoạt động lý luận của đảng cộng sản
      • 2.1.2.3. Phương thức hoạt động lý luận của đảng cộng sản
  • 2.2. CÔNG TÁC LÝ LUẬN CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM - KHÁI NIỆM, NỘI DUNG, VAI TRÒ, ĐẶC ĐIỂM
    • 2.2.1. Khái niệm công tác lý luận của Đảng Cộng sản Việt Nam
    • 2.2.2. Nội dung công tác lý luận của Đảng Cộng sản Việt Nam
      • 2.2.2.1. Xây dựng và ban hành các nghị quyết, quy chế, quy định, chương trình, kế hoạch về công tác lý luận
      • 2.2.2.2. Chỉ đạo tổ chức các hoạt động lý luận
      • 2.2.2.3. Xây dựng tổ chức bộ máy và cán bộ chuyên trách làm công tác lý luận
      • 2.2.2.4. Lãnh đạo, tổ chức phối hợp các cơ quan, lực lượng tiến hành công tác lý luận
      • 2.2.2.5. Kiểm tra, giám sát việc thực hiện và sơ kết, tổng kết công tác lý luận
    • 2.2.3. Vai trò của công tác lý luận của Đảng
    • 2.2.4. Đặc điểm công tác lý luận của Đảng
      • 2.2.4.1. Công tác lý luận của Đảng dựa trên nền tảng lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, tiếp thu những phát triển mới về lý luận của các nước, những giá trị tiến bộ của văn minh nhân loại
      • 2.2.4.2. Thực tiễn công cuộc đổi mới thay đổi rất nhanh nhưng lý luận, nhất là những vấn đề mới và khó, cần phải có thời gian để kiểm chứng, thận trọng trong việc kết luận và nhân rộng
      • 2.2.4.3. Phát triển lý luận đi đôi với bảo vệ những nguyên lý khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đấu tranh chống các luận điệu xuyên tạc, cơ hội và xét lại
      • 2.2.4.4. Công tác lý luận của Đảng trong điều kiện vừa mở rộng dân chủ, phát huy tự do tư tưởng đi đôi với giữ gìn kỷ luật phát ngôn trong phổ biến kết quả nghiên cứu

• Chương 3: CÔNG TÁC LÝ LUẬN CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM - THỰC TRẠNG, NGUYÊN NHÂN VÀ KINH NGHIỆM

  • 3.1. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC LÝ LUẬN CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
    • 3.1.1. Ưu điểm
      • 3.1.1.1. Việc xây dựng và ban hành các nghị quyết, quy định, quy chế, chương trình, kế hoạch về công tác lý luận đã được chú trọng, góp phần hoàn thiện thể chế, làm căn cứ pháp lý quan trọng để các cấp ủy, tổ chức đảng trong hệ thống chính trị triển khai thực hiện
      • 3.1.1.2. Chỉ đạo tổ chức các hoạt động lý luận được quan tâm, đẩy mạnh
      • 3.1.1.3. Các cơ quan lý luận của Đảng, Nhà nước được tổ chức, sắp xếp lại, khắc phục một bước tình trạng phân tán, chồng chéo và kém hiệu quả; cán bộ chuyên trách làm CTLL thuộc mọi chuyên ngành, lĩnh vực được đào tạo, rèn luyện cả về chuyên môn, học thuật và chính trị, tư tưởng
      • 3.1.1.4. Lãnh đạo, tổ chức phối hợp các cơ quan, lực lượng trong hệ thống chính trị tiến hành công tác lý luận đã mang lại những hiệu quả tích cực trên các hoạt động của công tác lý luận
      • 3.1.1.5. Kiểm tra, giám sát việc thực hiện và sơ kết, tổng kết công tác lý luận đã phát hiện nhân tố mới, đồng thời khắc phục những hạn chế phát sinh, xử lý, tháo gỡ những vướng mắc cho cơ sở
    • 3.1.2. Hạn chế
      • 3.1.2.1. Lãnh đạo xây dựng, ban hành các chương trình, kế hoạch về công tác lý luận chưa đáp ứng tốt các yêu cầu của Đảng trong tình hình mới
      • 3.1.2.2. Chỉ đạo, tổ chức các hoạt động lý luận chưa được quan tâm đúng mức, còn thiếu đồng bộ, chưa đạt hiệu quả như mong muốn
      • 3.1.2.3. Hệ thống các cơ sở đào tạo lý luận của Đảng, Nhà nước hiện nay còn chồng chéo nhau về nhiệm vụ; chất lượng đào tạo cán bộ lý luận chưa đáp ứng được yêu cầu, đang tồn tại tình trạng vừa thừa vừa thiếu cán bộ lý luận
      • 3.1.2.4. Lãnh đạo, tổ chức phối hợp các cơ quan, lực lượng trong hệ thống chính trị tiến hành công tác lý luận chưa được thực hiện thường xuyên, thiếu chặt chẽ, hiệu quả chưa cao
      • 3.1.2.5. Kiểm tra, giám sát việc thực hiện công tác lý luận đôi khi còn thiếu đôn đốc; sơ kết, tổng kết công tác lý luận còn mang tính hình thức
  • 3.2. NGUYÊN NHÂN VÀ KINH NGHIỆM, VẤN ĐỀ ĐẶT RA
    • 3.2.1. Nguyên nhân
      • 3.2.1.1. Nguyên nhân của ưu điểm
      • 3.2.1.2. Nguyên nhân của hạn chế
    • 3.2.2. Những kinh nghiệm
    • 3.2.3. Những vấn đề đặt ra

• Chương 4: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP CHỦ YẾU TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC LÝ LUẬN CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM ĐẾN NĂM 2035

  • 4.1. NHỮNG NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG VÀ PHƯƠNG HƯỚNG TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC LÝ LUẬN CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM ĐẾN NĂM 2035
    • 4.1.1. Dự báo những thuận lợi, khó khăn tác động đến công tác lý luận của Đảng Cộng sản Việt Nam giai đoạn hiện nay
      • 4.1.1.1. Những thuận lợi
      • 4.1.1.2. Những khó khăn
    • 4.1.2. Phương hướng tăng cường công tác lý luận của Đảng Cộng sản Việt Nam đến năm 2035
  • 4.2. NHỮNG GIẢI PHÁP CHỦ YẾU TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC LÝ LUẬN CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM ĐẾN NĂM 2035
    • 4.2.1. Nâng cao hơn nữa nhận thức, trách nhiệm của các cấp ủy đảng về tăng cường công tác lý luận
    • 4.2.2. Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, tiếp tục hoàn thiện các quy chế, quy định về công tác lý luận
    • 4.2.3. Phát huy mạnh mẽ dân chủ, khuyến khích sáng tạo trong nghiên cứu lý luận
    • 4.2.4. Tiếp tục phát huy vai trò của các cơ quan lý luận của Đảng, xây dựng đội ngũ cán bộ lý luận ngang tầm nhiệm vụ
    • 4.2.5. Đổi mới, nâng cao chất lượng hiệu quả các hoạt động lý luận
    • 4.2.6. Mở rộng hợp tác quốc tế, trao đổi lý luận với các đảng cộng sản, đảng cầm quyền, đảng tham chính trên thế giới