Cơ sở tâm lý rèn luyện ý chí của hạ sĩ quan, binh sĩ ở các sư đoàn bộ binh Quân đội nhân dân Việt Nam
Tâm lý học quân sự
Luận án tập trung nghiên cứu cơ sở tâm lý rèn luyện ý chí của hạ sĩ quan, binh sĩ (HSQ, BS) tại các sư đoàn bộ binh Quân đội nhân dân Việt Nam. Xuất phát từ tầm quan trọng của ý chí trong đời sống và hoạt động quân sự, đặc biệt trong chiến đấu, cùng với yêu cầu xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, luận án nhấn mạnh sự cấp thiết của việc nâng cao rèn luyện ý chí cho HSQ, BS trước bối cảnh phát triển mạnh của vũ khí trang bị hiện đại, chiến tranh công nghệ cao, và sự tác động của mặt trái nền kinh tế thị trường cùng sự chống phá của các thế lực thù địch.
Nội dung nghiên cứu xoay quanh cơ sở tâm lý rèn luyện ý chí, bao gồm các yếu tố tạo thành ý chí (nhận thức, thái độ, hành động) và các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình rèn luyện ý chí của HSQ, BS. Luận án nghiên cứu thực trạng ý chí của HSQ, BS dựa theo các tiêu chí đã xác định. Khách thể khảo sát gồm 430 HSQ, BS và 110 cán bộ tại Sư đoàn 312 (Quân đoàn 1), Sư đoàn 325 (Quân đoàn 2), Sư đoàn 3 (Quân khu 1), với số liệu tổng hợp từ năm 2015 đến nay.
Giả thuyết khoa học của luận án khẳng định ý chí của HSQ, BS là một phẩm chất nhân cách, được tạo thành bởi ba yếu tố nhận thức, thái độ, hành động, với yếu tố thái độ và hành động có chỉ số ở mức trung bình. Các yếu tố chủ quan và khách quan đều ảnh hưởng đến rèn luyện ý chí, trong đó yếu tố chủ quan có ảnh hưởng mạnh hơn. Luận án đề xuất và kiểm chứng tính khả thi của các biện pháp tâm lý - xã hội phù hợp để rèn luyện ý chí.
Kết quả nghiên cứu thực tiễn cho thấy ý chí của HSQ, BS ở mức cao, với nhận thức ở mức khá, thái độ và hoạt động ở mức trung bình, và kết quả thực hiện nhiệm vụ ở mức khá. Các yếu tố tạo thành ý chí có tương quan thuận và rất mạnh với nhau và với ý chí tổng thể. Luận án đã xác định được các yếu tố chủ quan (kinh nghiệm, vốn sống, tính tích cực tự rèn luyện) và khách quan (yêu cầu nhiệm vụ, nội dung chương trình huấn luyện) có ảnh hưởng rất mạnh đến quá trình rèn luyện ý chí.
Luận án có ý nghĩa lý luận quan trọng khi bổ sung, phát triển lý luận tâm lý học hoạt động quân sự về rèn luyện ý chí của quân nhân nói chung và HSQ, BS ở các sư đoàn bộ binh Quân đội nhân dân Việt Nam nói riêng. Về thực tiễn, kết quả nghiên cứu là cơ sở khoa học để nâng cao vai trò của đội ngũ cán bộ, góp phần nâng cao hiệu quả huấn luyện HSQ, BS và có thể vận dụng trong rèn luyện ý chí tại các đơn vị cơ sở hiện nay. Luận án cũng là tài liệu tham khảo giá trị cho người học và cán bộ, sĩ quan.