Luận án Chính sách sử dụng tài liệu lưu trữ ở Việt Nam

Tên luận án:

Chính sách sử dụng tài liệu lưu trữ ở Việt Nam

Ngành:

Quản lý công; Mã số: 9340403

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Chính sách sử dụng tài liệu lưu trữ ở Việt Nam" thuộc chuyên ngành Quản lý công (Mã số: 9340403), được thực hiện bởi nghiên cứu sinh Nguyễn Kim Dung dưới sự hướng dẫn của PGS.TS. Triệu Văn Cường và PGS.TS. Nguyễn Văn Hậu tại Học viện Hành chính Quốc gia.

Công trình này định nghĩa chính sách sử dụng tài liệu lưu trữ là tập hợp các quy định của Nhà nước nhằm giải quyết những bất cập phát sinh trong quá trình sử dụng tài liệu, bao gồm các quy định về tiếp cận thông tin, tổ chức sử dụng và bảo vệ tài liệu, hướng tới mục tiêu phát huy giá trị tài liệu phục vụ nhu cầu xã hội. Luận án cũng xác định các yếu tố ảnh hưởng đến nội dung chính sách như đường lối của Đảng cầm quyền, nhu cầu quản lý đất nước và năng lực hoạch định chính sách. Đồng thời, công trình đưa ra các tiêu chí đánh giá chính sách sử dụng tài liệu lưu trữ, bao gồm tính đồng bộ, tính hiệu lực, tính hiệu quả và tính công bằng.

Phân tích thực trạng chính sách sử dụng tài liệu lưu trữ ở Việt Nam, luận án chỉ ra nhiều hạn chế. Về chính sách tiếp cận thông tin, các quy định hiện hành chủ yếu áp dụng cho tài liệu tiếp cận rộng rãi, trong khi các quy định cụ thể cho tài liệu mật, tài liệu hết hạn mật, tài liệu đã giải mật, tài liệu hạn chế tiếp cận và tài liệu cá nhân còn thiếu, chưa đồng bộ và chưa sát thực tế. Đối với chính sách tổ chức sử dụng tài liệu, các quy định chủ yếu tập trung vào hình thức truyền thống như sử dụng tại phòng đọc, còn nhiều khoảng trống để đáp ứng xu thế của Cách mạng công nghiệp 4.0. Về chính sách bảo vệ tài liệu, luận án nhấn mạnh sự thiếu hụt chế tài xử lý vi phạm, thiếu quy định cụ thể về bảo mật thông tin trong dịch vụ số hóa và sự chưa rõ ràng về quyền sở hữu, gây khó khăn trong kiểm soát mua bán tài liệu trái phép. Nguyên nhân của thực trạng này được xác định là do thiếu sự phối hợp giữa các cơ quan liên quan, thiếu sự tham gia của người dân, nhà nghiên cứu, nhà quản lý, cùng với năng lực hoạch định chính sách của đội ngũ công chức còn hạn chế.

Trên cơ sở phân tích bối cảnh và định hướng của Đảng, luận án đề xuất các nhóm giải pháp toàn diện. Các giải pháp bao gồm hoàn thiện chính sách tiếp cận thông tin tài liệu lưu trữ (cả tiếp cận rộng rãi và hạn chế), hoàn thiện chính sách tổ chức sử dụng tài liệu lưu trữ bằng cách cải thiện hình thức truyền thống và bổ sung quy định đáp ứng nhu cầu xã hội trong thời kỳ Cách mạng công nghiệp 4.0. Đồng thời, luận án đề xuất bổ sung chế tài xử lý vi phạm về bảo vệ tài liệu, ban hành quy định về bảo mật thông tin khi thực hiện dịch vụ số hóa, và làm rõ các quy định về sở hữu tài liệu lưu trữ, cùng với các giải pháp khác nhằm nâng cao hiệu quả và tính bền vững của chính sách.