BẢO VỆ QUYỀN LỢI NHÀ ĐẦU TƯ TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN TẬP TRUNG THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM HIỆN NAY
Luật kinh tế
Luận án tiến sĩ "Bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán tập trung theo pháp luật Việt Nam hiện nay" của Nguyễn Phương Thảo, thực hiện tại Học viện Khoa học Xã hội, tập trung nghiên cứu một vấn đề cấp thiết cho sự phát triển ổn định, công bằng và bền vững của thị trường chứng khoán (TTCK). Đề tài xuất phát từ thực trạng khung pháp luật bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư (NĐT) trên TTCK tập trung tại Việt Nam, dù đã bước đầu được xây dựng, nhưng còn phân tán, chồng chéo, thiếu thống nhất và tính răn đe yếu, dẫn đến gia tăng các hành vi vi phạm pháp luật. Đặc biệt, Việt Nam còn thiếu các cơ chế bảo vệ trực tiếp NĐT như quỹ bảo vệ NĐT, tổ chức bảo vệ NĐT độc lập, bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp hay cơ chế khởi kiện dân sự đặc thù, vốn phổ biến ở các quốc gia có TTCK phát triển.
Mục tiêu của luận án là làm sáng tỏ các vấn đề lý luận và thực tiễn về bảo vệ quyền lợi NĐT trên TTCK tập trung ở Việt Nam, đồng thời học hỏi kinh nghiệm quốc tế để kiến nghị các giải pháp hoàn thiện pháp luật. Các nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm phân tích lý luận, đánh giá thực trạng pháp luật và thực tiễn thi hành, cũng như đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật. Luận án có đóng góp khoa học quan trọng qua việc xây dựng khái niệm về quyền lợi và bảo vệ quyền lợi NĐT trên TTCK tập trung, định nghĩa pháp luật bảo vệ quyền lợi NĐT và các đặc trưng cơ bản, đồng thời phân tích, đánh giá có hệ thống thực trạng pháp luật và cơ chế thực thi tại Việt Nam, có so sánh với pháp luật và thông lệ quốc tế.
Kết luận của luận án khẳng định rằng pháp luật bảo vệ quyền lợi NĐT trên TTCK tập trung là tổng hợp các quy phạm pháp luật nhằm đảm bảo quyền lợi NĐT, ngăn ngừa và xử lý hành vi xâm hại. Vấn đề này có vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển TTCK và nền kinh tế Việt Nam. Tuy nhiên, khung pháp luật hiện hành vẫn còn nhiều bất cập trong việc đảm bảo thực thi quyền lợi, minh bạch thông tin, phòng ngừa và xử lý vi phạm, cũng như cơ chế tự bảo vệ của NĐT. Để giải quyết những tồn tại này, luận án đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật theo hướng phù hợp với nguyên tắc và chuẩn mực quốc tế, tăng cường tuyên truyền pháp luật và nhấn mạnh sự cần thiết của việc chung tay góp sức từ tất cả các chủ thể trên thị trường nhằm đảm bảo sự phát triển ổn định, lâu dài của TTCK Việt Nam.