Luận án Ảnh hưởng của triết lý Phật giáo trong thơ Việt Nam từ 1945 đến nay (khảo sát qua một số tác giả tiêu biểu)

Tên luận án:

ẢNH HƯỞNG CỦA TRIẾT LÝ PHẬT GIÁO TRONG THƠ VIỆT NAM TỪ 1945 ĐẾN NAY (KHẢO SÁT QUA MỘT SỐ TÁC GIẢ TIÊU BIỂU)

Ngành:

Văn học Việt Nam (Mã số: 9.22.01.21)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Ảnh hưởng của triết lý Phật giáo trong thơ Việt Nam từ 1945 đến nay (Khảo sát qua một số tác giả tiêu biểu)" của Đặng Thị Đông, chuyên ngành Văn học Việt Nam, được hoàn thành tại Trường Đại học Hồng Đức vào năm 2021. Đề tài nghiên cứu xuất phát từ thực tế Phật giáo đã du nhập sớm và giữ vị trí quan trọng trong đời sống tâm linh, văn hóa Việt Nam, đặc biệt ảnh hưởng rõ nét trong văn học. Mặc dù thơ hiện đại Việt Nam từ 1945 đến nay phong phú và hấp dẫn, nhưng chưa có công trình chuyên biệt nào nghiên cứu sâu về ảnh hưởng của triết lý Phật giáo trong giai đoạn này. Luận án đặt mục tiêu phân tích, lý giải, đánh giá những dấu ấn và giá trị của triết lý Phật giáo trong thơ của các tác giả tiêu biểu, từ đó khẳng định khả năng thơ ca mang thông điệp giác ngộ và phát hiện những góc nhìn mới về vẻ đẹp tâm linh, tôn giáo của thơ Việt Nam đương đại.

Đối tượng nghiên cứu là những ảnh hưởng của triết lý Phật giáo trong thơ Việt Nam từ 1945 đến nay, khảo sát các sáng tác của cả hai miền Nam Bắc, bao gồm nhóm tác giả xuất gia (Thích Nhất Hạnh, Viên Minh, Minh Đức Triều Tâm Ảnh) và tại gia (Vũ Hoàng Chương, Bùi Giáng, Phạm Thiên Thư, Nguyễn Đức Sơn, Trịnh Công Sơn). Luận án sử dụng các phương pháp nghiên cứu như so sánh, cấu trúc - hệ thống, tiểu sử, liên ngành và loại hình để tiếp cận vấn đề.

Kết quả nghiên cứu cho thấy Phật giáo đã tự nhiên hòa quyện với truyền thống dân tộc, thể hiện tinh thần "hộ quốc an dân" và "đồng hành cùng dân tộc". Thơ Việt Nam từ 1945 đến nay chịu ảnh hưởng sâu sắc của triết lý Phật giáo, chủ yếu nghiêng về vũ trụ quan, thế giới quan, nhân sinh quan, đặc biệt là khai thác về con người, giải quyết khổ đau sinh tử. Triết lý Phật giáo được thể hiện đa dạng cả về nội dung tư tưởng (nhận thức về sự khổ, tinh thần tịnh lạc, mối quan hệ tương duyên, chân như, tinh thần vô ngã, lòng từ bi) và phương diện nghệ thuật (ngôn ngữ Phật học, ngôn ngữ trộn hòa vô trụ, ngôn ngữ thiền vô ngôn, biểu tượng đa nghĩa, hình ảnh giác ngộ, bút pháp liên tưởng duyên khởi, cách xưng hô mờ nhòe, giọng điệu phủ định để khẳng định, triết lý, suy tư, chiêm nghiệm, tự do, phóng khoáng).

Luận án khẳng định thơ ảnh hưởng triết Phật góp phần làm đẹp cuộc đời, thúc đẩy sự phát triển của văn học hiện đại, mang lại giá trị tâm hồn sâu sắc, và có tác dụng đánh thức tiềm năng "hạt giống tâm hồn", tịnh hóa tâm hồn con người Việt Nam hiện đại.

Mục lục chi tiết:

• Phần mở đầu
• Phần nội dung
  • Chương 1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
  • Chương 2. Tiền đề tiếp nhận và ảnh hưởng của triết lý Phật giáo trong sự phát triển thơ Việt Nam từ 1945 đến nay.
  • Chương 3. Ảnh hưởng của triết lý Phật giáo trong thơ Việt Nam từ 1945 đến nay trên phương diện nội dung tư tưởng.
  • Chương 4. Ảnh hưởng của triết lý Phật giáo trong thơ Việt Nam từ 1945 đến nay trên phương diện tổ chức thế giới nghệ thuật
• Kết luận
• Danh mục tài liệu tham khảo
• Phụ lục