MÔ BỆNH HỌC, HOÁ MÔ MIỄN DỊCH, ĐỘT BIẾN GEN BRAF V600E TRONG UNG THƯ BIỂU MÔ TUYẾN GIÁP BIỆT HOÁ TÁI PHÁT, DI CĂN
Giải phẫu bệnh
Luận án tiến sĩ y học của Ngô Thị Minh Hạnh, thực hiện tại Trường Đại học Y Hà Nội năm 2020, tập trung vào mô bệnh học, hoá mô miễn dịch và đột biến gen BRAF V600E trong ung thư biểu mô tuyến giáp biệt hoá (UTBMTGBH) tái phát, di căn. Bệnh này đang gia tăng toàn cầu, dù tiên lượng tốt nhưng có tới 4-30% trường hợp tái phát, di căn, đặc biệt nhóm kháng I131 có tiên lượng xấu. Mô bệnh học (MBH) và hoá mô miễn dịch (HMMD) là tiêu chuẩn vàng trong chẩn đoán và xác định mức độ ác tính, xâm nhập. Đột biến gen BRAF V600E được biết đến với vai trò quan trọng trong sinh bệnh học, nguy cơ bệnh tiến triển và cơ chế kháng I131, mở ra hướng điều trị đích.
Mục tiêu của luận án là mô tả đặc điểm MBH và HMMD, đồng thời xác định tỷ lệ và mối liên quan của đột biến gen BRAF V600E với các đặc điểm lâm sàng, MBH trong nhóm bệnh nhân UTBMTGBH tái phát, di căn.
Nghiên cứu đã khảo sát 104 bệnh nhân UTBMTGBH tái phát, di căn. Kết quả cho thấy, vị trí tái phát, di căn chủ yếu là hạch (90,4%). UTBMTG thể nhú chiếm ưu thế (96,1%), trong đó thể nhú thông thường là 53,8% và biến thể tế bào cao là 20,2%. Tỷ lệ xâm nhập mạch là 19,2%, hoại tử 14,4%, xâm nhập xơ mỡ ngoài hạch 55,3%. Các biến thể nhú tiến triển liên quan đến hoại tử, xâm nhập mô xơ mỡ, giới tính nam, kháng I131 và tuổi ≥ 45. Các dấu ấn HMMD như CK19, Thyroglobulin, TTF1, HBME1 dương tính cao, trong khi Ki67 và P53 biểu hiện thấp.
Tỷ lệ đột biến gen BRAF V600E được xác định là 70,2% trong UTBMTGBH tái phát, di căn, cao hơn đáng kể ở biến thể nhú tế bào cao (95,3%) so với thể nhú thông thường (64,3%), và không gặp ở thể nang. Phương pháp HMMD phát hiện đột biến BRAF V600E có độ nhạy 95,9%, đặc hiệu 90,3% và độ chính xác 94,2% so với Realtime-PCR, cho thấy khả năng thay thế. Đột biến BRAF V600E liên quan đến kích thước u nhỏ (T1-2) và tình trạng kháng I131, cũng như xâm nhập xơ mỡ ngoài hạch, nhưng không liên quan đến tuổi, giới, giai đoạn bệnh hay di căn xa.
Luận án đã đóng góp thông tin quan trọng về đặc điểm bệnh học và vai trò của đột biến BRAF V600E, khuyến nghị sử dụng HMMD để phát hiện đột biến này nhằm tiên lượng bệnh và định hướng điều trị tối ưu cho bệnh nhân UTBMTGBH tái phát, di căn.