Luận án Giải pháp nâng cao hiệu quả khai thác nghề lưới vây kết hợp ánh sáng tại tỉnh Khánh Hòa

Tên luận án:

GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ KHAI THÁC NGHỀ LƯỚI VÂY KẾT HỢP ÁNH SÁNG TẠI TỈNH KHÁNH HÒA

Ngành:

Khai thác thuỷ sản

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tiến sĩ này tập trung nghiên cứu các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả khai thác nghề lưới vây kết hợp ánh sáng (LVKHAS) tại tỉnh Khánh Hòa, một nghề truyền thống có lịch sử lâu đời và vai trò quan trọng trong ngành thủy sản địa phương. Nghiên cứu được thực hiện trong giai đoạn 2016-2021, khảo sát các tàu LVKHAS có chiều dài trên 15m hoạt động tại các vùng biển xa bờ thuộc Khánh Hòa và các tỉnh duyên hải Nam Trung Bộ.

Đề tài đánh giá thực trạng nghề LVKHAS, bao gồm năng lực tàu thuyền, cấu trúc ngư cụ, ngư trường, mùa vụ, sản lượng khai thác, lực lượng lao động và đặc biệt là tình hình sử dụng nguồn sáng trên tàu. Phân tích cho thấy, nghề LVKHAS tại Khánh Hòa có lợi thế về nguồn lợi cá nổi, nhưng hoạt động khai thác chủ yếu ở các ngư trường quen thuộc đã làm gia tăng áp lực và giảm năng suất.

Các giải pháp được đề xuất bao gồm việc hoàn thiện cấu trúc vàng lưới để khai thác hiệu quả hơn, đặc biệt nhắm vào đối tượng cá ngừ vằn (Katsuwonus pelamis), và cải tiến hệ thống chiếu sáng nhằm tiết kiệm nhiên liệu và nâng cao hiệu quả. Nghiên cứu tập trung vào việc ứng dụng đèn LED thay thế đèn cao áp truyền thống.

Kết quả thực nghiệm cho thấy, việc sử dụng đèn LED mang lại hiệu quả vượt trội so với đèn cao áp: tổng công suất chiếu sáng chỉ bằng ½ nhưng độ rọi trên mặt nước và dưới nước cao hơn đáng kể (lần lượt 1,41 lần và khả năng chiếu sâu hơn), diện tích và thể tích chiếu sáng hữu ích tăng gấp 2,28 và 2,62 lần. Đáng chú ý, đèn LED giúp tiết kiệm lượng nhiên liệu (dầu diesel) từ 70,25% đến 73,59%. Khi kết hợp đèn LED với lưới vây cải tiến, sản lượng trung bình qua các mẻ lưới cao hơn từ 1,22 đến 1,32 lần so với các phương pháp truyền thống. Vàng lưới cải tiến cũng cho thấy tốc độ chìm nhanh hơn từ 3-4 phút so với lưới cũ.

Những kết quả này cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn quan trọng cho cơ quan quản lý nghề cá tỉnh Khánh Hòa trong việc hoạch định chính sách phát triển nghề LVKHAS, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất xa bờ và giảm cường lực khai thác nguồn lợi ven bờ.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU

  • 1. Lý do chọn đề tài
  • 2. Mục tiêu nghiên cứu
    • 2.1. Mục tiêu chung
    • 2.2. Mục tiêu cụ thể
  • 3. Đối tượng nghiên cứu
  • 4. Phạm vi nghiên cứu:
  • 5. Nội dung nghiên cứu
    • 5.1. Điều tra thực trạng nghề LVKHAS tỉnh Khánh Hòa và một số tỉnh lân cận
      • 5.1.1. Thực trạng tàu thuyền, trang thiết bị
      • 5.1.2.Thực trạng sử dụng nguồn sáng trên tàu
    • 5.2. Xác định cơ sở khoa học và xây dựng giải pháp nhằm hoàn thiện LVKHAS ở tỉnh Khánh Hòa
      • 5.2.1. Phân tích các yếu tố cấu trúc lưới vây ảnh hưởng đến hiệu quả khai thác
      • 5.2.2. Phân tích đánh giá các yếu tố nguồn sáng ảnh hưởng đến hiệu quả khai thác.
      • 5.2.3. Giải pháp hoàn thiện cấu trúc lưới vây và hệ thống chiếu sáng trên tàu
    • 5.3. Đánh bắt thử nghiệm trên biển
  • 6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án
    • 6.1. Ý nghĩa khoa học
    • 6.2. Ý nghĩa thực tiễn

• CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

  • 1.1. Tổng quan về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, nguồn lợi thủy sản của tỉnh Khánh Hòa
    • 1.1.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội tỉnh Khánh Hoà
    • 1.1.2. Tiềm năng về nguồn lợi thủy sản, ngư trường và mùa vụ khai thác
      • 1.1.2.1. Nguồn lợi thủy sản
      • 1.1.2.2. Mùa vụ và ngư trường khai thác thuỷ sản.
  • 1.2. Tổng quan về các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước
    • 1.2.1. Các công trình nghiên cứu ngoài nước
      • 1.2.1.1. Nghiên cứu về sử dụng nguồn sáng trong nghề LVKHAS
      • 1.2.1.2. Các nghiên cứu về sử dụng, cải tiến trang thiết bị và ngư cụ
    • 1.2.2. Các công trình nghiên cứu trong nước
      • 1.2.2.1. Nghiên cứu về ảnh hưởng của nguồn sáng đến nguồn lợi thuỷ sản trong nghề LVKHAS
      • 1.2.2.2. Các nghiên cứu về sử dụng, cải tiến trang thiết bị và ngư cụ
  • 1.3. Phân tích và đánh giá các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước
    • 1.3.1. Các công trình nghiên cứu của các tác giả ngoài nước
      • 1.3.1.1. Các công trình nghiên cứu của các tác giả ngoài nước về sử dụng nguồn sáng
      • 1.3.1.2. Các công trình nghiên cứu của các tác giả ngoài nước về thiết kế, cải tiến ngư cụ và trang thiết bị
    • 1.3.2. Các công trình nghiên cứu của các tác giả trong nước
      • 1.3.2.1. Nghiên cứu về sử dụng nguồn sáng
      • 1.3.2.2. Nghiên cứu về cải tiến ngư cụ và trang thiết bị
    • 1.3.3. Lựa chọn và xác định những vấn đề mà NCS sẽ tập trung giải quyết
    • 1.3.4. Những điểm kế thừa cho đề tài luận án
      • 1.3.4.1. Phương pháp nghiên cứu

• CHƯƠNG 2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

  • 2.1. Nội dung nghiên cứu
    • 2.1.1. Điều tra thực trạng nghề lưới vây khơi kết hợp ánh sáng tỉnh Khánh Hòa
    • 2.1.2.Thực trạng sử dụng nguồn sáng trên tàu
  • 2.2. Phương pháp nghiên cứu
    • 2.2.1. Cách tiếp cận
    • 2.2.2. Số liệu thứ cấp
    • 2.2.3. Số liệu sơ cấp
    • 2.2.4. Phương pháp tính toán thiết kế cải tiến và hoàn thiện cấu trúc lưới vây
      • 2.2.4.1. Nguyên tắc cải tiến
      • 2.2.4.2. Cải tiến chiều dài vàng lưới vây
      • 2.2.4.3. Cải tiến chiều cao vàng lưới
      • 2.2.4.4. Cải tiến các trang thiết bị phao và chì cho vàng lưới cải tiến
      • 2.2.4.5. Cải tiến hệ thống dây giềng rút chính
      • 2.2.4.6. Số lượng vòng khuyên cho vàng lưới cải tiến
      • 2.2.4.7. Đo tốc độ chìm của lưới
    • 2.2.5. Phương pháp tính toán và hoàn thiện hệ thống chiếu sáng
    • 2.2.6. Phương pháp tính gần đúng S, V (diện tích, thể tích) chiếu sáng
      • 2.2.6.1. Nguyên tắc thử nghiệm đối chứng
      • 2.2.6.2. Thời gian thực nghiệm
      • 2.2.6.3. Nội dung thử nghiệm
    • 1.3. Phương pháp xử lý số liệu

• CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

  • 3.1. Thực trạng tàu thuyền, ngư cụ và trang thiết bị khai thác
    • 3.1.1. Thực trạng tàu thuyền lưới vây tại tỉnh Khánh Hòa
    • 3.1.2. Kích thước tàu
    • 3.1.3. Trang bị động lực
    • 3.1.4. Trang thiết bị khai thác
    • 3.1.5. Trang bị hàng hải và trang bị an toàn trên tàu
    • 3.1.6. Thực trạng trang bị ngư cụ nghề lưới vây xa bờ tỉnh Khánh Hòa
    • 3.1.7. Sản lượng khai thác của tàu lưới vây xa bờ Khánh Hòa
    • 3.1.8. Thực trạng về lao động trên tàu lưới vây xa bờ tỉnh Khánh Hòa
    • 3.1.9. Tình hình sử dụng nguồn sáng trên tàu lưới vây kết hợp ánh sáng
      • 3.1.9.1. Tình hình sử dụng máy phát điện
      • 3.1.9.2. Sử dụng nguồn sáng trên tàu lưới vây xa bờ
  • 3.2. Phân tích sự ảnh hưởng của một số yếu tố nguồn sáng và cấu trúc ngư cụ đến hiệu quả khai thác của nghề lưới vây
    • 3.2.1. Phân tích sự ảnh hưởng của các yếu tố nguồn sáng đến hiệu quả khai thác của nghề vây tại Khánh Hoà
    • 3.2.2. Phân tích sự ảnh hưởng của các yếu tố ngư cụ đến hiệu quả khai thác của nghề vây tại Khánh Hoà
      • 3.2.2.1. Phân tích các yếu tố ngư cụ ảnh hưởng tới sản lượng khai thác
      • 3.2.1.2. Phân tích tương quan Pearson giữa các yếu tố ngư cụ và sản lượng khai thác
  • 3.3. Giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn sáng trong nghề vây xa bờ tại Khánh Hoà
    • 3.3.1. Ứng dụng đèn LED thay thế đèn truyền thống nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn sáng và tiết kiệm chi phí
    • 3.3.2. Cải tiến vàng lưới vây nhằm tăng hiệu quả khai thác
      • 3.3.2.1. Điều tra lưới mẫu
      • 3.3.2.2. Tính toán cải tiến chiều dài lưới
  • 3.4. Kết quả thực nghiệm trên biển
    • 3.4.1. Kết quả đo tốc độ chìm của vàng lưới cải tiến
    • 3.4.2. Kết quả đo độ rọi trên mặt nước của tàu sử dụng đèn LED và tàu đối chứng
    • 3.4.3. Độ độ rọi dưới nước của nguồn sáng
    • 3.4.4. Diện tích và thể tích chiếu sáng hữu ích của nguồn sáng
    • 3.4.5. Hiệu quả về tiêu thụ nhiên liệu
    • 3.4.6. Sản lượng, thành phần loài sản phẩm khai thác

• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

  • 1. Kết luận
  • 2. Kiến nghị

• DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ