Luận án Nghiên cứu sự thay đổi nồng độ cytokin huyết tương trong lọc máu liên tục bằng màng lọc oxiris ở bệnh nhân sốc nhiễm khuẩn

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU SỰ THAY ĐỔI NỒNG ĐỘ CYTOKIN HUYẾT TƯƠNG TRONG LỌC MÁU LIÊN TỤC BẰNG MÀNG LỌC OXIRIS Ở BỆNH NHÂN SỐC NHIỄM KHUẨN

Ngành:

Gây mê hồi sức

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "NGHIÊN CỨU SỰ THAY ĐỔI NỒNG ĐỘ CYTOKIN HUYẾT TƯƠNG TRONG LỌC MÁU LIÊN TỤC BẰNG MÀNG LỌC OXIRIS Ở BỆNH NHÂN SỐC NHIỄM KHUẨN" thuộc chuyên ngành Gây mê hồi sức, tập trung vào một bệnh lý thường gặp trong hồi sức cấp cứu với tỷ lệ tử vong cao (40-55%). Tình trạng "cơn bão cytokin", một đáp ứng miễn dịch quá mức gây phóng thích ồ ạt các cytokin vào máu, được xem là cơ chế sinh lý bệnh chính của sốc nhiễm khuẩn. Điều trị sốc nhiễm khuẩn hiện nay dựa trên phác đồ Sepsis-3 (2016), bao gồm bồi phụ thể tích, thuốc vận mạch và giải quyết ổ nhiễm khuẩn. Lọc máu liên tục bằng màng lọc hấp phụ, đặc biệt là màng lọc oXiris, được kỳ vọng sẽ loại bỏ các cytokin gây viêm (TNF-α, IL-1b, IL-6, IL-8, IL-10) và nội độc tố vi khuẩn, từ đó cắt đứt vòng xoắn bệnh lý.

Nghiên cứu này được thực hiện trên 31 bệnh nhân sốc nhiễm khuẩn tại ba khoa Hồi sức tích cực, với thiết kế tiến cứu, can thiệp, tự chứng. Mục tiêu chính là đánh giá sự thay đổi nồng độ cytokin huyết tương và nhận xét các thay đổi lâm sàng, cận lâm sàng ở bệnh nhân sốc nhiễm khuẩn được lọc máu liên tục bằng màng lọc oXiris. Các tiêu chuẩn lựa chọn bệnh nhân bao gồm tuổi ≥ 18, chẩn đoán sốc nhiễm khuẩn theo Sepsis-3, huyết áp động mạch trung bình ≥ 65 mmHg duy trì bằng thuốc vận mạch, điểm APACHE II ≥ 25 hoặc có tổn thương thận cấp/thở máy, cùng với sự đồng thuận của thân nhân.

Kết quả cho thấy nồng độ trung vị của các cytokin (TNF-α, IL-1b, IL-6, IL-8, IL-10) huyết tương trước khi lọc máu liên tục đều tăng cao so với giá trị bình thường. Sau lọc máu liên tục bằng màng lọc oXiris, nồng độ IL-1b, IL-8, IL-10 giảm có ý nghĩa thống kê (p<0,05), trong khi TNF-α và IL-6 có khuynh hướng giảm nhưng không đạt ý nghĩa thống kê trong 48 giờ. Tất cả các cytokin nghiên cứu đều được tìm thấy trong dịch lọc thải ra, chứng tỏ hiệu quả đào thải qua cơ chế đối lưu. Tỷ lệ thải các cytokin cao nhất ở thời điểm 24-48 giờ lọc máu liên tục. Về lâm sàng và cận lâm sàng, điểm SOFA, huyết áp động mạch trung bình và nhu cầu thuốc vận mạch đều cải thiện. Các chỉ số sinh hóa như creatinin, procalcitonin, lactat cũng giảm dần sau lọc máu liên tục. Tỷ lệ tử vong trong nghiên cứu là 51,6%. Các yếu tố liên quan đến tử vong bao gồm điểm APACHE II, SOFA, lactat máu và procalcitonin máu cao hơn ở nhóm tử vong trước khi lọc máu, cùng với nồng độ IL-1b và IL-6 ở thời điểm 48 giờ có giá trị tiên lượng tử vong.

Kết luận, kỹ thuật lọc máu liên tục bằng màng lọc oXiris an toàn và có hiệu quả trong việc giảm nồng độ cytokin huyết tương, cải thiện các thông số lâm sàng và cận lâm sàng ở bệnh nhân sốc nhiễm khuẩn. Luận án khuyến nghị áp dụng rộng rãi phương pháp này và đề xuất các nghiên cứu tiếp theo với thiết kế mạnh hơn, bao gồm nhóm chứng, để đánh giá toàn diện hơn hiệu quả điều trị.