Luận án Năng suất lao động tại các ngân hàng thương mại Việt Nam

Tên luận án:

NĂNG SUẤT LAO ĐỘNG TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM

Ngành:

TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG (Mã số: 9.34.02.01)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Năng suất lao động tại các Ngân hàng Thương mại Việt Nam" của Nguyễn Xuân Cao Cường tập trung nghiên cứu một vấn đề cấp thiết cả về lý luận và thực tiễn, do thiếu hụt các nghiên cứu thực nghiệm chuyên sâu về các nhân tố ảnh hưởng đến năng suất lao động (NSLĐ) trong phạm vi các ngân hàng thương mại (NHTM) tại Việt Nam. Mục tiêu tổng quát của đề tài là làm rõ các nhân tố tác động tới NSLĐ tại các NHTM Việt Nam, từ đó đề xuất các khuyến nghị chính sách nhằm nâng cao NSLĐ trong giai đoạn tới.

Để đạt được mục tiêu này, luận án thực hiện bốn nhiệm vụ cụ thể: làm rõ cơ sở lý luận về NSLĐ của NHTM, bao gồm khái niệm, vai trò, phương pháp đo lường và các nhân tố ảnh hưởng; đánh giá thực trạng NSLĐ tại các NHTM Việt Nam; phân tích, kiểm định và đánh giá các nhân tố ảnh hưởng; và đề xuất các khuyến nghị chính sách. Các câu hỏi nghiên cứu chính xoay quanh việc xác định những nhân tố tác động, chiều và mức độ tác động của chúng, cùng các khuyến nghị chính sách cho cơ quan quản lý và NHTM.

Đối tượng nghiên cứu là các nhân tố ảnh hưởng tới NSLĐ tại các NHTM. Phạm vi nghiên cứu về nội dung là xây dựng mô hình các nhân tố ảnh hưởng dựa trên tổng quan nghiên cứu. Về không gian và thời gian, luận án sử dụng dữ liệu thứ cấp trong giai đoạn 2014-2023 từ 19 NHTM tại Việt Nam. Phương pháp nghiên cứu bao gồm thu thập dữ liệu, xử lý, phân tích dữ liệu, với các phương pháp ước lượng như Pooled OLS, FEM, REM, cùng các kiểm định lựa chọn mô hình phù hợp. Luận án xây dựng 7 giả thuyết nghiên cứu về chiều hướng tác động của các nhân tố vi mô (thu nhập, loại hình sở hữu) và vĩ mô (chất lượng thể chế, lạm phát, phát triển tài chính, độ mở thương mại, độ mở tài chính) đến NSLĐ.

Kết cấu luận án gồm 5 chương. Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý luận về NHTM, NSLĐ và các nhân tố ảnh hưởng, bao gồm các chỉ tiêu đo lường riêng lẻ và tổng hợp. Chương 2 trình bày quy trình và phương pháp nghiên cứu, mô hình và các giả thuyết. Chương 3 đánh giá thực trạng NSLĐ tại các NHTM Việt Nam giai đoạn 2014-2023 thông qua 5 chỉ tiêu đo lường, đồng thời phân tích những kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân chủ quan, khách quan. Các chương tiếp theo dự kiến sẽ trình bày kết quả nghiên cứu và đề xuất giải pháp.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU

  • 1. Tính cấp thiết của đề tài
  • 2. Tổng quan nghiên cứu
    • 2.1. Tổng quan nghiên cứu về đo lường NSLĐ của NHTM
      • a. Các nghiên cứu đo lường NSLĐ trong NHTM sử dụng cách tiếp cận giá trị gia tăng/cách tiếp cận sản xuất.
      • b. Các nghiên cứu đo lường NSLĐ trong NHTM sử dụng cách tiếp cận trung gian
      • c. Các nghiên cứu đo lường NSLĐ trong NHTM sử dụng cách tiếp cận chi phí người sử dụng
      • d. Các nghiên cứu đo lường NSLĐ trong NHTM sử dụng cách tiếp cận chi phí giao dịch
    • 2.2. Tổng quan nghiên cứu về nhân tố ảnh hưởng đến NSLĐ tại NHTM
      • 2.2.1. Các nhân tố vi mô
        • a. Chất lượng quản trị
        • b. Tiến bộ công nghệ (đo bằng lượng vốn đầu tư cho nghiên cứu và phát triển – R&D)
        • c. Tiền lương
        • d. Loại hình sở hữu
        • e. Trình độ người lao động
      • 2.2.2. Các nhân tố vĩ mô
        • a. Chất lượng thể chế
        • b. Lạm phát
        • c. Phát triển tài chính
        • d. Độ mở thương mại
        • e. Độ mở tài chính
    • 2.3. Khoảng trống nghiên cứu
  • 3. Mục tiêu nghiên cứu
    • 3.1. Mục tiêu nghiên cứu tổng quát
    • 3.2. Các nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể
  • 4. Câu hỏi nghiên cứu
  • 5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
    • 5.1. Đối tượng nghiên cứu
    • 5.2. Phạm vi nghiên cứu
  • 6. Phương pháp nghiên cứu
    • 6.1. Phương pháp thu thập dữ liệu
    • 6.2. Phương pháp xử lý, phân tích dữ liệu
  • 7. Đóng góp mới của luận án
  • 8. Kết cấu luận án

• Chương 1: Cơ sở lý luận về năng suất lao động của ngân hàng thương mại

  • 1.1. Tổng quan về năng suất lao động
    • 1.1.1. Khái niệm về năng suất lao động
    • 1.1.2. Vai trò của năng suất lao động
    • 1.1.3. Các chỉ tiêu đo lường năng suất lao động
      • 1.1.3.1. Các chỉ tiêu cấu thành chỉ tiêu đo lường năng suất lao động
      • 1.1.3.2. Các chỉ tiêu đo lường năng suất lao động riêng lẻ
        • a. Đo lường NSLĐ theo Giá trị sản lượng
        • b. Đo lường NSLĐ theo Giá trị gia tăng
      • 1.1.3.3. Các chỉ tiêu đo lường năng suất lao động tổng hợp
        • a. Đo lường năng suất nhân tố tổng hợp - TFP (Total Factor Productivity)
        • b. Đo lường năng suất tổng hợp theo Phương pháp KPI
  • 1.2. Tổng quan về năng suất lao động của ngân hàng thương mại
    • 1.2.1. Ngân hàng thương mại
      • 1.2.1.1. Khái niệm ngân hàng thương mại
      • 1.2.1.2. Hoạt động của ngân hàng thương mại
        • a. Hoạt động huy động vốn
        • b. Hoạt động tín dụng
        • c. Hoạt động dịch vụ thanh toán và ngân quỹ
        • d. Các hoạt động khác
    • 1.2.2. Các chỉ tiêu đo lường năng suất lao động của ngân hàng thương mại
      • 1.2.2.1. Các chỉ tiêu riêng lẻ đo lường NSLĐ của NHTM
        • a. Dư nợ cho vay bình quân trên 1 nhân viên
        • b. Số dư tiền gửi bình quân trên 1 nhân viên
        • c. Thu nhập lãi thuần bình quân trên 1 nhân viên
        • d. Lợi nhuận bình quân trên 1 nhân viên
        • e. Chi phí hoạt động bình quân trên 1 nhân viên
      • 1.2.2.2. Các chỉ tiêu tổng hợp đo lường năng suất lao động của các ngân hàng thương mại
        • a. Chỉ tiêu năng suất của Morttinen (2002)
        • b. Chỉ tiêu năng suất của Royster (2012)
  • 1.3. Các nhân tố ảnh hưởng tới năng suất lao động tại ngân hàng thương mại
    • 1.3.1. Các nhân tố vi mô
      • 1.3.1.1. Hệ thống quản trị
      • 1.3.1.2. Tiến bộ công nghệ (đo bằng lượng vốn đầu tư cho nghiên cứu và phát triển – R&D)
      • 1.3.1.3. Tiền lương
      • 1.3.1.4. Loại hình sở hữu
      • 1.3.1.5. Trình độ người lao động
    • 1.3.2. Các nhân tố vĩ mô
      • 1.3.2.1. Chất lượng thể chế
      • 1.3.2.2. Lạm phát
      • 1.3.2.3. Phát triển tài chính
      • 1.3.2.4. Độ mở thương mại
      • 1.3.2.5. Độ mở tài chính

• CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

  • 2.1. Quy trình nghiên cứu
  • 2.2. Mô hình và phương pháp nghiên cứu
    • 2.2.1. Mô hình và các biến số
      • 2.1.1. Biến phụ thuộc
      • 2.2.1.2. Các biến độc lập
    • 2.2.2. Phương pháp nghiên cứu
      • 2.2.2.1. Phương pháp ước lượng
  • 2.3. Các giả thuyết nghiên cứu

• CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG NĂNG SUẤT LAO ĐỘNG CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM

  • 3.1. Giới thiệu chung về hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam
    • 3.1.1. Cơ cấu các ngân hàng thương mại
    • 3.1.2. Quy mô tài sản và nguồn vốn các ngân hàng thương mại
    • 3.1.3. Hiệu quả hoạt động của các ngân hàng thương mại
  • 3.2. Thực trạng năng suất lao động của các ngân hàng thương mại Việt Nam
    • 3.2.1. Huy động vốn bình quân trên 1 nhân viên
    • 3.2.2. Dư nợ bình quân trên 1 nhân viên
    • 3.2.3. Thu từ hoạt động tín dụng trên 1 nhân viên
    • 3.2.4. Lợi nhuận bình quân trên 1 nhân viên
    • 3.2.5. Chi phí hoạt động trên 1 nhân viên
  • 3.3. Đánh giá thực trạng năng suất lao động của các ngân hàng thương mại Việt Nam
    • 3.3.1. Kết quả đạt được trong năng suất lao động tại các ngân hàng thương mại Việt Nam
      • 3.3.1.1. Năng suất lao động của các ngân hàng thương Việt Nam được cải thiện theo thời gian
      • 3.3.1.2. Các ngân hàng thương mại nhà nước có năng suất lao động tăng tương đối ổn định và bền vững
      • 3.3.1.3. Một số ngân hàng thương mại cổ phần có tăng trưởng năng suất lao động ấn tượng
    • 3.3.2. Hạn chế trong năng suất lao động tại các ngân hàng thương mại Việt Nam
      • 3.3.2.1. Một số ngân hàng thương mại nhà nước tuy có quy mô lớn và nhiều lợi thế nhưng năng suất lao động chưa cao bằng các ngân hàng thương mại nhà nước còn lại
      • 3.3.2.2. Một số ngân hàng thương mại cổ phần có năng suất lao động tăng chậm, thậm chí giảm theo thời gian
    • 3.3.3. Nguyên nhân của các hạn chế trong năng suất lao động tại các ngân hàng thương mại Việt Nam
      • 3.3.3.1. Nguyên nhân chủ quan
        • a. Tổ chức bộ máy của một số ngân hàng còn nhiều bất cập
        • b. Năng lực quản lý, điều hành còn nhiều hạn chế so với yêu cầu của ngân hàng thương mại hiện đại
        • c. Trình độ cán bộ nhân viên ngân hàng chưa đáp ứng được yêu cầu của cơ chế thị trường
        • d. Máy móc, công nghệ ngân hàng còn lạc hậu
      • 3.3.3.2. Nguyên nhân khách quan
        • a. Môi trường về kinh tế, chính trị và xã hội trong và ngoài nước có nhiều biến động
        • b. Các quy định và pháp luật về ngân hàng còn chưa đồng bộ

• KẾT LUẬN

• Danh mục tài liệu tham khảo

• Mục lục

• Phụ lục