THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO NGÀNH CÔNG NGHIỆP MÔI TRƯỜNG TẠI VIỆT NAM
Kinh tế quốc tế
Luận án tập trung nghiên cứu vấn đề cấp thiết về thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào ngành Công nghiệp Môi trường (CNMT) tại Việt Nam, trong bối cảnh Việt Nam cam kết mục tiêu Net Zero vào năm 2050 và ứng phó với biến đổi khí hậu. Đề tài chỉ ra rằng, mặc dù CNMT đóng vai trò quan trọng trong việc đạt được các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) và bảo vệ môi trường, nhưng tổng vốn FDI lũy kế vào ngành này đến hết năm 2023 vẫn còn khiêm tốn, chỉ chiếm 0,67% tổng vốn FDI cả nước.
Mục đích nghiên cứu là đề xuất các giải pháp khả thi, thiết thực nhằm tăng cường thu hút FDI vào CNMT tại Việt Nam. Để thực hiện mục tiêu này, luận án hệ thống hóa lý luận về CNMT và FDI, phân tích tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan, tìm hiểu kinh nghiệm quốc tế từ Vương quốc Anh và Hà Lan, đồng thời xây dựng khung phân tích và mô hình định lượng (mô hình trọng lực) để đánh giá tác động của các yếu tố ảnh hưởng.
Kết quả nghiên cứu định lượng khẳng định các giả thuyết ban đầu: quy mô thị trường và công nghệ môi trường có tác động thuận chiều, trong khi khoảng cách địa lý và lạm phát có tác động nghịch chiều tới thu hút FDI vào CNMT. Đặc biệt, quy định môi trường và công nghệ môi trường là hai yếu tố có tác động lớn nhất. Phân tích thực trạng thu hút FDI cho thấy những thành tựu nhất định về số lượng dự án và quy mô vốn tăng dần, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế như quy mô vốn thấp, cơ cấu phân bổ chưa cân đối về địa lý và lĩnh vực, tỷ lệ dự án công nghệ cao còn thấp. Những nguyên nhân chính được lý giải liên quan đến các nút thắt trong quy định môi trường, việc thực thi chính sách, vấn đề phân loại rác tại nguồn, và năng lực công nghệ trong nước.
Từ những kết quả này, luận án đề xuất các nhóm giải pháp toàn diện bao gồm: bảo đảm hiệu quả kêu gọi và ưu đãi đầu tư, hoàn thiện quy định môi trường, bình ổn kinh tế vĩ mô, thúc đẩy công nghệ môi trường, và các giải pháp hỗ trợ khác nhằm tăng cường sức hút của môi trường đầu tư Việt Nam đối với nhà đầu tư nước ngoài trong ngành CNMT.